Η πολυτάραχη ζωή του συμβόλου της αγροτιάς και η οργανώμενη από το κατεστημένο δολοφονία του στην Ελλάδα του 20ού αιώνα.

«Η γη ανήκει στους καλλιεργητές, όχι στους τσιφλικάδες» ήταν ένα από τα βασικά προτάγματα του Μαρίνου Αντύπα. Το όνομά του, στα τέλη του 19ου αιώνα, δεν ήταν γνωστό. Ένας διδάκτωρ νομικής (έτσι περιγράφεται από τις εφημερίδες) που εμφορείται από σοσιαλιστικές ιδέες. Τρόμος για το συντηρητικό κατεστημένο της εποχής, περιέργεια από όσους στενάζουν εξαιτίας αυτού.

Η Θεσσαλία εκείνης της εποχής είναι το πρόσφορο έδαφος για μια σύγκρουση ανάμεσα στους γαιοκτήμονες και τους εργάτες γης. Η δολοφονία του Μαρίνου Αντύπα είναι η πρώτη πιστολιά αυτού του «πολέμου» που θα οδηγήσει στην εξέγερση του Κιλελέρ. Ο Αντύπας, χωρίς να το γνωρίζει ο ίδιος, έγινε ο άγριος σπόρος που έπεσε στην πνιγμένη από εκμετάλλευση θεσσαλική γη.

Ο Μαρίνος Αντύπας γεννήθηκε στην Κεφαλονιά το 1872 σε μια φτωχική οικογένεια. Οι γονείς του δυσκολεύονταν να τα βγάλουν πέρα και η ανέχεια ήταν κομμάτι της οικογενειακής ζωής. Ο πατέρας του ήταν μαραγκός και ξυλογλύπτης. Παρά τις δυσκολίες, ο Αντύπας τελείωσε το σχολείο και συνέχισε στη Νομική της Αθήνας. Εκεί ήρθε σε επαφή με τις σοσιαλιστικές ιδέες της εποχής. Το 1900 γύρισε πίσω στην Κεφαλονιά και ξεκίνησε να ασχολείται με τον Τύπο. 

Ήταν όμως τόσο έντονο το μίσος του για την εξουσία που συχνά κατέληγε στη φυλακή με την κατηγορία της εξύβρισης. Έτσι κι αλλιώς, είχε γίνει σχετικά γνωστός στις αρχές εξαιτίας της δραστηριότητάς του κατά τη διάρκεια των σπουδών του. Συμμετείχε συχνά σε εργατικά συλλαλητήρια ως ομιλητής. Ταυτόχρονα, είχε βρεθεί στην Κρήτη το 1896 όταν ξέσπασε η επανάσταση στο νησί. Ήταν ένα πνεύμα ανήσυχο, ένας διαπρύσιος κήρυκας της ελευθερίας και των δικαιωμάτων των εργατών.

Για λίγο καιρό έφυγε στο Βουκουρέστι όπου βρισκόταν ο θείος του, Γεώργιος Σκιαδαρέσης. Σύμφωνα με ορισμένες πηγές, έπεισε τον θείο του να αγοράσει ένα κομμάτι γης στη Θεσσαλία, κοντά στην περιοχή των Τεμπών. Ο θείος του ως ευκατάστατος ομογενής προχώρησε στην αγορά και όρισε επιστάτη τον ανιψιό του. Ο Αντύπας εκμεταλλεύτηκε αυτή την ευκαιρία για τον ακριβώς αντίθετο σκοπό.

Περιδιάβαινε τα χωριά της περιοχής μιλώντας για απαλλοτρίωση της γης, για τα δικαιώματα των εργατών, για τη διεκδίκηση καλύτερων συνθηκών εργασίας στα χωράφια. Όπως ήταν αναμενόμενο, τα κηρύγματά του δεν ήταν ευχάριστα στους τσιφλικάδες της Θεσσαλίας. Ο Αγαμέμνων Σλήμαν, γιος του θρυλικού αρχαιολόγου Ερρίκου Σλήμαν, ήταν βουλευτής της περιοχής. Προσπάθησε να κάνει τον Αντύπα να σιωπήσει με διαμαρτυρίες στην κυβέρνηση της Αθήνας. 

Όταν ο Αντύπας πληροφορήθηκε τη δραστηριότητά του, κατέβηκε έξαλλος στην Αθήνα για να ζητήσει τον λόγο από τον βουλευτή. Ο Σλήμαν του απάντησε με ειρωνεία και ο Αντύπας τον χαστούκισε. Όπως ήταν αναμενόμενο, οδηγήθηκε σε δίκη. Μέσα στην αίθουσα του δικαστηρίου, ο Αντύπας έγινε κάτι σαν λαϊκός ήρωας. Περιέγραψε τις άθλιες συνθήκες που βιώνουν οι αγρότες της Θεσσαλίας και κατήγγειλε την ντόπια εξουσία για την εκμετάλλευση στην οποία τους υποβάλλει.

Ο χρόνος είχε αρχίσει να μετράει αντίστροφα για εκείνον. Οι προτάσεις του ήταν ριζοσπαστικές για την εποχή. Προσπαθούσε απεγνωσμένα να πείσει τον θείο του να μοιράσει τη γη στους φτωχούς αγρότες, ενώ δεν σταμάτησε να πηγαίνει από χωριό σε χωριό για να μιλάει στους αγρότες για τα δικαιώματά τους. Οι τσιφλικάδες της περιοχής αποφάσισαν να τον βγάλουν από τη μέση.

Στις 9 Μαρτίου, ο Μαρίνος Αντύπας γυρνούσε από τη δουλειά στα χωράφια. Πήγαινε στο ξύλινο οίκημα που ήταν το σπίτι των επιστατών. Σε αυτό βρισκόταν και ο Ιωάννης Κυριακός, επιστάτης του διπλανού κτήματος που ανήκε σε έναν τσιφλικά από την Κεφαλονιά. Με την καραμπίνα του, πυροβόλησε δύο φορές πισώπλατα τον Αντύπα και τον σκότωσε, εκπληρώνοντας τη θέληση των τσιφλικάδων. 

Ο θείος του ζήτησε να ταφεί το σώμα του στο Λασποχώρι, εκεί που ήταν το επίκεντρο της δραστηριότητάς του. Ως δικαιολογία, ο Κυριακός είπε πως βρισκόταν σε αυτοάμυνα γιατί ο Αντύπας του επιτέθηκε πρώτος. Ήταν όλα ένα σχέδιο για να παρουσιάσουν τον νεκρό ως τον πραγματικά ένοχο. Η δολοφονία του όμως πέτυχε τον αντίθετο σκοπό. Η μνήμη του διατηρήθηκε ζωντανή και οι ιδέες του αποτέλεσαν τη βάση για την εξέγερση του Κιλελέρ και τη διεκδίκηση μιας καλύτερης ζωής εκ μέρους των αγροτών.

Περισσότερα 0 comments

 Στις 30 Αυγούστου του 1949, η μεγάλη μερίδα του ελληνικού Τύπου πανηγύριζε. Οι τίτλοι των εφημερίδων έγραφαν με γράμματα βαριά για το τέλος του λεγόμενου «συμμοριτοπολέμου». Ο Εμφύλιος Πόλεμος που είχε ξεκινήσει επίσημα το 1946 (ανεπίσημα, λίγο νωρίτερα) είχε μόλις τελειώσει. Πίσω όμως από τους θριάμβους και τις δοξολογίες, κρυβόταν ο διχασμός, οι διώξεις, μια ανοιχτή πληγή στο σώμα της κοινωνίας που θα έκανε δεκαετίες να κλείσει αλλά θα άφηνε για πάντα το στίγμα της.

Στον Γράμμο, συντελέστηκε η τελευταία πράξη αυτού του φρικτού δράματος της ιστορίας του 20ού αιώνα. Το τελευταίο προπύργιο του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδος πολιορκήθηκε λυσσαλέα από τις φιλοδυτικές και φιλοβασιλικές δυνάμεις. Σε αυτό το σημείο της ελληνικής γης, έκανε την εμφάνισή του ένα όπλο που είχε δημιουργηθεί λίγα χρόνια νωρίτερα. Ήταν η βόμβα ναπάλμ.

Αν και οι ναπάλμ έγιναν ιδιαίτερα γνωστές κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Βιετνάμ, αναπτύχθηκαν νωρίτερα, εν τω μέσω του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Το 1942, μια ομάδα ερευνητών από το πανεπιστήμιο του Χάρβαντ ανέπτυξε, ύστερα από συνεννόηση με τις πετρελαϊκές εταιρείες Dupont και Standard Oil, μια χημική ουσία. Όταν ανέμιξαν αυτό το σκεύασμα με βενζίνη, αποκτούσε μια κολλώδη υφή και το όλο μείγμα ήταν εξαιρετικά εύφλεκτο.

Η πρώτη δοκιμή της βόμβας έγινε λίγο καιρό μετά σε ένα γήπεδο κοντά στο πανεπιστήμιο. Όταν παρουσιάστηκε για πρώτη φορά σε Αμερικανούς αξιωματικούς που βρίσκονταν στην Ανατολή πολεμώντας την Ιαπωνία, ξεσήκωσε ένα κύμα ενθουσιασμού. Οι Αμερικανοί είχαν απέναντί τους έναν σκληρότατο αντίπαλο που κρυβόταν σε δυσπρόσιτα σημεία, μετατρέποντας κάθε σπιθαμή γης σε απόρθητο φρούριο. Η βόμβα ναπάλμ ήταν το καταλληλότερο όπλο.

Στο πεδίο της μάχης, δοκιμάστηκε περίπου το 1944 και κυρίως εναντίον των Ιαπώνων. Στην Ευρώπη, η χρήση της ήταν περιορισμένη. Η ναπάλμ «δοξάστηκε» στον πόλεμο της Κορέας. Σύμφωνα με τις αναφορές του ΟΗΕ, χρησιμοποιούνταν περίπου 260.000 λίτρα της εύφλεκτης ουσίας ημερησίως σε αεροπορικές επιδρομές στη Βόρεια Κορέα. Ο απολογισμός ήταν βαρύτατος. Τόσο που ακόμη και ο Τσώρτσιλ, είχε εκφράσει σοβαρές επιφυλάξεις για τη χρήση του όπλου. Και κάπου εδώ ξεκινάει η ειρωνεία της Ιστορίας.

Ο ρόλος του Τσώρτσιλ στον ελληνικό εμφύλιο είναι γνωστός. Η δράση του ήταν σκοτεινή και καταστροφική, δεν υπάρχει αμφιβολία γι' αυτό. Δεν ξέρουμε βέβαια αν είχε εκφράσει τις ίδιες επιφυλάξεις για τη χρήση της ναπάλμ εναντίον των μαχητών του ΔΣΕ. Επίσης, δεν γνωρίζουμε με σιγουρία αν είχε υπόψη του τη χρήση της βόμβας. Ανεξαρτήτως αυτού, η δυτική βοήθεια που απολάμβαναν οι αντίπαλοι του ΔΣΕ ήταν αποφασιστική. Μέσα σε αυτό το «πακέτο βοήθειας», ήρθαν και οι ναπάλμ.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Βρετανία παραχώρησαν στο ελληνικό κράτος δεκάδες αεροπλάνα που είχαν δυνατότητα ρίψης. Συνήθως ξεκινώντας από τη Θεσσαλονίκη τα αεροπλάνα αυτά έφταναν μέχρι τις κορυφές του Γράμμου και βομβάρδισαν τους μαχητές του ΔΣΕ με ναπάλμ το 1948, για πρώτη φορά. Δεν υπάρχουν αναφορές στον Τύπο της εποχής για τέτοια χρήση. Πιθανώς οι πληροφορίες να μην είχαν δοθεί στη δημοσιότητα. Άλλωστε, η χρήση μιας τέτοιας βόμβας ξεσήκωνε αντιδράσεις και δημιουργούσε ηθικούς προβληματισμούς.

Στην επιχείρηση «Πυρσός», την τελευταία επέμβαση του στρατού για την κατάληψη του Γράμμου, οι ναπάλμ σκορπίστηκαν σε όλο το πεδίο της μάχης. Δεν υπάρχουν αναφορές για απώλειες από τη χρήση της βόμβας, ή τουλάχιστον, δεν υπάρχει η καταγραφή τους. Ο θάνατος από ναπάλμ ήταν φρικτός. Η βόμβα ρουφούσε το οξυγόνο από την ατμόσφαιρα και προκαλούσε ασφυξία. Αν γλίτωνες από αυτό, δεν μπορούσες να γλιτώσεις από τα εγκαύματα. Η χρήση τους βοήθησε απόλυτα τον στρατό να λυγίσει το ηθικό των μαχητών του ΔΣΕ και οδήγησε στη νίκη τη φιλοδυτική πλευρά του πολέμου.

Περισσότερα 0 comments

 «Είναι το αμέσως επόμενο μεγαλύτερο πράγμα μετά τη νέα Coca - Cola». Αυτή ήταν η αντίδραση ενός από τους πολλούς καταναλωτές που σχημάτισαν ουρές ολόκληρων οικοδομικών τετραγώνων και πλήρωσαν 210 δολάρια για να αποκτήσουν τα Windows 95, στις 24 Αυγούστου του 1995.

Ήταν ένα λανσάρισμα που έμελλε να αποτελέσει σημείο καμπής για την ιστορία των προσωπικών υπολογιστών. Τριάντα ένα χρόνια μετά, το κουμπί «Start», η γραμμή εργασιών και μια σειρά από λειτουργίες που σήμερα θεωρούνται αυτονόητες θυμίζουν πόσο καθοριστική υπήρξε εκείνη η έκδοση για τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούμε τους υπολογιστές.

Η παρουσίαση των Windows 95 κάθε άλλο παρά έμοιαζε με ένα συνηθισμένο τεχνολογικό λανσάρισμα. Στην έδρα της Microsoft στο Ρέντμοντ της Ουάσιγκτον, ο Μπιλ Γκέιτς παρουσίασε το νέο λειτουργικό σύστημα σε μια εκδήλωση με οικοδεσπότη τον παρουσιαστή Τζέι Λένο. Εικόνες του Reuters από εκείνη την ημέρα αποτύπωσαν τον Γκέιτς δίπλα στον Λένο, την ώρα που η Microsoft επιχειρούσε να μετατρέψει ένα προϊόν λογισμικού σε μαζικό καταναλωτικό γεγονός.

Η καμπάνια συνδέθηκε άρρηκτα με το «Start Me Up» των Rolling Stones, ένα λογοπαίγνιο πάνω στο νέο κουμπί «Start». Καταστήματα άνοιξαν τα μεσάνυχτα και καταναλωτές σχημάτισαν ουρές για να αποκτήσουν το νέο λογισμικό. Στην Αυστραλία, φωτογραφία του AFP κατέγραψε έναν από τους πρώτους αγοραστές να κρατά δύο κουτιά των Windows 95 τα μεσάνυχτα της 24ης Αυγούστου.

Πίσω από το επικοινωνιακό σόου υπήρχαν σημαντικές αλλαγές. Τα Windows 95 έφεραν μια πολύ πιο φιλική γραφική επιφάνεια εργασίας και καθιέρωσαν στοιχεία όπως το Start menu και το taskbar, που εξακολουθούν, σε εξελιγμένη μορφή, να αποτελούν βασικά χαρακτηριστικά των Windows.

Η νέα γενιά του λειτουργικού συστήματος έκανε επίσης ένα μεγάλο βήμα προς την αρχιτεκτονική των 32-bit και επιχείρησε να απλοποιήσει την εγκατάσταση νέου hardware. Ήταν η εποχή κατά την οποία ο προσωπικός υπολογιστής άρχιζε να περνά από τα γραφεία και τους πιο εξοικειωμένους με την τεχνολογία χρήστες σε ολοένα περισσότερα σπίτια.

Η εμπορική επιτυχία ήταν εντυπωσιακή. Μέχρι την πρώτη επέτειο από την κυκλοφορία τους, οι αποστολές των Windows 95 είχαν ξεπεράσει τα 40 εκατ. αντίτυπα, σύμφωνα με στοιχεία που είχε ανακοινώσει τότε η Microsoft.

Τρεις δεκαετίες αργότερα, η σημασία εκείνης της εποχής παραμένει εμφανής. Σε αφιέρωμα του Reuters για τα 40 χρόνια των Windows, ειδικοί χαρακτήρισαν την πλατφόρμα ακόμη και «θεμέλιο» της σύγχρονης οικονομίας των υπολογιστών. Τα Windows 95 δεν ήταν τα πρώτα Windows – η ιστορία τους είχε ξεκινήσει το 1985. Ήταν όμως η έκδοση που, για εκατομμύρια ανθρώπους, έκανε το PC πραγματικά προσωπικό.

Περισσότερα 0 comments

 Ο Αύγουστος είναι ο όγδοος μήνας του έτους κατά το Ιουλιανό και το Γρηγοριανό ημερολόγιο και έχει 31 ημέρες.

Στο αττικό ημερολόγιο ο Αύγουστος ήταν ο δεύτερος μήνας του έτους και ονομάζονταν Μεταγειτνιών διάρκειας 29 ημερών που αντιστοιχεί με το χρονικό διάστημα από 24 Ιουλίου έως τις 22 Αυγούστου. Ο Αύγουστος, κατά το παλαιό ρωμαϊκό ημερολόγιο, ήταν ο έκτος μήνας, γι' αυτό αρχικά στα Λατινικά ονομάζονταν Sextilis και είχε 31 ημέρες, ευθύς εξ αρχής από την εγκαθίδρυση του Ιουλιανού ημερολογίου το 45 π.Χ. (έτος 709 από κτίσεως Ρώμης). Το έτος 8 π.Χ. ο Αύγουστος Καίσαρας του έδωσε το όνομά του χωρίς την προσθήκη μίας ημέρας από τον Φεβρουάριο (όπως λανθασμένα αναγράφεται σε ορισμένες αναφορές). Λέγεται ότι ο Αύγουστος έβαλε τον μήνα σε αυτή την θέση, για να τιμήσει τον θάνατο της Κλεοπάτρας η οποία, όπως λέγεται, έθεσε τέλος στη ζωή της στις 12 Αυγούστου του 30 π.Χ. αν και ο ακριβής λόγος του θανάτου της καλύπτεται από μυστήριο. Κατά το Βυζαντινό ημερολόγιο που ακολουθεί ακόμη και σήμερα η Ορθόδοξη Εκκλησία, και το οποίο αρχίζει τον Σεπτέμβριο, ήταν ο τελευταίος μήνας του χρόνου κι έτσι η 31 Αυγούστου γιορτάζονταν ως παραμονή της Πρωτοχρονιάς. Αστρονομικά, ο ήλιος βρίσκεται στην αρχή του μήνα στον αστερισμό του Καρκίνου (21 Ιουλίου έως 9 Αυγούστου) και στο τέλος στον αστερισμό του Λέοντα (10 Αυγούστου έως 15 Σεπτεμβρίου).

Σε μερικές περιοχές θεωρούνταν ότι οι μέρες του Αυγούστου συμπίπτουν με την «εώα επιτολή» του Σείριου, την ανατολή δηλαδή του λαμπρότερου άστρου της νύχτας λίγο πριν από την ανατολή του Ήλιου.

Στον ανατολικό ορθόδοξο χριστιανισμό ο Αύγουστος είναι γνωστότερος για τον «δεκαπενταύγουστό» του, το πρώτο δεκαπενθήμερο του μήνα πριν από την εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στις 15 Αυγούστου. Η Παναγία, είναι το ιερό εκείνο πρόσωπο που ο Χριστιανισμός τιμά και σέβεται περισσότερο μετά τον Θεό. Αμέτρητες φαίνεται να είναι οι προσωνυμίες που αποδίδονται στο πρόσωπό της: Ελεούσα, Μεγαλόχαρη και Φανερωμένη, Χρυσοσπηλιώτισσα, Παντάνασσα και Κεχαριτωμένη, είναι μερικές μόνο από τις χαρακτηριστικές δοξασιολογίες που αποδίδει στην Παναγία ο λαός μας που τιμά την μνήμη της Κοίμησής της με νηστεία και παρακλήσεις δύο εβδομάδων. Ανήμερα, όμως, στη γιορτή της, καθώς και στα εννιάμερά της στις 23 Αυγούστου, «γιορτές και πανηγύρια» παντού.

Θέση στο χριστιανικό εορτολόγιο κατέχει και η 6 Αυγούστου όταν η Εκκλησία εορτάζει τη Μεταμόρφωση του Χριστού, μία από τις δώδεκα δεσποτικές εορτές της Ορθοδοξίας. Γι' αυτό, άλλωστε, παρ' όλη την νηστεία του δεκαπενταύγουστου, αυτή την ημέρα επιτρέπεται να φάμε ψάρι. Γενικότερα, πάντως, τα των διαφόρων εορτών της Ορθόδοξης Εκκλησίας κανονίζονται ετησίως με βάση το Τυπικό της Εκκλησίας.

Οι λαϊκές ονομασίες του μήνα (όπως Συκολόγος, Τραπεζοφόρος και Διπλοχέστης) αναφέρονται κυρίως στην αφθονία των καρπών του: «Αύγουστε καλέ μου μήνα να ‘σουν δυο φορές το χρόνο». Ενώ οι δώδεκα πρώτες ημέρες του Αυγούστου ονομάζονταν και «μερομήνια» γιατί έλεγαν ότι προλέγουν τον καιρό: «κάθε ημέρα κι ένας μήνας». Οι μέρες αυτές ήσαν επίσης γνωστές και ως «δρίμες». Τις μέρες αυτές δεν έπρεπε να πάει κάποιος στη θάλασσα για μπάνιο, ούτε να πλύνεις, ούτε να κόψεις σταφύλια και σύκα.

Περισσότερα 0 comments