Ατλαντίδα, El Dorado, Τροία, είναι μερικές από τις μυθικές πόλεις, όπου εκατοντάδες άτομα αφιέρωσαν την ζωή τους στην αναζήτηση τους. Κάποιες από αυτές βρέθηκαν, κάποιες άλλες όμως, εξακολουθούν να κινούνται στην σφαίρα της "μυθολογίας", εξάπτοντας την φαντασία των απανταχού θαυμαστών και εξερευνητών.

The City Of The Caesars

Επίσης γνωστή ως Wandering City ή City of Patagonia, πρόκειται για μια μυθική πόλη που θεωρείται ότι βρίσκεται στο νοτιότερο άκρο της Νότιας Αμερικής στην περιοχή γνωστή ως Παταγονία. Η πόλη δεν έχει βρεθεί ποτέ και θεωρείται από τους περισσότερους ότι είναι ένας μύθος, αλλά υπήρχαν αρκετοί στο πέρασμα του χρόνου που την αναζήτησαν, κυρίως άποικοι εξερευνητές. Λέγεται ότι είχε ιδρυθεί από τους επιζώντες ενός ισπανικού ναυαγίου και θεωρείται ότι στην πόλη υπήρχαν τεράστιες ποσότητες από χρυσό και κοσμήματα. Με την πάροδο του χρόνου, δημιουργήθηκαν διάφοροι μύθοι για την πόλη, με μερικούς από αυτούς να αναφέρουν ότι κατοικείτε από γίγαντες με ύψος 10 ποδιών και άλλοι ότι είναι μια πόλη φάντασμα που εμφανίζεται και εξαφανίζεται.

Τροία

Η πόλη έγινε διάσημη από τα επικά ποιήματα του Ομήρου. Γνωστή για τον τρωικό πόλεμο, η αρχαία Τροία ήταν μια ισχυρά οχυρωμένη πόλη χτισμένη σε έναν λόφο κοντά στον ποταμό Scamander. Η παράκτια θέση, της επέτρεψε να γίνει μια μεγάλη ναυτική δύναμη, και οι κοντινές πεδιάδες παρείχαν άριστο έδαφος για τις καλλιέργειες. Η Τροία θεωρήθηκε από πολλούς ότι ήταν στην ουσία ένας μύθος, έως ότου ανασκάφηκε αρχικά το 1870 από τον Heinrich Schliemann, ο οποίος ανακάλυψε ότι υπήρξαν στην πραγματικότητα πολυάριθμες πόλεις στην περιοχή, οι οποίες κατά τη διάρκεια των ετών είχαν χτιστεί η μία πάνω από την άλλη.
Βέβαια, υπάρχουν και εκείνοι που αμφισβητούν τα ευρήματα και υποστηρίζουν ότι τα αρχαία αυτά ερείπια δεν έχουν καμιά σχέση με την αρχαία Τροία.

Η χαμένη πόλη του Ζ

Υποθετικά βρίσκεται βαθιά στις ζούγκλες της Βραζιλίας. Στην χαμένη πόλη του Ζ, λέγεται ότι ζούσε ένας προηγμένος πολιτισμός με ένα περίπλοκο δίκτυο από γέφυρες, δρόμους και ναούς. Η μανία για την πόλη, άρχισε όταν βρέθηκε ένα έγγραφο στο οποίο ένας Πορτογάλος εξερευνητής, επέμεινε ότι είχε επισκεφτεί την πόλη το 1753, αλλά δεν βρέθηκε κανένα στοιχείο για τον ίδιο ποτέ. Η πόλη του Ζ έγινε ακόμα πιο διάσημη μετά την εξαφάνιση του εξερευνητή Percy Fawcett, ο οποίος το 1925 εξαφανίστηκε χωρίς κανένα ίχνος, ενώ αναζητούσε την πόλη. Κατά την διάρκεια των ετών που ακολούθησαν, διάφοροι άλλοι τυχοδιώκτες έχουν πεθάνει ή εξαφανιστεί στην προσπάθειά τους να ανακαλύψουν την πόλη. Τα τελευταία χρόνια, μια πόλη γνωστή ως Kuhikugu, ανακαλύφθηκε στο τροπικό δάσος του Αμαζονίου και παρουσίασε στοιχεία περίπλοκων οχυρώσεων και εφαρμοσμένης μηχανικής, που οδήγησε πολλούς να σκεφτούν ότι αυτή η πόλη μπορεί να είναι η πηγή του μύθου της Ζ.

Το Κάμελοτ

Το Κάμελοτ είναι ένα κάστρο και μια αυλή που συνδέονται με τον θρυλικό βασιλιά Αρθούρο. Εμφανίστηκε για πρώτη φορά στα γαλλικά ρομάντζα του 12ου αιώνα και, μετά το «Lancelot-Grail Cycle», περιγράφηκε τελικά ως η φανταστική πρωτεύουσα του βασιλείου του Αρθούρου και σύμβολο του κόσμου του Αρθούρου.

Οι ιστορίες το εντοπίζουν κάπου στη Μεγάλη Βρετανία και μερικές φορές το συσχετίζουν με πραγματικές πόλεις, αν και δεν αποκαλύπτεται η ακριβής του θέση. Οι περισσότεροι μελετητές θεωρούν ότι είναι εντελώς φανταστική, καθώς η απροσδιόριστη γεωγραφία της ήταν ιδανική για τους συγγραφείς ιπποτικών ρομαντικών βιβλίων. Παρ’ όλα αυτά, οι διαφωνίες σχετικά με την τοποθεσία του “πραγματικού Κάμελοτ” εμφανίστηκαν τον 15ο αιώνα και συνεχίζουν να μαίνονται ακόμη και σήμερα σε δημοφιλή έργα και για τουριστικούς σκοπούς.

Πέτρα

Η Petra βρίσκεται στην Ιορδανία κοντά στη νεκρή θάλασσα και πιστεύεται ότι ήταν ένα κέντρο εμπορίου για τα καραβάνια. Το πιο εντυπωσιακό χαρακτηριστικό γνώρισμά, είναι η έξοχη αρχιτεκτονική της πέτρας, η οποία είναι χαραγμένη στους βράχους των περιβαλλόντων βουνών. Αυτό βοήθησε στο να γίνει η PETRA μια φυσικά ενισχυμένη πόλη όταν καθιερώθηκε ως πρωτεύουσα το 100 π.χ. Υπάρχουν αποδείξεις ότι δημιουργήθηκαν πολλά τεχνολογικά επιτεύγματα στην πόλη, όπως τα φράγματα και οι δεξαμενές, οι οποίες βοήθησαν τους κάτοικους στις πλημμύρες της περιοχής και αποθήκευαν το νερό για χρήση σε περιόδους ξηρασίας. Μετά από εκατοντάδες χρόνια ευημερίας, η πόλη πέρασε σε παρακμή, όταν οι Ρωμαίοι κατέλαβαν την περιοχή και το 363 μ.χ. ένας σεισμός κατέστρεψε πολλά από τα κτίρια της. Η Petra εγκαταλείφθηκε τελικά και ξεχάστηκε έως ότου να αποκαλυφθεί και να γίνει στον κόσμο ευρέως γνωστή το 1812 από έναν Ελβετό εξερευνητή.

El Dorado

Μία από τις πιο διάσημες θρυλικές πόλεις, το El Dorado ήταν μια μυθική αυτοκρατορία που υποτίθεται ότι βρίσκεται στις ζούγκλες της Νότιας Αμερικής. Η ονομασία της σημαίνει "The Golden One" και η πόλη κυβερνιόταν από έναν ισχυρό βασιλιά και διέθετε ανείπωτο πλούτο σε χρυσό και κοσμήματα. Την εποχή των κατακτήσεων, η πόλη ήταν το όνειρο κάθε κατακτητή και πολλές καταστροφικές εκστρατείες ξεκίνησαν σε αναζήτηση της. Η πιο γνωστή από αυτά, ήταν με επικεφαλής τον Gonzalo Pizarro, ο οποίος το 1541 οδήγησε μια ομάδα 300 στρατιωτών και πολλές χιλιάδες Ινδούς στη ζούγκλα, στην αναζήτηση του El Dorado. Η ομάδα του αποδεκατίστηκε από την ασθένεια, την πείνα και επιθέσεις από τους ντόπιους. Έτσι αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την εκστρατεία και να γυρίσει με άδεια χέρια.

Memphis

Ιδρύθηκε το 3.100 π.χ. και ήταν η πρωτεύουσα της αρχαίας Αιγύπτου. Χρησίμευε ως διοικητικό κέντρο για εκατοντάδες χρόνια πριν εγκαταλειφθεί με την άνοδο της Θήβας και της Αλεξάνδρειας. Στο αποκορύφωμά της, η Memphis εκτιμάται ότι είχε πληθυσμό άνω των 30.000 κατοίκων, καθιστώντας την, την μεγαλύτερη πόλη της αρχαιότητας. Με τα χρόνια, η τοποθεσία της Μέμφις ξεχάστηκε μέχρι να ανακαλυφθεί πάλι, από μια εκστρατεία του Ναπολέοντα στα τέλη του 1700. Δυστυχώς, πέτρες από τα ερείπια είχαν διατεθεί για την κατασκευή γύρω οικισμών, και πολλά σημαντικά μέρη της περιοχής παραμένουν άγνωστα στους ιστορικούς.

Angkor

Η περιοχή της Καμπότζης Angkor, εξυπηρέτησε ως κέντρο εξουσίας για την αυτοκρατορία των Χμερ από το 800 μ.Χ. έως και το 1400. Η περιοχή εγκαταλείφθηκε μετά από την πτώση της αυτοκρατορίας που έληξε με μία εισβολή από τον στρατό της Ταϊλάνδης το 1431, αφήνοντας την τεράστια πόλη και τους χιλιάδες βουδιστικούς ναούς να χαθούν από την ζούγκλα. Η πόλη έμεινε σχεδόν αμετάβλητη μέχρι το 1800, όταν μια ομάδα Γάλλων αρχαιολόγων άρχισε να μελετά την πόλη. Η Angkor και τα περίχωρα της, που έχουν το μέγεθος του Λος Άντζελες και έχει αναγνωριστεί ως η μεγαλύτερη προ-βιομηχανική πόλη στον κόσμο και ο φημισμένος ναός του Angkor Wat θεωρείται ότι είναι το μεγαλύτερο θρησκευτικό μνημείο που υπάρχει.

Πομπηία

Η ρωμαϊκή πόλη της Πομπηίας καταστράφηκε το 79 μ.Χ. όταν εξερράγη το ηφαίστειο Βεζούβιος, θάβοντας το σύνολο της πόλης κάτω από 60 πόδια τέφρας και βράχων. Στην πόλη, εκτιμάται ότι ζούσαν περίπου 20.000 κάτοικοι και θεωρείτο ένα από τα μέρη που προτιμούσε η ανώτερη τάξη της ρωμαϊκής κοινωνίας για τις διακοπές. Τα ερείπια της πόλης, ανακαλύφθηκαν το 1748 από τους εργάτες που έχτιζαν στην περιοχή ένα παλάτι για τον βασιλιά της Νάπολης και από τότε στην Πομπηία γίνονται συνεχώς ανασκαφές από αρχαιολόγους. Κατά ειρωνικό τρόπο, η καταστροφή που προκλήθηκε από τον Βεζούβιο, βοήθησε να διατηρηθεί η αρχιτεκτονική δομή της πόλης, μαζί με αμέτρητες τοιχογραφίες και γλυπτά, βοηθώντας τους σύγχρονους ιστορικούς να κατανοήσουν καλύτερα την ζωή στην αρχαία Ρώμη.

Ατλαντίδα

Αυτή η θρυλική πόλη έχει γίνει πηγή κερδοσκοπίας από τότε που πρώτος ο φιλόσοφος Πλάτων έγραψε γι' αυτήν το 360 π.χ. Περιγράφεται από τον Πλάτωνα ως ένας προηγμένος πολιτισμός με τεράστια ναυτική δύναμη. Η Ατλαντίς, λέγεται ότι είχε κατακτήσει ένα μεγάλο μέρος της Ευρώπης πριν να βυθιστεί στη θάλασσα ως αποτέλεσμα κάποιας μορφής περιβαλλοντική καταστροφή. Ενώ η ιστορία του Πλάτωνα θεωρείται από κάποιους ως λογοτεχνικό έργο, η ιδέα ότι ένας πολιτισμός βρισκόταν χρόνια μπροστά από την εποχή του τεχνολογικά, κατέλαβε τη φαντασία των αμέτρητων συγγραφέων αλλά και τυχοδιωκτών, με αποτέλεσμα να υπάρξουν πολλές αποστολές που ξεκίνησαν για να αναζητήσουν την πόλη. Ίσως η πιο γνωστή περίπτωση, είναι αυτή του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, όταν οι Ναζί, υποτίθεται, ότι οργάνωσαν ένα ταξίδι στο Θιβέτ με την ελπίδα να βρουν απομεινάρια του πολιτισμού των Ατλάντων.

Machu Picchu

Από όλες τις χαμένες πόλεις που έχουν βρεθεί και μελετηθεί, ίσως καμία δεν είναι πιο μυστηριώδης από το Μάτσου Πίτσου. Στην απομονωμένη περιοχή της κοιλάδας Urubamba στο Περού, αυτή η πόλη δεν είχε λεηλατηθεί από τους κατακτητές και είχε μείνει άγνωστη η ύπαρξή της μέχρι το 1911, όταν την ανακάλυψε ο ιστορικός Hiram Bingham. Η πόλη χωρίζεται σε περιοχές, και διαθέτει πάνω από 140 διαφορετικές δομές που οροθετούνται από πέτρινους τοίχους. Λέγεται ότι χτίστηκε το 1400 από τους Ίνκας και εγκαταλείφθηκε μετά από 100 χρόνια περίπου, κατά πάσα πιθανότητα, όταν ο πληθυσμός της άρχισε να αποδεκατίζεται από την ευλογιά που έφεραν μαζί τους οι Ευρωπαίοι. Υπήρξαν πολλές εικασίες όσο αναφορά την χρησιμότητα της πόλης, καθώς επίσης και γιατί οι Ίνκας επέλεξαν για την οικοδόμηση της πόλης, μία τέτοια περίεργη θέση. Ορισμένοι είπαν ότι ήταν ένα είδος ιερού ναού, ενώ άλλοι υποστήριξαν ότι χρησιμοποιήθηκε ως φυλακή. Οι πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι πρόκειται προφανώς για προσωπική περιουσία του αυτοκράτορα των Ίνκας, Pachacuti και η θέση επελέγη, επειδή τα κοντινά βουνά ήταν σημαντικά για την μυθολογία-αστρολογία των Ίνκας.

Κνωσός

Η περιοχή γύρω από την πόλη κατοικούνταν από την 7η χιλιετία π.Χ., όμως η πόλη γνώρισε μεγάλη ανάπτυξη υπό την κυριαρχία του Μινωικού Πολιτισμού, όταν και αριθμούσε περισσότερους από 8.000 κατοίκους, από τον 19ο μέχρι και τον 16ο αιώνα π.Χ. Η πόλη καταστράφηκε μία φορά τον 14ο αιώνα π.Χ., με πιθανότερα αίτια είτε την επιδρομή των Μυκηναίων, είτε ενδεχομένως από το τσουνάμι που προκάλεσε η μεγάλη ηφαιστειακή έκρηξη στη Σαντορίνη. Η πόλη καταστράφηκε ολοσχερώς από μία μεγάλη πυρκαγιά έναν αιώνα αργότερα παρότι ελάχιστοι κάτοικοι παρέμειναν σε αυτήν έως τον 9ο αιώνα μ.Χ.

Νίμρουντ, Ιράκ

Η πόλη ιδρύθηκε τον 13ο αιώνα π.Χ. και τον 9ο αιώνα ανακηρύχθηκε Πρωτεύουσα των Ασσυρίων. Στην ακμή της η πόλη αριθμούσε πάνω από 100.000 κατοίκους και ήταν από τις σημαντικότερες πόλεις στη Μέση Ανατολή. Καταστράφηκε ολοσχερώς και εγκαταλείφθηκε το 612 π.Χ., όταν την κατέλαβαν και τη λεηλάτησαν οι Βαβυλώνιοι.

Παλένκε, Μεξικό

Ήταν ίσως η σημαντικότερη από τις πόλεις – κράτη των Μάγια, καθώς περιλαμβάνει τα σημαντικότερα αρχαιολογικά ευρήματα του Πολιτισμού της Κεντρικής Αμερικής, και έφτασε στην ακμή της από το 500 έως το 700 μ.Χ., χωρίς όμως να υπάρχουν στοιχεία όσον αφορά το μέγεθος του πληθυσμού της. Εγκαταλείφθηκε σταδιακά από τον 8ο αιώνα για άγνωστους λόγους. Όταν οι Ισπανοί έφτασαν στην πόλη τον 15ο αιώνα ήταν τελείως εγκαταλελειμμένη.

Τενοτστιτλάν, Μεξικό

Ήταν η Πρωτεύουσα των Αζτέκων και αποτελεί ιδιάζουσα περίπτωση, καθώς η περιοχή κατοικείται μέχρι σήμερα, και δεν είναι άλλη από την Πόλη του Μεξικού. Παρόλα αυτά η επιβλητική Τενοτστιτλάν καταστράφηκε ολοσχερώς από τους Ισπανούς λίγο μετά την κατάκτησή της και πάνω στα ερείπιά της χτίστηκε η Πόλη του Μεξικού. Η Τενοτστιτλάν ιδρύθηκε το 1325 μ.Χ. πάνω στη λίμνη Τεξκόκο και στην ακμή της ήταν μία από τις μεγαλύτερες πόλεις του κόσμου αριθμώντας πάνω από 200.000 κατοίκους. Καταστράφηκε το 1521 και σήμερα μπορούμε να δούμε μόνο τα ερείπιά της διασκορπισμένα στην Πόλη του Μεξικού.

Μοχένιο-Ντάρο, Πακιστάν

Η πόλη ιδρύθηκε κάπου στα 2600 π.Χ. και εγκαταλείφθηκε για άγνωστους λόγους το 1900 π.Χ. Η πραγματική ονομασία της πόλης και του λαού που την κατοικούσε είναι ακόμη άγνωστα, καθώς η γλώσσα τους δεν έχει ακόμη αποκρυπτογραφηθεί. Προς το παρόν ο λαός που άκμασε κατά μήκους του Ινδού ποταμού στο Πακιστάν και την Ινδία αποκαλείται ως «πολιτισμός της κοιλάδας του Ινδού». Η ύπαρξη του συγκεκριμένου πολιτισμού ήταν παντελώς άγνωστη έως το 1922 όταν και ξεκίνησαν οι ανασκαφές στο συγκεκριμένο σημείο.

Vijayanagara, Ινδία

Η πόλη κατασκευάστηκε από την ομώνυμη Αυτοκρατορία, ώστε να αποτελέσει την Πρωτεύουσά της το 1336 μ.Χ. στη σημερινή Νότια Ινδία. Το 1565 έπεσε στα χέρια των Μουσουλμάνων έπειτα από τη νίκη τους στον πόλεμο και σταδιακά άρχισε η ερήμωσή της με τις ευλογίες των κατακτητών, κάτι που ολοκληρώθηκε έπειτα από έναν αιώνα περίπου. Εικάζεται ότι η Vijayanagara κατά τον 15ο αιώνα ήταν από τις μεγαλύτερες πόλεις του κόσμου με πληθυσμό που υπολογίζεται ότι ξεπερνούσε τις 500.000 κατοίκους.

Παλμύρα η μυθική πόλη των Φοινίκων

Στην καρδιά της συριακής ερήμου στέκονται ακόμα τα καλοδιατηρημένα ερείπια της αρχαίας μυθικής πόλης των Φοινίκων, η ιστορία της οποίας είναι ταυτισμένη με τη βασίλισσα Ζηνοβία, την «Κλεοπάτρα της Συρίας»
Η πόλη των Φοινίκων παρέμεινε σβησμένη από τον χάρτη -αλλά και από τη μνήμη των ανθρώπων- μέχρι τον 17ο αιώνα, όταν δύο Άγγλοι περιηγητές ανακάλυψαν τυχαία τα ερείπιά της κάτω από την άμμο.
Γνωστή ως «νύμφη της ερήμου», η Παλμύρα αποτελούσε ήδη από τον 11ο π.Χ. αιώνα έναν σημαντικό σταθμό καραβανιών, αφού η περιοχή της όασης διέθετε άφθονα νερά. Αυτό το γεγονός τη βοήθησε να αναδειχθεί σταδιακά σ’ έναν εξαιρετικής σημασίας κόμβο μεταξύ Ανατολής και Δύσης και να λάβει μια περίοπτη θέση πάνω στον εμπορικό Δρόμο του Μεταξιού.

Ουρ, "η πόλη του θεού της Σελήνης"

Γύρω στην τέταρτη π.Χ. χιλιετία, οι Σουμέριοι έκτισαν τις πρώτες οργανωμένες πόλεις που είδε ποτέ ο άνθρωπος και τις οργάνωσαν σε πόλεις-κράτη, κάτι ακόμα αδιανόητο για της περίοδο εκείνη.
Η πόλη προστατευόταν από τείχη τα οποία είχαν στο κέντρο τους ένα βαθμιδωτό πύργο με το ναό της θεότητας που τους προστάτευε, ο οποίος χρησιμοποιούνταν και ως αστρονομικό παρατηρητήριο. Τριγύρω υπήρχαν ναοί, δωμάτια ιερέων, αποθήκες, όπως και μια από τις μεγαλύτερες βιβλιοθήκες που βρέθηκαν ποτέ. Εκεί βρέθηκαν και οι αρχαιότεροι γραπτοί νόμοι. Οι Σουμέριοι της Ουρ ήταν σκληροί και αδίστακτοι πολεμιστές χωρίς κανένα έλεος. Η πόλη καταστράφηκε στις αρχές της δεύτερης χιλιετίας, δίνοντας τη θέση της ανάμεσα στα δυο ποτάμια στους Ελαμίτες, οι οποίοι κρατώντας από τους Σουμέριους μόνο τη γλώσσα αλλά αφομοιώνοντας και επεκτείνοντας τον πολιτισμό τους έφτιαξαν κάτω από τη βασιλεία του Χαμουραμπί την ισχυρή και φημισμένη χώρα της Βαβυλώνας, 90 χιλιόμετρα νότια της Βαγδάτης.
Εκεί, το 1927, ο βρετανός αρχαιολόγος Γούλεϋ έφερε στο φως αμύθητους θησαυρούς από το βασιλικό νεκροταφείο με τους δυο χιλιάδες τάφους. Τα ευρήματα ξεπερνούσαν κάθε προσδοκία. Χρυσάφι, εκπληκτικά αντικείμενα τέχνης, αντικείμενα πολεμιστών..

Read More 0 comments

Η ομορφιά της Δημιουργίας ξεδιπλώνεται παντού γύρω μας, αδιαμφισβήτητα. Αυτό που δεν είναι πάντα φανερό στα μάτια μας, είναι ότι αυτή διέπεται από αρμονικούς κανόνες, δηλαδή από μαθηματικά.

Ο μεγάλος αρχαίος μαθηματικός και φιλόσοφος Πυθαγόρας ήταν ο πρώτος που εισήγαγε τη «χρυσή αναλογία» που αντιστοιχεί στον άρρητο αριθμό 1,618 ... και δίνει αρμονικές αναλογίες. Πολύ μεταγενέστερα, δόθηκε σ’ αυτόν τον αριθμό το όνομα «φ», προς τιμήν του γλύπτη Φειδία, ο οποίος εφάρμοζε αυτή την αναλογία σε όλα του τα έργα.

Η τελειότητα του Παρθενώνα και η αρμονία που εκπέμπει, οφείλεται στο ότι είναι κατασκευασμένος με απόλυτο σεβασμό στον αριθμό «φ», οριοθετημένος από « χρυσά ορθογώνια». Και ο “χορός” συνεχίζεται από τις σπείρες του όστρακου του ναυτίλου, μέχρι τις σπείρες του γαλαξία,  και από τις δίνες του νερού μέχρι την κίνηση του τυφώνα.

Η μαγεία της αρμονίας δεν αφήνει απ΄ έξω τον άνθρωπο. Οι αναλογίες του προσώπου και των μερών του ανθρώπινου σώματος, χαρακτηρίζονται αρμονικές όσο πιο πολύ τείνουν προς τον αριθμό «φ». Τα άκρα μας, οι φάλαγγες των δακτύλων μας, ακόμη και τα δόντια μας διέπονται από την χρυσή αναλογία, η οποία βάζει τη σφραγίδα της και στα δακτυλικά μας αποτυπώματα και στην έλικα του DNA.

Είναι ο αριθμός της ομορφιάς και της καλαισθησίας.

Ο Λεονάρντο Ντα Βίντσι μελέτησε με πάθος τον «χρυσό αριθμό», όπως ο ίδιος τον ονόμασε, και τον εφάρμοσε στα έργα του. Μία ενδελεχής μελέτη του πάνω στις αναλογίες του ανθρώπινου σώματος  εμπεριέχεται  στο  σχέδιό του, του Ανθρώπου του Βιτρούβιου, όπου οι σχέσεις μεταξύ των μελών του σώματος είναι σύμφωνα με τη «χρυσή αναλογία». Το έργο του, η Τζοκόντα, υπόκειται τέλεια στον κανόνα των «χρυσών ορθογώνιων», που είναι εφαρμογή του αριθμού «φ».

Στη μουσική, ο Μότσαρτ και πολύ αργότερα ο Bela Bartok, χρησιμοποίησαν στα μουσικά τους  κομμάτια  χρονικές αναλογίες σύμφωνες με τον «χρυσό αριθμό», αν και για τον πρώτο αμφισβητείται κατά πόσο το έκανε συνειδητά.

Ένα άλλο θαυμαστό παιχνίδι της φύσης με τους αριθμούς  είναι η εμφάνιση της «Ακολουθίας Φιμπονάτσι».

Ο Φιμπονάτσι ήταν Ιταλός μαθηματικός που έζησε γύρω στα 1200. Είναι αυτός που εισήγαγε την χρήση του αραβικού δεκαδικού συστήματος στην  Ευρώπη. Οι  «αριθμοί Φιμπονάτσι» είναι μία ακολουθία σύμφωνα με την οποία κάθε νέος αριθμός προκείπτει από το άθροισμα των δύο προηγούμενων αριθμών: 0, 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55, 89, 144............

Είναι  ενδιαφέρον ότι ο λόγος δύο διαδοχικών αριθμών, όσο προχωρά η ακολουθία, τόσο πιο πολύ προσεγγίζει τον «χρυσό αριθμό φ».

Το πιο εντυπωσιακό όμως είναι τα ατελείωτα παραδείγματα στη  Φύση όπου η Ακολουθία Φιμπονάτσι εφαρμόζεται με ευλάβεια. Την συναντούμε στον κόσμο των φυτών, στη διάταξη των φύλλων πάνω στους μίσχους, των πετάλων των λουλουδιών και των σπόρων τους, στο κουκουνάρι και στις πευκοβελόνες, στο φλοιό του ανανά, στο κουνουπίδι και στο μπρόκολο, στη διάταξη των δακτυλίων στους φλοιούς. Φαίνεται ότι μ’ αυτό τον τρόπο αξιοποιείται ο μέγιστος διαθέσιμος χώρος τους, και είναι ο καλύτερος τρόπος για να προβάλουν όλα τα  μέρη τους στον ήλιο, ή να εκθέτουν τη γύρη τους στα έντομα, όσο γίνεται περισσότερο.

Η «Ακολουθία Φιμπονάτσι» διέπει και το ζωικό βασίλειο. Εμφανίζεται στον ιστό της αράχνης  και στις σπείρες του σαλιγγαριού και του ναυτίλου, όπως ειπώθηκε και  παραπάνω. Επίσης στα μελίσσια, ο πληθυσμός των εργατριών μελισσών σε σχέση με τους κηφήνες, αναπτύσσεται με βάση την Ακολουθία Φιμπονάτσι, και ο λόγος τους τείνει στη « χρυσή αναλογία».

Τελικά η Φύση υπόκειται στη μαγεία των αριθμών, ή οι αριθμοί εκφράζουν τη μαγεία της  Δημιουργίας; Το σίγουρο είναι ότι όλα διέπονται από οικουμενικούς κανόνες, γιατί η ουσία τους είναι κοινή!

Read More 0 comments

Σ’ ένα βιβλίο με τίτλο «Σκυλάνθρωποι» (του συγγραφέα Κυριάκου Διακογιάννη)
είναι καταγεγραμμένη η ενδιαφέρουσα αφήγηση μίας Ελβετίδας, η οποία επεξηγεί γιατί οι Ευρωπαίοι και γενικότερα οι ξένοι, συμπεριφέρονται με ελεεινό τρόπο κατά των Ελλήνων.

«Τα ζώα δεν συγχωρούν ποτέ στον άνθρωπο τη βελτίωση της συμπεριφοράς τους, γιατί νιώθουν ότι αυτή η βελτίωση τα απομακρύνει από τη φύση τους. 

Και όποτε δίνεται η ευκαιρία, το μίσος εκρήγνυται», 
«Είναι ακριβώς αυτό που συμβαίνει με εμάς τους Ευρωπαίους και τους Έλληνες. 

Αν υπάρχει μια φυλή στον κόσμο που κυριολεκτικά τη μισώ αφόρητα, αυτή η φυλή είναι οι Έλληνες.»

Χρόνια ένιωθα “ψυχικά καταπιεσμένη” γιατί «οι Σοφοί μας Δάσκαλοι δεν μας δίδαξαν τίποτα που να μην το είχαν ήδη Ανακαλύψει, Εξηγήσει, να μην το είχαν Τεκμηριώσει, να μην το είχαν Τελειοποιήσει οι Αρχαίοι Έλληνες.

Κι αν κάποτε ανέφεραν κανέναν άλλο συγγενή της Γνώσης και της Σοφίας που δεν ήταν Έλληνας, στο τέλος πάντα κατέληγαν ότι η Γνώση του και η Σοφία του ήταν βασισμένες επάνω στη Σοφία κάποιου Έλληνα Φιλοσόφου.

Σιγά σιγά ένιωθα πως οι Γνώσεις μου, οι Σκέψεις μου, τα Αισθήματά μου, η Προσωπικότητά μου, ο Κόσμος μου, η Ύπαρξή μου ως το πιο έσχατο κύτταρό μου ήταν όλα επηρεασμένα, ήταν ταγμένα σε αυτό που σήμερα ονομάζουμε:

“Η Φιλοσοφία των Αρχαίων Ελλήνων.”»

Αυτά όλα καταστάλαζαν στα βάθη της ψυχής της Ελβετίδας «ένα φλογερό μίσος για καθετί το ελληνικό».

Και η συνέχεια:
«Αργότερα στο πανεπιστήμιο η κατάσταση έγινε δραματική. 
Ο Ασκληπιός από τη μια, ο Ιπποκράτης απ’ την άλλη!
Ο Γαληνός τη μια μέρα, ο Ορειβάσιος την επομένη! 
Αέτιος το πρωί, Αλέξανδρος Τραλλιανός τ’ απόγευμα! 
Παύλος ο Αιγινίτης από ‘δω, Στέφανος ο Αθηναίος από ‘κει. 

Δεν μπορούσα ν’ανοίξω βιβλίο χωρίς να βρω μπροστά μου την ελληνική παρουσία.
Δεν τολμούσα να πιάσω στα χέρια μου λεξικό για να βρω μια δύσκολη, σπάνια, μια χρήσιμη, μια έξυπνη, μια όμορφη, μια μεστωμένη λέξη. 
Όλες ελληνικές! Και άλλες αμέτρητες σαν την άμμο των θαλασσών και των ποταμών, ελληνικής και αυτές προέλευσης!»

«Πρόκειται για φαινόμενο ομαδικό. Έτσι αισθανόμαστε λίγο πολύ όλοι μας απέναντι στους Έλληνες. 
Τους μισούμε, όπως τα ζώα τους θηριοδαμαστές. 
Και μόλις μας δίνεται η ευκαιρία, χυμάμε, τους δαγκώνουμε και τους κατασπαράζουμε. 

Γιατί στο βάθος ξέρουμε ότι κάποτε ήμασταν ζώα με όλη τη σημασία της λέξης και είναι αυτοί, οι Έλληνες, πάλι οι Έλληνες, πάντα οι Έλληνες, που μας εξώσανε από τη ζωώδικη υπόσταση και μας ανεβάσανε στην ίδια με τους εαυτούς τους ανθρώπινη βαθμίδα.

Δεν αγαπάμε κάτι που θαυμάζουμε.
Ρίξε μια ματιά στην ιστορία και θα διαπιστώσεις ότι όλοι οι Ευρωπαίοι, με αρχηγούς τους Λατίνους και το Βατικανό, λυσσάξαμε να τους εξαφανίσουμε τους Έλληνες από το πρόσωπο της γης.
Δεν θα βρεις και δεν θα φανταστείς συνδυασμό εγκλήματος, πλεκτάνης και παγίδας που δεν το σκαρφιστήκαμε και δεν το πραγματώσαμε για να τους εξολοθρεύσουμε.

Σύμφωνα με το armynews η ιστορία με το μίσος κατά των Ελλήνων δεν ξέφτισε. Ο σύγχρονος πολιτισμένος άνθρωπος είναι ο ίδιος και χειρότερος. 

Δεν θα επιτρέψει ποτέ το Βατικανό να επιβιώσει στην αυλόπορτα της Ευρώπης, στα πλευρά της Ασίας και στο κατώφλι της Αφρικής ο Ελληνισμός, γιατί θεωρούν ότι τους αφαιρεί Σεβασμό και Κύρος.

Για αυτό, παρόλο που τους μισώ, γιατί δεν προέρχομαι από τη φυλή τους, δεν μπορώ να μη τους θαυμάζω και να μη τους σέβομαι και θα συνεχίσω να Μελετάω τον Πλάτωνα, τον Σωκράτη και τον Περικλή όσο θα ζω, διδάσκοντας στα παιδιά μου τη Δύναμη της Σοφίας τους και την επιρροή της στη Ζωή μας και στην Ευτυχία μας.»

Αποσπάσματα απ το βιβλίο "Σκυλάνθρωποι",  του Κυριάκου Διακογιάννη.

Read More 0 comments

Μια ημέρα σαν σήμερα, στις 25 Δεκεμβρίου 1989, ο σκληρός δικτάτορας της Ρουμανίας, Νικολάε Τσαουσέσκου, εκτελέστηκε μαζί με τη σύζυγό του Έλενα.

Η ευημερία των λαών υπήρξε ανέκαθεν το άλλοθι των τυράννων», είχε πει ο νομπελίστας Αλμπέρ Καμύ και η φράση αυτή βρίσκει την εφαρμογή της σε πολλές περιπτώσεις.

Μια από αυτές τις περιπτώσεις είναι και του Νικολάε Τσαουσέσκου, του ανθρώπου που με σιδηρά πυγμή κυβέρνησε τη Ρουμανία.

Στα μάτια των περισσότερων ο Τσαουσέσκου ήταν ένας άτρωτος ηγέτης που δεν χρειαζόταν να πει κάτι δεύτερη φορά προκειμένου αυτό να γίνει πραγματικότητα.

Όσο άτρωτος, ωστόσο, και να έδειχνε, ωστόσο, όταν το πρώην ανατολικό μπλοκ κατέρρευσε βρέθηκε αντιμέτωπος με την οργή του λαού. Το τέλος του ήρθε με τρόπο σκληρό και ήταν ανάλογο του τρόπου που κυβερνούσε.

Η άνοδος του Τσαουσέσκου

Στη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου στην, κατεχόμενη από τους Ναζί, Ευρώπη αναπτύχθηκαν πολλά αντάρτικα κινήματα. Οι Παρτιζάνοι της Γιουγκοσλαβίας και το ΕΑΜ-ΕΛΑΣ στην Ελλάδα ήταν ίσως τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα.

Υπήρχαν, ωστόσο, και χώρες όπου δεν υπήρξε αντίσταση στον εχθρό. Μια από αυτές ήταν η Ρουμανία. Αν κάποιος ερευνήσει τον λόγο για τον οποίο έγινε αυτό θα διαπιστώσει πως στη συντριπτική τους πλειονότητα οι Ρουμάνοι ήταν υπέρ του Άξονα επειδή τους έδωσε πίσω εδάφη που πρόσφατα είχαν χάσει εξαιτίας (κυρίως) της επεκτατικής πολιτικής της Ρωσίας.

Τον Αύγουστο του 1944, ωστόσο, ο Κόκκινος Στρατός ήταν αυτός που απελευθέρωσε τη χώρα από τις δυνάμεις κατοχής. Έτσι, οι ντόπιοι κομμουνιστές ήταν αυτοί που ανέλαβαν τις τύχες της χώρας.

Κάπως έτσι φούντωσε ξανά το προπολεμικό αντιρωσικό μένος των Ρουμάνων το οποίο, πλέον, ήταν αντισοβιετικό μένος.

Η Ρουμανία, με ηγέτη τότε τον Γκεόργκε Γκεοργκίου – Ντεζ, έγινε μέλος του Συμφώνου της Βαρσοβίας. Οι σχέσεις μεταξύ Ντεζ και Μόσχας ήταν καλές μέχρι που η ηγεσία της ΕΣΣΔ αποφάσισε να «μοιράσει» τις χώρες του Συμφώνου σε αυτές που θα παρήγαγαν αγροτικά προϊόντα και σε αυτές που στήριζαν τη βιομηχανική ανάπτυξη.

Η Ρουμανία θα έμπαινε στην πρώτη «ομάδα» και αυτό ήταν κάτι που έβρισκε αντίθετο τον Ντεζ ο οποίος ήταν αναγκασμένος να εγκαταλείψει τα σχέδια που είχε για τη βιομηχανία της χώρας. Ο ηγέτης της Ρουμανίας στράφηκε κατά της ΕΣΣΔ και το 1964 το Κομμουνιστικό Κόμμα της χώρας προέβη στη «Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας» του. Την επόμενη χρονιά ο Ντέζ διαγνώστηκε με μια εξαιρετικά επιθετική μορφή καρκίνου.

Κάπως έτσι ξεκίνησε η μάχη της διαδοχής. Από τη μια ο Γκεόργκε Απόστολ ο οποίος ήταν η επιλογή του Ντεζ και από την άλλη ο Νικολάε Τσαουσέσκου ο οποίος κατάφερε και εξελέγη νέος Γενικός Γραμματέας του ΚΚΡ στις 22 Μαρτίου 1965.

Ο Νικολάε Τσαουσέσκου γεννήθηκε στο χωριό Σκορνιτσέστι της επαρχίας Όλτ στις 26 Ιανουαρίου 1918. Σε μικρή ηλικία πήγε στο Βουκουρέστι προκειμένου να μάθει την τέχνη του υποδηματοποιού. Εκεί ήρθε σε επαφή με την κομμουνιστική ιδεολογία και πολύ γρήγορα ανέπτυξε έντονη δράση.

Η αστυνομία τον περιέγραφε ως «επικίνδυνο κομμουνιστή ακτιβιστή». Το 1936 ο Τσαουσέσκου συνελήφθη και φυλακίστηκε για αντιφασιστική δράση. Όταν αποφυλακίστηκε γνώρισε και παντρεύτηκε την σύντροφο της ζωής του, την Έλενα Πετρέσκου.

Δεν σταμάτησε τη δράση του, ούτε, φυσικά, σταμάτησαν οι σε βάρος του διώξεις. Το 1943 φυλακίστηκε ξανά και τότε ήταν που γνώρισε τον Ντεζ που έγινε ο άνθρωπος που τον βοήθησε να αποκτήσει πρόσβαση και γνωριμίες στο ΚΚΡ.

Χωρίς ιδιαίτερη μόρφωση και με πλήρη απώλεια χιούμορ αλλά έξυπνος και ετοιμόλογος, ο Τσαουσέσκου βάσισε τα πρώτα χρόνια της διακυβέρνησής του σε δύο πυλώνες. Ο πρώτος ήταν η προσέγγιση με τη Δύση και μια «αύρα» φιλελευθερισμού στις πολιτικές που εφάρμοζε. Ο δεύτερος πυλώνας ήταν η πειθαρχία στις αποφάσεις του Κόμματος και κυρίως η μη ανοχή της κριτικής σε ότι αφορούσε τη διακύβερνηση.

Το 1974 αυτοανακηρύχθηκε πρόεδρος της Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας της Ρουμανίας. Από εκείνο το σημείο και έπειτα άλλαξε και πρόσωπο. Η ενεργειακή κρίση του 1970 επηρέασε και τη Ρουμανία. Το ΔΝΤ επέβαλε σκληρούς όρους για την αποπληρωμή των δανείων που είχε πάρει ο Τσαουσέσκου επέβαλε σκληρότατα μέτρα λιτότητας που «γονάτισαν» τον λαό.

Ο κόσμος βλέποντας τον Τσαουσέσκου και ιδιαίτερα τη σύζυγό του να ζουν μία... χλιδάτη ζωή αντέδρασε και τότε ανέλαβε δράση η περίφημη «Σεκουριτάτε», η Κρατική Ασφάλεια της Ρουμανίας που έκανε τον τρόμο συνώνυμο της καθημερινότητας των πολιτών. Οι παρακολουθήσεις, τα βασανιστήρια και η λογοκρισία του Τύπου ήταν στην ημερήσια διάταξη.

Η πτώση και η εκτέλεση ενός σκληρού δικτάτορα

Από τις αρχές του 1989, με τον κόσμο να βρίσκεται στο κατώφλι κοσμοϊστορικών αλλαγών, ο Τσαουσέσκου άρχισε να απομονώνεται από τα υπόλοιπα κομμουνιστικά καθεστώτα. Ο ηγέτης της Ρουμανίας δεν έδειχνε να αντιλαμβάνεται τη νέα πραγματικότητα.

Την ώρα που το πρώην ανατολικό μπλοκ εμφάνιζε σημάδια αποσύνθεσης και ο λαός πεινούσε, ο Τσαουσέσκου ζητούσε από την κρατική τηλεόραση να μεταδίδει εικόνες από γεμάτα σούπερ μάρκετ όπου χαρούμενοι πολίτες ψώνιζαν όποιο αγαθό ήθελαν.

Σταδιακά άρχισαν να διοργανώνονται μεγάλες αντικαθεστωτικές διαδηλώσεις οι οποίες ολοένα και έπαιρναν πιο βίαιη μορφή. Η επανάσταση που τελικά έριξε τον Τσαουσέσκου ξεκίνησε από την Τιμισοάρα. Εκεί φάνηκε πως οι οργισμένοι πολίτες δεν είχαν καμία διάθεση να υποχωρήσουν παρά τη σκληρή καταστολή.

Βλέποντας την κατάσταση να ξεφεύγει, ο Τσαουσέσκου θεώρησε πως αν έβγαινε ο ίδιος να μιλήσει στον λαό θα υπήρχε μια εκτόνωση. Έγινε, όμως, ακριβώς το αντίθετο. Στις 21 Δεκεμβρίου 1989, ο Τσαουσέσκου, επιχείρησε να μιλήσει στο κέντρο του Βουκουρεστίου.

Στην Πλατεία Ανακτόρων (σημερινή Πλατεία της Επανάστασης) είχαν συγκεντρωθεί χιλιάδες άνθρωποι οι οποίοι, οκτώ λεπτά μετά την έναρξη της ομιλίας του Τσαουσέσκου άρχισαν να φωνάζουν αντικαθεστωτικά συνθήματα. Μέσα στον γενικό χαμό ακούστηκε ένας πυροβολισμός και οι άνδρες της ασφάλειας, φυγάδευσαν τον Τσαουσέσκου ο οποίος φαινόταν να τα έχει χαμένα.

Οι άνθρωποι που ήταν στο κοντινό του περιβάλλον, τον συμβούλεψαν να εγκαταλείψει τη χώρα. Εκείνος, όμως, θέλησε να κάνει μια ακόμα ομιλία προκειμένου να «γυρίσει» την κατάσταση. Την επόμενη ημέρα επιχείρησε ξανά να μιλήσει στο συγκεντρωμένο πλήθος αλλά η κατάσταση έγινε ακόμα χειρότερη και ο Τσαουσέσκου με την Έλενα πρόλαβαν και έφυγαν τελευταία στιγμή με ελικόπτερο.

Στη διάρκεια της πτήσης ο Τσαουσέσκου τηλεφώνησε το αρχηγείο του στρατού και ζήτησε να στείλουν στο Βουκουρέστι ισχυρές δυνάμεις προκειμένου να καταστείλουν τις διαδηλώσεις. «Έγινε επανάσταση. Είστε μόνος. Καλή τύχη», ήταν η απάντηση που έλαβε!

Λίγες ώρες αργότερα ο Τσαουσέσκου και η σύζυγός του, συνελήφθησαν. Δικάστηκαν από έκτακτο στρατοδικείο σε μια διαδικασία που περισσότερο θύμιζε φάρσα παρά οτιδήποτε άλλο. Είναι ενδεικτικό πως οι Τσαουσέσκου δεν είχαν καν δικηγόρο. Ο εξέχων δικηγόρος Νίκου Τεοντορέσκου που ορίστηκε να τους αναλάβει απλά τους είπε πως ο μόνος τρόπος για να γλιτώσουν την εκτέλεση θα ήταν να δηλώσουν ψυχικά ασθενείς αλλά οι Τσαουσέσκου αρνήθηκαν.

Η δίκη ολοκληρώθηκε με συνοπτικές διαδικασίες μέσα σε περίπου μια ώρα! Το προεδρικό ζεύγος καταδικάστηκε σε θάνατο με τη βασική κατηγορία να είναι η γενοκτονία σε βάρος του λαού της Ρουμανίας καθώς ο Τσαουσέσκου θεωρήθηκε υπεύθυνος για το θάνατο 60.000 ανθρώπων στη διάρκεια των 24 ετών της διακυβέρνησής του!

Η θανατική ποινή εκτελέστηκε, μια ημέρα σαν σήμερα, ανήμερα των Χριστουγέννων του 1989. Το εκτελεστικό απόσπασμα αποτελούνταν από οκτώ στρατιώτες του συντάγματος αλεξιπτωτιστών. Η εκτέλεση έγινε στη Στρατιωτική Μονάδα UM 01417, στο Τιργκοβίστε.

Ορίστηκε να εκτελεστούν ξεχωριστά αλλά είπαν πως τελευταία τους επιθυμία ήταν να πεθάνουν μαζί κάτι που σεβάστηκε ο επικεφαλής του εκτελεστικού αποσπάσματος Ιονέλ Μποέρου.

«Σταμάτησε τους Νίκου, θα μας σκοτώσουν σαν τα σκυλιά», είπε η Έλενα στον σύζυγό της ενώ τα τελευταία λόγια της σκληρής Έλενας ήταν κάτι βρισιές προς έναν από τους στρατιώτες. Ο Τσαουσέσκου τραγουδούσε τη «Διεθνή». Λίγο πριν ανοίξουν πυρ, φώναξε: «Να ζήσει η Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Ρουμανίας. Ανεξάρτητη και ελεύθερη».

Ο τελευταίος γύρος των πυρών μαγνητοσκοπήθηκε. Λέγεται πως στο σώμα του Νικολάε και της Έλενας Τσαουσέσκου βρέθηκαν 120 σφαίρες αφού όσοι στρατιώτες ήταν παρόντες, όταν το απόσπασμα αποχώρησε, άδειασαν πάνω τους όσες γεμιστήρες είχαν διαθέσιμες!

Τα πτώματα των Τσαουσέσκου μεταφέρθηκαν στο Βουκουρέστι και ενταφιάστηκαν στο νεκροταφείο Γκέντσεα την ίδια ημέρα.

Read More 0 comments

Σαν σήμερα, πριν από 131 χρόνια, με το παλαιό ημερολόγιο, η χώρα μας χρεοκόπησε (πτώχευσε) για τρίτη φορά μετά το 1827. Η πτώχευση της χώρας στις 10 Δεκεμβρίου 1893 έχει συνδεθεί με την περίφημη φράση του, τότε πρωθυπουργού, Χαριλάου Τρικούπη «Δυστυχώς επτωχεύσαμεν», η οποία όπως θα δούμε στη συνέχεια, είναι ασαφές αν και πού ειπώθηκε.

Είχαν προηγηθεί δύο ακόμα πτωχεύσεις της Ελλάδας: η πρώτη το 1827, πριν καν τη δημιουργία του πρώτου ανεξάρτητου ελληνικού κράτους και η δεύτερη το 1843.

1879: η αρχή της «πτώχευσης»

Ως το 1879 η Ελλάδα αποκλειόταν από τα διεθνή χρηματιστήρια, λόγω του μη διακανονισμού των δανείων της ανεξαρτησίας και των δύο πτωχεύσεών της (1827-1843). Όμως, το 1879 η Ελλάδα, χάρη στη διεθνή κρίση, έγινε δεκτή στα διεθνή χρηματιστήρια, αφού προηγουμένως ρύθμισε το χρέος της που εκκρεμούσε.

Το 1883 οι υποχρεώσεις της χώρας μας σε χρυσό προς το εξωτερικό είχαν περιοριστεί σε 16.000.000 χρυσές δραχμές μόνο και είναι προφανές ότι τα κρίσιμα ελλείμματα που έγιναν αίτια για διόγκωση του δημόσιου χρέους και οδήγησαν στην πτώχευση του 1893, δεν οφείλονται σε παλαιότερες διαχειρίσεις, αλλά τοποθετούνται ολοκληρωτικά στην περίοδο 1883-1893, όπως γράφει ο Κωνσταντίνος Βεργόπουλος (1942-2017), οικονομολόγος και πανεπιστημιακός στην ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΘΝΟΥΣ της ΕΚΔΟΤΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ.

Η διεθνής οικονομική κρίση στα τέλη του 19ου αιώνα

Τα τελευταία 25 χρόνια του 19ου αιώνα χαρακτηρίζονται διεθνώς από την αναβίωση του προστατευτισμού και την ανάπτυξη μιας σειράς από εθνικές οικονομικές πολιτικές στα ευρωπαϊκά κράτη. Τρεις είναι οι αξιοσημείωτες φάσεις της μεγάλης ύφεσης που εκδηλώθηκε μετά το 1871: α) η κρίση του 1882-1884 που έθιξε κυρίως τις Η.Π.Α. και τη Γαλλία, β) ο «πανικός στους σιδηροδρόμους» που ξέσπασε στην Αμερική και γ) η λεγόμενη «κρίση Μπάριγκ» στην Αγγλία. Οι κρίσεις αυτές οδήγησαν στη συρρίκνωση των δυτικοευρωπαϊκών αγορών.

Οι τιμές χονδρικής πώλησης στις διεθνείς αγορές κατέρρευσαν, ιδιαίτερα για τα σιτηρά και τα κλωστοϋφαντουργικά είδη. Πολλές τράπεζες έκλεισαν και τα χρηματιστήρια οδηγήθηκαν σε αδιέξοδο. Αναπόφευκτος ήταν πλέον ο ασταμάτητος δασμολογικός πόλεμος ανάμεσα στα κράτη, με μοιραία κατάληξη τη γενική άνοδο του επιπέδου των δασμών και τελικά την πτώση των διεθνών εμπορικών συναλλαγών.

Το σταφιδικό πρόβλημα

Από τις αρχές της ίδρυσης του νεότερου ελληνικού κράτους, η κορινθιακή σταφίδα αποτελούσε το υπ’ αριθμόν ένα εξαγώγιμο προϊόν για την ελληνική οικονομία. Όπως έγραψε ο αείμνηστος Ξενοφών Ζολώτας, «η κορινθιακή σταφίδα ήταν για την ελληνική οικονομία ό,τι ο καφές για τη Βραζιλία».

Ο «χρυσός της Κορινθίας», όπως ονομαζόταν χαρακτηριστικά η κορινθιακή σταφίδα, έφτασε σε αξία το 75% του συνόλου των ελληνικών εξαγωγών. Στον άξονα Κόρινθος-Πάτρα- Πύργος-Καλαμάτα υπήρχαν πολλές ιδιαίτερα ευκατάστατες, λόγω της σταφίδας, οικογένειες. Στη ΒΔ Πελοπόννησο και τα Επτάνησα, αγρότες επέκτειναν τις αμπελοφυτείες τους, «ξηλώνοντας» άλλες καλλιέργειες, ακόμα και ελαιόδεντρα!

Ο Εντμόν Αμπού είχε περιγράψει τη σχεδόν ολοκληρωτική εξαγωγή της κορινθιακής σταφίδας, από τα χρόνια του Όθωνα ήδη, γράφοντας ότι στην ελληνική αγορά δεν μπορούσε να βρει κάποιος «έστω μια ρώγα (ενν. σταφίδας)». Πάντως το 70% του χρυσού και του συναλλάγματος που απέφερε στη χώρα η ετήσια εξαγωγή σταφίδας, ξοδευόταν στο εξωτερικό για αγορά και εισαγωγή σιτηρών.

Η εκρηκτική αύξηση των καλλιεργούμενων εκτάσεων σε σταφίδα αποδεικνύεται από το γεγονός ότι το 1851 οι καλλιεργούμενες εκτάσεις ήταν 172.000 στρέμματα και το 1891, 670.000 στρέμματα! Παλαιότερα, «καταναλωτές» της σταφίδας ήταν οι Ενετοί. Ακολούθησαν οι Άγγλοι, που τις χρησιμοποιούσαν κατά κόρον στις πουτίγκες. Το 1880, κι ενώ το εμπόριο της σταφίδας είχε αρχίσει να φθίνει, αναζωογονήθηκε σημαντικά από ένα αναπάντεχο γεγονός.

Η μεγάλη επιδημία φυλλοξήρας στη Γαλλία κατέστρεψε τα αμπέλια της χώρας, τουλάχιστον για μια δεκαετία. Η κορινθιακή σταφίδα βρήκε ξαφνικά έναν καινούργιο προορισμό, καθώς οι Γάλλοι οινοπαραγωγοί τη χρησιμοποιούσαν για την παρασκευή κρασιών. Ενδεικτικό είναι το γεγονός, ότι από 9.261 αγγλικά βαρέλια κορινθιακής σταφίδας που είχαν εξαχθεί στη Γαλλία το 1878, το 1889 φτάσαμε στα 69.500 αγγλικά βαρέλια. Η ανάρρωση όμως των γαλλικών αμπελώνων από τη φυλλοξήρα μετά το 1890 και ο προστατευτισμός της γαλλικής κυβέρνησης («δασμολόγιο του Μελίν») οδήγησαν στην κατακόρυφη πτώση των εξαγωγών (μόλις 3.100 αγγλικά βαρέλια το 1893).

Αυτό είχε οδυνηρές συνέπειες για τους σταφιδοπαραγωγούς που ζήτησαν από την ελληνική κυβέρνηση να λάβει μέτρα. Παρά τις εμβαλωματικές λύσεις που δόθηκαν ήταν φανερό ότι η ελληνική κοινωνία έπρεπε να «μεταβεί» από την αγροτοεμπορευματική μορφή, σε παραγωγικότερες και λιγότερο μεταπρατικές πρακτικές. Διαπρύσιος κήρυκας αυτής της επιτακτικής ανάγκης ήταν ο Βλάσης Γαβριηλίδης, εκδότης της εφημερίδας «Ακρόπολις».

1878-1893: τα πολιτικά γεγονότα στην Ελλάδα

Μετά το Συνέδριο του Βερολίνου (1878), η κυβέρνηση Κουμουνδούρου πέτυχε να δοθούν στην Ελλάδα η Θεσσαλία (πλην Ελασσόνας) και τμήμα του σημερινού νομού Άρτας (ως το παλιό θρυλικό γεφύρι), που βρέθηκαν στο ελληνικό κράτος το 1881.

Ο Κουμουνδούρος όμως αντιμετώπισε έντονες αντιδράσεις από τον Χαρίλαο Τρικούπη που βρισκόταν τότε στην αντιπολίτευση, γιατί δεν φρόντισε να ενταχθούν στην Ελλάδα περισσότερα μέρη, καθώς στο Βερολίνο είχε υποδειχθεί ως όριο η γραμμή Καλαμά- Πηνειού, για τα σύνορα με την Οθωμανική Αυτοκρατορία.

Η ρητορική Τρικούπη του έδωσε την πλειοψηφία στις εκλογές Δεκεμβρίου 1881. Ο Κουμουνδούρος λόγω της ήττας του αυτής, των επικρίσεων για τα σύνορα που δεν έφταναν εκεί που, ίσως, θα ήταν εφικτό και καθώς ήταν άρρωστος αποστασιοποιήθηκε από την πολιτική και πέθανε το 1883.

Τον διαδέχθηκε στην ηγεσία του κόμματός του ο Θεόδωρος Δηλιγιάννης, ο οποίος απορρόφησε και μικρότερες κομματικές ομάδες. Οι νέοι βουλευτές που μπήκαν στη Βουλή μετά την ενσωμάτωση των Επτανήσων (1864), της Θεσσαλίας και της Άρτας εντάχθηκαν στο τρικουπικό κόμμα. Πάντως, οι μετακινήσεις βουλευτών από το ένα κόμμα στο άλλο ήταν πολύ συχνές.

Ο Χαρίλαος Τρικούπης, κατά την πρώτη κιόλας πρωθυπουργία του (ως το 1885), έβαλε στόχο να υλοποιήσει όλα τα μεγάλα έργα που είχαν ξεκινήσει δειλά την προηγούμενη εικοσαετία ή δεν είχαν αρχίσει καν. Ο πρώτος τομέας στον οποίο έκανε παρεμβάσεις ο Τρικούπης ήταν ο Στρατός.

Ήδη από το 1878 είχε καθιερωθεί η υποχρεωτική στράτευση. Σχεδόν αμέσως, η εβραϊκή κοινότητα της Κέρκυρας συμφώνησε με το Κράτος σε καταβολή ενός χρηματικού ποσού για τη μη στράτευση των μελών της. Το ίδιο έγινε και με τους Μουσουλμάνους της Θεσσαλίας το 1881. Και μάλιστα αυτό έγινε και το 1920 με τους Μουσουλμάνους της Μακεδονίας και της Θράκης.

Μπορούσαν να απαλλαγούν από τη στρατιωτική θητεία, πληρώνοντας ως 3.000 δραχμές. Όλες αυτές οι εξαιρέσεις έπαψαν να ισχύουν από το 1927. Η αδυναμία συντήρησης ενός στρατού 28.000-30.000 ανδρών οδήγησε στη μείωση της θητείας σε ένα χρόνο (από δύο) στο Πεζικό. Διατηρήθηκε όμως στα δύο χρόνια για όσους υπηρετούσαν στο Μηχανικό, το Ιππικό, το Πυροβολικό και ως νοσηλευτές. Ένα άλλο μέτρο ήταν η χορήγηση πολυήμερων αδειών στους κληρωτούς, ιδιαίτερα το καλοκαίρι.

Η συντήρηση του Στρατού απαιτούσε 24 εκ. δραχμές ετησίως, ενώ το ελληνικό κράτος διέθετε μόνο 14 εκ. δρχ. Έπρεπε επίσης να γίνουν σημαντικές οργανωτικές μεταβολές. Έτσι, το 1882 μετακλήθηκε η γαλλική στρατιωτική αποστολή υπό τον Υποστράτηγο Vosseur, για την καλύτερη εκπαίδευση του Στρατού, τη μελέτη του Οργανισμού του και ορισμένων οχυρώσεων. Αυτό έγινε γιατί οι Άγγλοι δεν ήθελαν με κανέναν τρόπο να στηρίξουν έναν οργανωμένο στρατό στην Ανατολική Μεσόγειο, η Γερμανία είχε αναλάβει να αναδιοργανώσει τον Οθωμανικό Στρατό, ενώ η Ιταλία, αφενός δεν έπειθε για τις ικανότητές της, αφετέρου διατύπωνε ανταγωνιστικές βλέψεις σε περιοχές που διεκδικούσε η Ελλάδα (Ήπειρος και Αλβανία).

Η γαλλική αποστολή παρέμεινε στη χώρα μας ως το 1887. Με τις υποδείξεις της έγιναν σημαντικές καινοτομίες στον Ελληνικό Στρατό (πριν 140 χρόνια βέβαια): κατασκευή στρατώνων, αποθηκών υλικού κάθε είδους, οχυρωματικών έργων, στρατιωτικών οδών κ.ά.

Ακόμα πιο σημαντικά ήταν όσα έκανε ο Χ. Τρικούπης στο Πολεμικό Ναυτικό. Αν και συγκρούστηκε με τους Υδραίους, ίδρυσε τη Σχολή Ναυτικών Δοκίμων και έφερε στην Ελλάδα τη γαλλική ναυτική αποστολή, η οποία φρόντισε να καταστήσει τον Ελληνικό Στόλο ιδιαίτερα αξιόμαχο. Η χώρα μας προμηθεύτηκε τρία ισχυρά, για την εποχή εκείνη, θωρηκτά («Ύδρα», «Ψαρά» και «Σπέτσαι»), 19 νέα τορπιλοβόλα και 4 ατμομυοδρόμωνες που έδωσαν υπεροπλία στο Αιγαίο στο Πολεμικό Ναυτικό μας. Ωστόσο τα προβλήματα δεν μπορούσαν να λυθούν εξ ολοκλήρου.

Κι αν το 1878 και το 1880, κατά τις δύο επιστρατεύσεις, η χαώδης κατάσταση που δημιουργήθηκε ήταν μάλλον αναμενόμενη, ο θάνατος 4.000 (!) επιστρατευμένων, σε σύνολο 80.000 το 1885, λόγω έλλειψης στρατώνων, φαρμάκων και ιματισμού ήταν τραγικός και αδιανόητος. Πάντως, η στρατιωτική αναδιοργάνωση άργησε να αποφέρει καρπούς, όπως φάνηκε κι από τον καταστροφικό πόλεμο του 1897...

Ένας άλλος στόχος του Τρικούπη ήταν η δημιουργία υποδομών. Από το 1830 ως το 1883, είχαν κατασκευαστεί λίγο περισσότερα από 1.000 χιλιόμετρα αμαξιτών οδών (241 επί Όθωνα και άλλα 880 από το 1863 ως το 1883). Οι επαναστάσεις του 1878, η επιστράτευση του 1885 και ο ναυτικός αποκλεισμός του Πειραιά από πλοία Μεγάλων Δυνάμεων, τα οποία στάλθηκαν από τη Σούδα και κατέστησαν αδύνατη την αποστολή του 1ου Συντάγματος στον Βόλο έκαναν πιο επιτακτική την ανάγκη για την εκτέλεση των έργων οδοποιίας.

Από το 1883 ως το 1892 κατασκευάστηκαν 2.166 χιλιόμετρα δρόμων, που έφτασαν τα 2.600 χιλιόμετρα με τους επαρχιακούς και δημοτικούς δρόμους που κατασκευάστηκαν την ίδια περίοδο. Τις παραμονές των Βαλκανικών Πολέμων (1912-13), η Ελλάδα είχε δίκτυο αμαξιτών οδών μήκους 5.709 χιλιομέτρων. Επρόκειτο σαφώς για ένα σημαντικότατο βήμα.

Καθώς όμως οι αμαξιτές οδοί, ως την εμφάνιση του αυτοκινήτου έπαιξαν δευτερεύοντα ρόλο, ο Τρικούπης έριξε το βάρος του στην κατασκευή σιδηροδρομικού δικτύου, το οποίο ήταν ως τότε ουσιαστικά ανύπαρκτο, καθώς λειτουργούσε μόνο η σιδηροδρομική γραμμή Αθήνας-Πειραιά, μήκους 9 χιλιομέτρων... Το 1915 το σιδηροδρομικό δίκτυο της χώρας είχε φτάσει τα 1.573 χιλιόμετρα. Το μεγάλο εγχείρημα της δημιουργίας σιδηροδρομικής γραμμής Πειραιά-Συνόρων (Πήλιο συγκεκριμένα) ξεκίνησε το 1904 και ολοκληρώθηκε το 1909.

Από το 1882 ως το 1900 δημιουργήθηκαν 20 νέα λιμάνια με στοιχειώδεις υποδομές, τα οποία προστέθηκαν στα 5 (Πειραιάς, Πάτρα, Καλαμάτα, Ερμούπολη, Κατάκολο) που ήδη λειτουργούσαν. Πιο σημαντικό τεχνικό έργο της περιόδου εκείνης ήταν αναμφίβολα η διάνοιξη της Διώρυγας της Κορίνθου. Ξεκίνησε το 1881 και ολοκληρώθηκε το 1893.

Την άνοιξη του 1885 ο Θ. Δηλιγιάννης, 65 ετών τότε, διαδέχθηκε τον Τρικούπη με ένα καθαρά δημαγωγικό πρόγραμμα. Υποσχέθηκε κατάργηση όλων των φόρων (!), ευνοϊκές ρυθμίσεις για τους δημοσίους υπαλλήλους κ.ά. Τελικά κατάργησε μόνο τους φόρους στο κρασί και τον καπνό και το μονοπώλιο των τσιγαρόχαρτων. Κατάργησε επίσης τον νόμο «περί προσόντων των δημοσίων υπαλλήλων» και έκλεισε όλες τις πρεσβείες της Ελλάδας στο εξωτερικό, εκτός από αυτή της Κωνσταντινούπολης!

Παράλληλα αποφάσισε να ρίξει το βάρος του στα εθνικά θέματα θέτοντας τις ένοπλες δυνάμεις σε πολεμική ετοιμότητα για 8 μήνες! Την ίδια ώρα, η Βουλγαρία ενσωμάτωνε την Ανατολική Ρωμυλία διώχνοντας από αυτή όλους τους Έλληνες και πάλι χωρίς καμία ελληνική αντίδραση. Η περίοδος αυτή του Θ. Δηλιγιάννη είναι γνωστή ως «ένοπλη επαιτεία» ή «ειρηνοπόλεμος».

Οι Σύμμαχοι απέκλεισαν όλα τα ελληνικά λιμάνια και ζήτησαν από τον Γεώργιο Α' να αποπέμψει τον Δηλιγιάννη, κάτι που έγινε. Υπηρεσιακός πρωθυπουργός ανέλαβε ο Πρόεδρος του Αρείου Πάγου Δ. Βάλβης. Ο Τρικούπης ανέλαβε εκ νέου την πρωθυπουργία, ψηφίζοντας αλλαγές στο εκλογικό νόμο, στερώντας το δικαίωμα από τους αξιωματικούς να θέτουν υποψηφιότητα για βουλευτές και μειώνοντας τον αριθμό των βουλευτών σε 150 από 245.

Ο Τρικούπης κέρδισε τις εκλογές της 4/1/1887 και ήρθε αντιμέτωπος και με εθνικά θέματα, όπως το θέμα της Κρήτης. Οι Βούλγαροι προσπαθούσαν να αυξήσουν την επιρροή τους στη Μακεδονία, ενώ ήρθε σε σύγκρουση και με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Ιωακείμ Γ' που υποχρεώθηκε να παραιτηθεί. Παρά τον δασμολογικό πόλεμο εναντίον των προϊόντων του εξωτερικού, που έφερε πολλά ξένα κεφάλαια στη χώρα, τα δάνεια που είχε λάβει η Ελλάδα ήταν τεράστια. Στις 14 Οκτωβρίου 1890 έγιναν εκλογές.

Ο Τρικούπης ηττήθηκε από τον Δηλιγιάννη, ο οποίος προσπαθούσε να πείσει τους ξένους ότι δεν ήταν φιλοπόλεμος. Το ελληνικό κράτος όμως δυσκολευόταν να δανειστεί από το εξωτερικό, καθώς αυτός δεν εθεωρείτο φερέγγυος από τους ξένους κεφαλαιούχους. Ο Γεώργιος Α' τον έπαυσε τον Φεβρουάριο του 1892, αναθέτοντας την πρωθυπουργία στον τέως βουλευτή του δηλιγιαννικού κόμματος Κ. Κωνσταντόπουλο.

Ο Τρικούπης κέρδισε και τις εκλογές της 3/5/1892. Τα πράγματα ήταν πλέον πολύ δύσκολα. Οι ξένοι για να δανείσουν τη χώρα μας απαιτούσαν την επιβολή διεθνούς ελέγχου και τον έλεγχο της Εθνικής Τράπεζας. Ο Τρικούπης παραιτήθηκε. Ο Γεώργιος Α', δεν ανέθεσε, ως όφειλε, τον σχηματισμό κυβέρνησης στον Θ. Δηλιγιάννη, κάτι που επέκρινε σφοδρά και ο Τρικούπης, αλλά στον βουλευτή Σ. Σωτηρόπουλο, η κυβέρνηση του οποίου δεν μπόρεσε να κάνει κάτι αξιόλογο.

Έτσι ο Χ. Τρικούπης ανέλαβε για τελευταία φορά τη θέση του πρωθυπουργού. Τα δασμολογικά μέτρα που πήρε το γαλλικό κράτος το 1893 σε βάρος της σταφίδας έδωσαν το τελειωτικό χτύπημα στην ελληνική οικονομία. Η τιμή της κοινής σταφίδας από 21 σελίνια το εκατόλιτρο τον Μάιο του 1893, έπεσε στα 6 σελίνια σε λίγους μήνες. Η Ελλάδα δεν μπορούσε να βρει συνάλλαγμα για να πληρώσει το εξωτερικό χρέος.

Στις 10 Δεκεμβρίου 1893 ο Χαρίλαος Τρικούπης ανακοίνωσε ότι η Ελλάδα βρισκόταν σε αδυναμία πληρωμής των εξωτερικών της δανείων. Λέγεται ότι τότε είπε την περίφημη φράση «Δυστυχώς επτωχεύσαμεν». Στο τέλος του άρθρου θα δούμε αν αυτό ισχύει. Πολλοί ξένοι είδαν με επιφυλακτικότητα την ελληνική πτώχευση. Ο L. Drucker, ενδεικτικά, γράφει:

«Η Ελλάδα δεν βρίσκεται σε διαδικασία πτώχευσης όπως η Τουρκία, το Μεξικό, η Ονδούρα και άλλες κακότυχες χώρες: η Ελλάδα μόνη αυτή απ' όλες τις χώρες του κόσμου βρίσκεται σε κατάσταση δόλιας χρεοκοπίας».

Τα δάνεια που οδήγησαν στην πτώχευση

Ο Κώστας Κωστής στο βιβλίο του «ΤΑ ΚΑΚΟΜΑΘΗΜΕΝΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ» χρεώνει την πτώχευση του 1893 στον Χ. Τρικούπη. Άλλοι ρίχνουν ευθύνες και στον Θ. Δηλιγιάννη, ο «ειρηνοπόλεμος» του οποίου κόστισε γύρω στα 133 εκ. δραχμές... Ας δούμε όμως τα γεγονότα. Η εσωτερική αγορά είχε περιορισμένα κεφάλαια, τα οποία εξαντλήθηκαν με τις διάφορες κινητοποιήσεις του 1878. Τα έργα του Τρικούπη ήταν φιλόδοξα, αλλά απαιτούσαν εξωτερικό δανεισμό.

Πρώτα έπρεπε όμως η χώρα μας να εξοφλήσει το δάνειο των 60 εκ. φράγκων του 1833, το οποίο είχε σταματήσει να εξυπηρετείται από το 1843! Πάντως, το 1878-79 χάρη στις δυνατότητες που της έδιναν οι διεθνείς κεφαλαιαγορές η Ελλάδα κατάφερε να συνάψει μια σειρά δανείων ως το 1893 σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα, αλλά με δυσμενείς όρους. Το πρώτο δάνειο των 60 εκ. φράγκων που έλαβε το 1879 χρησιμοποιήθηκε για εκκαθάριση όλων των χρεών της.

Συνολικά μεταξύ 1879-1893 η Ελλάδα έλαβε εννιά δάνεια. Το ονομαστικό ποσό των δανείων ήταν 640.000.000 χρυσά φράγκα. Η τιμή εκδόσεως ήταν κατά μέσο όρο 72,68%. Άρα στη χώρα μας έφτασαν γύρω στα 465.200.000 χρυσά φράγκα. Όλα τα δάνεια, πλην αυτού του 1879 είχαν συναφθεί από τις κυβερνήσεις Χ. Τρικούπη. Ο τόκος ήταν 4%-6%, στην πραγματικότητα όμως πολύ βαρύτερος. Οι τόκοι με τα χρεολύσια έφταναν τα 40 εκ. δρχ. τον χρόνο.

Αν αφαιρέσουμε το δάνειο του 1879, έχουμε 8 δάνεια σε 12 χρόνια (ένα κάθε 1,5 χρόνο), ονομαστικής αξίας 48.700.000 χρυσών φράγκων και πραγματικής 35.400.000 χρυσών φράγκων το καθένα. Ποιοι αγόραζαν όμως τα ελληνικά χρεόγραφα; Ο οίκος «Hambro και υιός» του Λονδίνου, το «Comtoir d' Escompte de Paris», στο οποίο διαδραμάτιζε σημαντικό ρόλο ο Έλληνας Α. Βλαστός και η «Nationalbank für Deutschland», του Βερολίνου. Ο Βλαστός είχε συμμετοχή και σε άλλα τραπεζικά σχήματα που δάνειζαν την Ελλάδα.

Πολύ περίεργος ήταν και ο ρόλος του Ανδρέα Συγγρού, βουλευτή του κόμματος του Χ. Τρικούπη, που συμμετείχε στα δάνεια με την «Τράπεζα Ηπειροθεσσαλίας» και την «Τράπεζα Κωνσταντινουπόλεως». Γιατί όμως οι ξένοι δάνειζαν αφειδώς την Ελλάδα την «τρελή δεκαετία» (κατά τον Thery), από το 1882 ως το 1892; Κατά τον Α. Ανδρεάδη, οι λόγοι ήταν τρεις: η εμπιστοσύνη των ξένων προς τον Χ. Τρικούπη, η «περίεργη έλξη που ασκούν τα επισφαλή χρεόγραφα» και ότι «οι Ευρωπαίοι κεφαλαιούχοι παρακινήθηκαν να μας δανείσουν τα εκατομμύριά τους λόγω των χαμηλών τόκων που επικρατούσαν εκεί (ενν. στην Ευρώπη)».

Πάντως, το 1893 το εσωτερικό χρέος είχε φτάσει τα 211 εκ. δραχμές, ήταν δηλαδή ίσο με δύο ετήσιους προϋπολογισμούς της χώρας. Ο Ανάργυρος Σιμόπουλος, Υπουργός Δικαιοσύνης το 1893 και Υπουργός Οικονομικών στις κυβερνήσεις Θεοτόκη αργότερα είπε στη Βουλή ότι η Ελλάδα είχε χρεοκοπήσει ήδη από το 1882...

Είπε τη φράση «Δυστυχώς επτωχεύσαμεν» ο Χαρίλαος Τρικούπης;

Η αναγγελία της πτώχευσης της Ελλάδας το 1893 από τον Χαρίλαο Τρικούπη έχει συνδεθεί με τη φράση «Δυστυχώς επτωχεύσαμεν», που είπε ο Μεσολογγίτης πολιτικός. Ισχύει όμως αυτό; Ο δρ. Ιωάννης Παπαφλωράτος γράφει σχετικά: «Τα Πρακτικά της Βουλής δεν αναφέρουν την σχετική φράση.

Ο Συγγρός, όμως, έγραψε στα Απομνημονεύματά του, ότι την άκουσε. Μία ανάλογη άποψη εξέφρασε και ο Εμμ. Ρέπουλης σε άρθρο του με τίτλο «Η Βουλή της βασιλείας του Γεωργίου», το οποίο είχε δημοσιευθεί σε συλλογική έκδοση του Β. Γαβριηλίδη το 1896. Έχει υποστηριχθεί ότι η φράση αυτή ελέχθη από τον Τρικούπη εκτός του Κοινοβουλίου, ενώ ο Π. Καρολίδης ισχυρίσθηκε ότι δεν την είπε απευθυνόμενος προς το Σώμα της Βουλής ως επίσημη διακήρυξη, αλλά «εν τη ρύμη του λόγου» του, αναφερόμενος «εν παρόδω» στις αναγκαίες προς τους δανειστές, διαπραγματεύσεις.

Οι τελευταίοι πίεζαν απροκάλυπτα για την επιβολή στην Ελλάδα οικονομικού ελέγχου και ο Τρικούπης είπε «ότι πρέπει να λαλήσωμεν προς αυτούς, επτωχεύσαμεν δυστυχώς...». Πάντως, την επόμενη ημέρα, ο Δηλιγιάννης, απαντώντας στον πρωθυπουργό, τόνισε χαρακτηριστικά: «Ονόμασα το νομοσχέδιον περί πτωχεύσεως, ενώ ο εισαγαγών αυτό υπουργός των Οικονομικών ονόμασε αυτό «Περί υπηρεσίας εθνικών δανείων».

Read More 0 comments

Πότε εφευρέθηκε η ατμομηχανή; Η σωστή απάντηση είναι περί το 60 μ.κ.ε! Εφευρέτης ο Ήρων ο Αλεξανδρεύς, μέγας μαθηματικός και γεωμέτρης της εποχής και μέγας δάσκαλος στη Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας. Παρότι υπάρχουν ενδείξεις ότι με τον ατμό πειραματίστηκε και ο Αρχιμήδης, η πρώτη μηχανική κατασκευή με ατμό είναι του Ήρωνος. Η «αιολόσφαιρα» ή «ατμοστρόβιλος» χρησιμοποιούσε ατμό ως προωθητικό αέριο για να κάνει μια σφαίρα να περιστρέφεται. Δυστυχώς, ο Ήρων δεν κατάφερε να δει τις πιθανές εφαρμογές της ανακάλυψης του κι έτσι η «αιολόσφαιρα» θεωρήθηκε κάτι σαν πρωτότυπο παιχνίδι. Το απίστευτο είναι ότι ο σιδηρόδρομος -δηλαδή οι ράγες πάνω στις οποίες μπορεί να κινείται ένα όχημα- είχε εφευρεθεί αιώνες νωρίτερα από τον Περίανδρο τον Κορίνθιο! Ναι, ο τύραννος για τον οποίο κάτι έχετε μάθει στο σχολείο είχε δημιουργήσει τη «διολκό» στον -τότε- ισθμό της Κορίνθου, για να μεταφέρονται τα καράβια πάνω σε ράγες από τη μία άκρη του στην άλλη.

Ποιο ζώο κρύβει το κεφάλι του στην άμμο; Όχι, δεν έχει δει κανείς ποτέ στρουθοκάμηλο να χώνει το κεφάλι της στην άμμο! Οπότε και η έκφραση «στρουθοκαμηλισμός», άκυρη! Ο μύθος ίσως βγήκε γιατί το πουλί αυτό ξαπλώνει φαρδύ-πλατύ με το λαιμό και το κεφάλι στο έδαφος. Το λάθος πρωτοέκανε ο Πλίνιος ο Πρεσβύτερος, ρωμαίος ιστορικός, που επίσης υποστήριζε ότι οι στρουθοκάμηλοι καταφέρνουν να εκκολάψουν τα αβγά τους κοιτάζοντάς τα με ένταση! Από εκεί να καταλάβετε! Αν το κεφάλι του μπει στο χώμα, το πτηνό θα πεθάνει από ασφυξία!

Πόσα πόδια έχει η σαρανταποδαρούσα; Δεν είναι σαράντα – ούτε και εκατό, όπως υποδεικνύει το λατινικής ρίζας όνομα centipede. Η σαρανταποδαρούσα μπορεί να έχει από 15 έως 91 ζευγάρια πόδια – βασικό χαρακτηριστικό της, ο αριθμός των ζευγών είναι μονός! Συνήθως γεννιέται με 7 ζευγάρια πόδια, τα οποία αυξάνονται με το χρόνο. 

Ποιος ζει σε ιγκλού; Μάλλον κανένας πια… Ιγκλού στη γλώσσα της φυλής Ινουίτ σημαίνει σπίτι, και τα σπίτια τους χτίζονται από πέτρα ή δέρματα. Ιγκλού από πάγο έχτιζαν οι προγενέστεροι των Ινουίτ, Θούλι, και τα χρησιμοποιούσαν μέχρι αρκετά πρόσφατα στον κεντρικό και ανατολικό Καναδά. Και μόνο εκεί. Ούτε οι Εσκιμώοι της Αλάσκας ούτε αυτοί της Γροιλανδίας κατοικούν σε ιγκλού. Για να καταλάβετε, ήδη τη δεκαετία του 1920, σε μια απογραφή στην παγωμένη Γροιλανδία, μόνο 300 από 14.000 Εσκιμώους είχαν δει ιγκλού στη ζωή τους. Σήμερα απομένουν ελάχιστα τέτοια κτίσματα από χιόνι. Γλυκιά λεπτομέρεια, οι Θούλι της Γροιλανδίας, μάστορες του ιγκλού -κατασκεύαζαν τεράστιες σάλες για χορούς, γιορτές και αγώνες- ζούσαν σε τέτοια απομόνωση, που μέχρι τις αρχές του 19ου αιώνα πίστευαν ότι είναι ο μόνοι άνθρωποι στον κόσμο!

Ποιες ανθρώπινες κατασκευές φαίνονται από τη Σελήνη; Αν είπατε το Σινικό Τείχος, καίγεστε! Καμία ανθρώπινη κατασκευή δεν είναι ορατή από το φεγγάρι, με γυμνό μάτι με το ζόρι διακρίνονται οι ήπειροι! Προσοχή, άλλο το Διάστημα και άλλο η Σελήνη. Το Διάστημα ξεκινάει στα 100 χιλιόμετρα από την επιφάνεια της Γης. Κι από εκεί πολλά ανθρώπινα επιτεύγματα είναι ορατά· πόλεις, δρόμοι… Η Σελήνη απέχει πάνω από 400.000 χιλιόμετρα! Και μην ακούτε τι λέει το «Trivial Pursuit», δεν υπάρχει καμία ενδιάμεση απόσταση απ’ όπου να διακρίνεται μόνο το Σινικό Τείχος!

Τι έκανε ο Νέρωνας ενώ η Ρώμη καιγόταν; Πάντως δεν συνέθετε μελωδίες με την άρπα, εμπνεόμενος από την καταστροφή, πόσω μάλλον με βιολί- που δεν εμφανίστηκε παρά 1.000 χρόνια αργότερα! Η αλήθεια είναι -κατά τον Τάκιτο- ότι βρισκόταν περίπου 56 χιλιόμετρα μακριά -στο Άντιουμ, στα παραθαλάσσια θερινά του ανάκτορα. Όταν έμαθε για την πυρκαγιά, έσπευσε να επιστρέψει στην πόλη, όπου ανέλαβε προσωπικά το συντονισμό για την πυρόσβεση! Ο λόγος που ο εμπρησμός καταλογίστηκε στον Νέρωνα ήταν ότι είχε μακρόπνοα σχέδια για την οικιστική ανάπτυξη της πόλης – και τα έβαλε όντως σε λειτουργία μετά τη φωτιά. Το γεγονός πάντως είναι ότι, όντως, την πλήρωσαν οι χριστιανοί και πολύ σωστά γιατί ο Σαούλ-Παύλος έκαψε την Ρώμη και όχι ο Νέρωνας!

Από ποιο ζώο πήραν την ονομασία τους τα Κανάρια νησιά; Κι όμως, δεν είναι από τα καναρίνια, είναι από τα… σκυλιά! Το αρχιπέλαγος πήρε το όνομά του από τους Ρωμαίους που βρήκαν πολλά σκυλιά -άγρια και εξημερωμένα- στο κεντρικό νησί. Η λατινική ονομασία είναι «Insula Canaria». Τα καναρίνια πήραν το όνομά τους από τα νησιά – όχι το αντίστροφο!

Πόσες αισθήσεις έχει ο άνθρωπος; Τουλάχιστον 9! Οι 5 αισθήσεις που απαγγείλατε μόλις διαβάσατε την ερώτηση (όραση, ακοή, όσφρηση, αφή, γεύση) καταγράφηκαν από τον Αριστοτέλη. Ε, έχει κι άλλες, τουλάχιστον τέσσερις είναι αποδεκτές, αν και οι νευρολόγοι κατά καιρούς επιχειρηματολογούν για περισσότερες. Ιδού με τους λατινικούς τους όρους:

1. Thermoception: η αίσθηση της θερμότητας (ή της απουσίας θερμότητας) στο δέρμα.

2. Equilibrioception: η αίσθηση της ισορροπίας.

3. Nociception: η αίσθηση του πόνου.

4. Proprioception: η συνείδηση του σώματος, το να γνωρίζεις πού βρίσκονται τα διάφορα μέλη του σώματός σου.

Και, βέβαια, λένε οι ειδικοί, τι είναι η αίσθηση της πείνας ή της δίψας ή η αίσθηση του βάθους; Άσε που άλλα πλάσματα έχουν αισθήσεις που εμείς δεν έχουμε. Οι καρχαρίες, για παράδειγμα, έχουν electroception (νιώθουν τα ηλεκτρικά πεδία), έντομα και πουλιά έχουν ιmagnetoception (αντιλαμβάνονται μαγνητικά πεδία), ενώ οι κουκουβάγιες, μεταξύ άλλων, έχουν υπέρυθρη όραση!

Από ποιον πήρε το όνομα της η Αμερική; Προσπερνάμε τους άσχετους που θα ψιθυρίσουν διστακτικά “o Κολόμβος” και πάμε να κοροϊδέψουμε τους εξυπνάκηδες που όλο αυταρέσκεια θα πούνε “Αμέρικο Βεσπούτσι”.  Έχετε δει πολλά μέρη άλλωστε να παίρνουν το όνομα τους από το όνομα και όχι το επώνυμο ενός εξερευνητή; Ο εύπορος έμπορος από την Ουαλία, ονόματι Ρίτσαρντ Άμερυκ, υπήρξε ο κύριος χρηματοδότης του δεύτερου υπερατλαντικού ταξιδιού του Τζον Κάμποτ (ή αλλιώς Τζοβάνι Καμπότο). Ο τελευταίος έφτασε στο Λαμπραντόρ το 1497 και ήταν ο πρώτος Ευρωπαίος που αποδεδειγμένα πάτησε σε αμερικάνικο έδαφος (εννοείται αιώνες μετά τους Έλληνες).

Ο Κάμποτ χαρτογράφησε την ακτογραμμή της Βόρειας Αμερικής από τη Νέα Σκοτία μέχρι τη Νέα Γη. Στο ημερολόγιο του Μπριστόλ (το μέρος που ζούσε ο Άμερυκ) εκείνης της χρονιάς, υπάρχει η εξής καταχώρηση: “… ανήμερα του Αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή (24 Ιουνίου), οι έμποροι του Μπριστόλ ανακάλυψαν τη χώρα Αμερική, με ένα πλοίο του Μπριστόλ που λεγόταν Μάθιου“. Πιθανότατα ο Άμερυκ θα είχε την απαίτηση να δοθεί το όνομα του στη νέα γη. Αυτή ήταν και η πρώτη φορά που χρησιμοποιήθηκε η λέξη Αμερική. Ο ίδιος ο Βεσπούτσι ποτέ δεν ανάφερε τα μέρη που πήγε (στη Νότια Αμερική μιας και στο Βορρά δεν πάτησε ποτέ) ως Αμερική (δεν ήταν τόσο ψώνιο μιας και δεν έχουμε πουθενά κάποιο μέρος που να λέγεται “Γη του Βεσπούτσι”.

Τι ξέρετε για την κατάρα του Τουταγχαμών; Φαντάζομαι πάρα πολλά έτσι; Ίσως μάλιστα έχετε αποστηθίσει τι γράφει η επιγραφή: “Όσοι εισέρχονται σε αυτό τον ιερό τάφο θα βρεθούν πολύ γρήγορα στην αγκαλιά του θανάτου”. Και αν κάνετε ένα γρήγορο googlάρισμα θα ανακαλύψετε αμέτρητα άρθρα για τα θύματα της κατάρας με ονόματα και διευθύνσεις.

Να σας στεναχωρήσω; Δεν υπάρχει καμία επιγραφή, καμία κατάρα, ελάχιστα πτώματα που, με υποθέσεις τραβηγμένες από τα μαλλιά, μπορούν να συνδεθούν με το άνοιγμα αιγυπτιακών τάφων.

Ο ανταποκριτής της Daily Express, θέλοντας να κάνει πιο πικάντικη την ανακάλυψη του Χάουαρντ Κάρτερ το 1922, ανέφερε στο άρθρο του και αυτή την επιγραφή (όπως συνηθίζουν τις σάλτσες οι δημοσιογράφοι). Η είδηση αναπαράχθηκε από την Daily Mail και τους New York Times και έγινε πια αδιαμφισβήτητο γεγονός. Αμέτρητοι συγγραφείς (μεταξύ τους ο Σερ Άρθουρ Κόναν Ντόυλ) αναπαρήγαγαν μέσα στα έργα τους το ψέμα. Στην ουσία όμως, όλοι τους, εκμεταλλεύονταν την ιδέα που χρησιμοποίησε η Αγγλίδα μυθιστοριογράφος Τ.Λ. Γουέμπ, που πρώτη σκέφθηκε την ιδέα ενός καταραμένου αιγυπτιακού τάφου στο έργο της “Η Μούμια” (1828).

Όπως αποκάλυψε η διεξοδική έρευνα που δημοσιεύτηκε στην Αγγλική Ιατρική Επιθεώρηση του 2002, από τους 21 θανάτους που υποτίθεται ότι προκάλεσε η “κατάρα”, μόνο 6 έλαβαν χώρα μέσα στη δεκαετία που ακολούθησε το άνοιγμα του τάφου. Μάλλον οι πιστοί της θα συμπεριέλαβαν και το θάνατο από γηρατειά στις μακάβριες επιπτώσεις της.

Τι προέλευσης είναι το Κιλτ, η Γκάιντα και το Ουίσκι;  Αν και είμαι οπαδός των Σκοτσέζων και της μούρλας που κουβαλάνε (το πώς γίνεται όλες οι τρελές φυλές να ζούνε πάνω από την πιο ξενέρωτη ράτσα στον πλανήτη, είναι ένα ακανθώδες ερώτημα στο οποίο δεν βρίσκω απάντηση), δεν μπορώ να παρά να μαρτυρήσω την αλήθεια. Κανένα από τα πράγματα του τίτλου δεν γεννήθηκε στη Σκωτία. Το κιλτ υπήρξε επινόηση των Ιρλανδών αν και η λέξη προέρχεται από τα δανικά και το kilte op που σημαίνει πτυχώνω ύφασμα.

Οι γκάιντες αναφέρονται στην Παλαιά Διαθήκη αλλά και την ελληνική ποίηση του 4ου αιώνα πχ (ναι, ναι, όλα οι Έλληνες τα εφηύραν), ενώ η πρώτη τους εμφάνιση έγινε πιθανότατα στην Κεντρική Ασία. Οι Ρωμαίοι είναι εκείνοι που μάλλον έφεραν την γκάιντα στη Βρετανία και κατέληξε στα χέρια των Σκοτσέζων που πραγματικά την λάτρεψαν.

Το ουίσκι αποτελεί επινόηση των Κινέζων και έφτασε στη Σκωτία από την Ιρλανδία. Άλλωστε η ίδια η λέξη προέρχεται από ιρλανδικό uisge beatha που με τη σειρά του προέρχεται από το λατινικό aqua vitae, “το νερό της ζωής”.

Σε τι χρησιμεύουν οι ζώνες αγνότητας; Αν πιστεύετε πως ήταν ο τρόπος για να διασφαλίσει ο σταυροφόρος, ο βασιλιάς κοκ την παρθενία ή την τιμιότητα γενικά της γυναίκας του, ΣΤΑΜΑΤΗΣΤΕ να βλέπετε ταινίες εποχής. Η όλη υπόθεση αποτελεί φαντασιοπληξία των συγγραφέων του 19ου αιώνα. Υπάρχουν ελάχιστα αποδεικτικά στοιχεία για τη χρήση της ζώνης αγνότητας στο Μεσαίωνα. Το παλαιότερο σκίτσο που υπάρχει χρονολογείται από τον 15ο αιώνα. Σε βιβλίο που γράφτηκε πολύ μετά τις Σταυροφορίες, από τον Κόνραντ Κύσερ, και περιγράφει τον στρατιωτικό εξοπλισμό της εποχής, παρουσιάζει τη “σιδερένια περισκελίδα” ως ένα αντικείμενο που το φορούσαν οι γυναίκες για να προστατεύσουν τον εαυτό τους από τις ανεπιθύμητες εκδηλώσεις θαυμασμού των ντόπιων αρσενικών. Το κλειδί δε που άνοιγε τη ζώνη, το κατείχαν οι ίδιες. Οι περισσότερες “μεσαιωνικές” ζώνες αγνότητας που εκτίθενται σε μουσεία, θεωρούνται πλέον αμφίβολης γνησιότητας και αποσύρονται.

Η Σβάστικα είναι ναζιστικό έμβλημα; Το σύμβολο είναι τόσο παλιό που η αρχή του χάνετε στην προϊστορία. Μία απ’ τις παλαιότερες γνωστές Σβάστικες βρέθηκε σε μια παλαιολιθική σπηλιά και ζωγραφίστηκε τουλάχιστον 10,000 χρόνια πριν. Σχεδόν 2,000 χρόνια πριν, όταν ο Βουδισμός μεταδόθηκε από την Ινδία στην Κίνα, και οι Κινέζοι δανείστηκαν την Σβάστικα και την έννοια της τύχης που κουβαλούσε.

Γενικά, η σβάστικα, ή αγκυλωτός σταυρός, σχηματίζετε από ένα συνδυασμό από τέσσερα Γ ή τέσσερα L. Το σύμβολο αυτό είναι πανάρχαιο και το συναντάμε για πρώτη φορά σε αρχαϊκά ελληνικά αγγεία, στην αρχαία Ρώμη, σε βουδιστικά είδωλα, σε κινέζικα νομίσματα του 315 π.χ., σε ινδικά της Βόρειας Αμερικής και σε αιγυπτιακά ανάγλυφα.  Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι η σβάστικα στην αρχαιότητα ήταν σύμβολο του Ήλιου και χρησιμοποιήθηκε σαν μέρος ενός ηλιακού ημερολογίου που αργότερα ξεχάστηκε η σημασία του.

Οι συμβολισμοί που πήρε κατά καιρούς ήταν τροχός της ζωής, τροχός του ήλιου, οι τέσσερις ακμές της πυξίδας, οι τέσσερις άνεμοι, σύμβολο της ινδιάνικης φυλής των Χόπι για την εμφάνιση τους στον κόσμο και άλλα. Η δεξιόστροφη σβάστικα συμβολίζει την ζωή και ονομάζεται με το ινδικό όνομα «σβάστικα». Η αριστερόστροφη συμβολίζει τον θάνατο σύμφωνα με την ανατολίτικη παράδοση και ονομάζεται κανονικά «σωβάστικα».  Στην αρχαία Ελλάδα συναντάται με το όνομα «γραμμάδων» (επειδή σχηματίζει ένα τετραπλό «Γ»).

Ο Σταυρός είναι Χριστιανικό σύμβολο; Ο σταυρός, αυτό το σύμβολο-έμβλημα της Χριστιανικής θρησκείας που μπροστά του γονατίζουν και προσκυνούν τόσους αιώνες εκατομμύρια πιστών Χριστιανών, είναι στην πραγματικότητα ένα από τα αρχαιότερα γνωστά σύμβολα -αρχαιότερο ακόμα και του κύκλου- άμεσα συνδεδεμένο με τις αρχαίες θρησκείες και λατρείες της Μεγάλης Μητέρας Θεάς Γης, του Θεού Ήλιου και της Θεάς Σελήνης.

Τις πρώτες εικόνες σταυρού τις συναντάμε σε σπηλιές της Ευρώπης και της Κεντρικής Ασίας, που χρονολογούνται την Λίθινη εποχή. Αργότερα, με την εμφάνιση των πρώτων –πρωτόγονων ακόμα- οργανωμένων κοινωνιών και θρησκειών, ο σταυρός έκανε την εμφάνισή του παγκοσμίως, σε κάθε περιοχή του πλανήτη μας, συμβολίζοντας τους εκάστοτε τοπικούς Θεούς. Κοσμούσε και κοσμεί μέχρι σήμερα ναούς ανά την υφήλιο και οι παραλλαγές του έφτασαν τις αρκετές δεκάδες. Υπήρξε σύμβολο της Μητέρας Γης (μέχρι και σήμερα, το κινέζικο ιδεόγραμμα για τη Γη είναι ένας ισοσκελής σταυρός μέσα σε τετράγωνο) και της ένωσης του Ουρανού με τη Γη (πρωταρχικών Θεών του πρωτόγονου ανθρώπου). Κατ’ επέκταση, έγινε σύμβολο της ζωής, της γονιμότητας, της αθανασίας, των 4 εποχών του χρόνου, των 4 στοιχείων της φύσης, των 4 ανέμων και των 4 κατευθύνσεων του ορίζοντα.

Τι είπε τελικά ο Κίσιγκερ για την Ελλάδα; Μια διαχρονική «δήλωση» υπήρξε αναμφίβολα η συνωμοτική θεωρία της δεκαετίας. Ο λόγος για την περιβόητη «δήλωση Κίσινγκερ», που -παρά την οφθαλμοφανή πλαστότητά της- περιφέρθηκε (και εν μέρει εξακολουθεί να περιφέρεται) ως μέγα ντοκουμέντο από ΜΜΕ σε ΜΜΕ, «αποδεικνύοντας»:

(α) ότι οι Ελληνες, ως τέτοιοι, αποτελούμε έναν από τους βασικούς στόχους των «σκοτεινών κέντρων» της παγκόσμιας πολιτικής, και

(β) ότι βασικό όχημα αυτής της επίθεσης συνιστά η προσπάθεια των παραπάνω σκοτεινών κύκλων να αποκοπεί ο «ελληνισμός» από τις «ρίζες» της γλωσσικής, θρησκευτικής, κ.λπ. παράδοσής του.

Ο ρόλος του ίδιου του Κίσινγκερ στην όλη μυθοπλασία είναι προφανής: εκτός από νεκροθάφτης της ενιαίας Κύπρου το 1974, ο μυστικοπαθής πάλαι ποτέ σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας και υπουργός Εξωτερικών του Νίξον έχει το επιπλέον «προσόν» της γερμανοεβραϊκής καταγωγής, που λειτουργεί προωθητικά για όσες συνωμοτικές θεωρίες δεν αρκούνται στον απλό αντιαμερικανισμό. Εξυπακούεται, βέβαια, ότι πρώτο θύμα αυτής της παραφιλολογίας είναι η προσπάθεια για μια ορθολογική ανάλυση της ίδιας της ιμπεριαλιστικής πολιτικής των ΗΠΑ.

Ποιος είπε πρώτος ότι η Γη δεν είναι επίπεδη και ότι Κινείται; Μα φυσικά ο Γαλλιλαίος είπε πως δεν είναι επίπεδη και ο Κοπέρνικος είχε πει πως κινείται όπως μας μάθαιναν στα σχολεία. Πόσα λίγα ξέρουμε για τους προγόνους μας τελικά…  Από τον 7ο, όμως, π.κ.ε. αιώνα, πρώτος ο Θαλής ο Μιλήσιος κι έπειτα ο Αναξίμανδρος, ο Πυθαγόρας και ο Παρμενίδης υποστήριξαν ότι η Γη είναι στρογγυλή. Περίπου δύο αιώνες αργότερα, ο Αριστοτέλης επιβεβαίωσε και πειραματικά τις φιλοσοφικές θέσεις των προγενέστερων, όπως άλλωστε και ο Αρχιμήδης. Αλλά ο Γαλλιλαίος πήρε την δόξα!

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι προχώρησαν ακόμα περισσότερο και υποστήριξαν ότι η Γη δεν είναι το κέντρο του κόσμου. Αντίθετα με τα όσα πίστευαν έως τότε, οι Πυθαγόρειοι απέδειξαν ότι η Γη περιστρέφεται γύρω από τον άξονα της και γύρω από τον Ήλιο. Ο Ηρακλείδης ο Ποντικός και ο Αρίσταρχος ο Σάμιος είναι οι πρώτοι που συνέλαβαν τη μεγάλη αλήθεια. Όμως, ο Αριστοτέλης είχε αντίθετη άποψη κι αυτή τελικά επικράτησε. Πρώτος ο Κοπέρνικος, στις αρχές του 16ου αιώνα μ.κ.ε., επανέλαβε αυτά που ο Αρίσταρχος, ο Σάμιος είχε διδάξει πριν από 1.800 χρόνια: Η Γη δεν είναι ακίνητη. Κινείται γύρω από τον Ήλιο και γύρω από τον άξονα της. Κέντρο του Σύμπαντος είναι ο Ήλιος.

Πόσο διαρκεί μια μέρα; Δεν μπορεί, κάπου θα το έχετε ακούσει πως δεν διαρκεί 24 ώρες. Ως ημέρα, ορίζεται ο χρόνος που απαιτείται για μια πλήρη περιστροφή της Γης γύρω από τον άξονα της. Η περιστροφή αυτή λοιπόν, λόγω της τριβής που προκαλείται από τις παλίρροιες, τα καιρικά φαινόμενα και τα γεωλογικά επεισόδια, μπορεί να είναι 50 δευτερόλεπτα λιγότερα ή περισσότερα από 24 ώρες!

Read More 0 comments

Μύθοι των Θεών για να Ζεις, άλλη μία Ψευδαίσθηση! Χωρίς αμφιβολία, σημαντικός φορέας της αρχαίας Ελληνικής θρησκείας είναι ο μύθος, η μυθολογία με την οποία μεγάλωσαν αρκετές γενιές και τότε, αλλά και σήμερα. Ο Δυτικός όμως πολιτισμός εδώ και χρόνια αντί να κατανοήσει ότι αυτοί οι μύθοι δεν παίζουν κανένα άλλο ρόλο παρά να διδάξουν τον ίδιο τον άνθρωπο, ότι αφορούν αυτόν άμεσα, αυτόν και τους κατ’ όνομα θεούς του, αντιμετωπίζει το μύθο σαν μία ανθολογία ευχάριστων ιστοριών που οι καλύτερες από αυτές φθάνουν στο κινηματογραφικό πανί με ή χωρίς γυαλιά 3D.

Χωρίς να απορρίπτουμε και αυτή τη διάσταση στον αρχαίο ελληνικό μύθο ή τον ρόλο των θεών μέσα σε αυτό, οι μύθοι αποτελούν αφηγήσεις με τη διαφορά ότι ενσωματώνουν και έναν υπερβατικό χαρακτήρα, δηλαδή προσπαθούν να εξηγήσουν τη σχέση του ανθρώπου με τις δυνάμεις εκείνες που δρουν και υπάρχουν εκτός του πεδίου της δράσης του.

Ένας από τους πιο αναγνωρισμένους μελετητές του Ελληνικού μύθου, ο Joseph Campell στην ερώτηση γιατί η μυθολογία είναι τόσο σημαντική απαντάει: «[ο μύθος] σε φέρνει σε επαφή με ένα πεδίο γνώσης που είναι εκτός από εσένα, εκτός από την ίδια σου την ύπαρξη, το ίδιο σου το είναι. Αποκαλύπτει το απόλυτο μυστήριο της ύπαρξης και της ανυπαρξίας και ξεπερνά όλη τη γνώση και τη σκέψη.

Ο τρόπος που λειτουργούν τα μυθολογικά σύμβολα είναι να σας δώσουν την αίσθηση ότι: Α, ναι! Το αναγνωρίζω αυτό στον εαυτό μου!»…Παρόλο αυτά, το να αναζητούμε την αλήθεια στον μύθο είναι λίγο παραπλανητικό γιατί όταν μιλάμε για την αλήθεια θεωρούμε ότι είναι κάτι που μπορούμε να το αντιληφθούμε χειροπιαστά. Όμως δεν λειτουργεί καθόλου με αυτόν τον τρόπο.»

Αυτό ίσως να είναι και το μεγαλύτερο πρόβλημα των μυαλών του 20ου αιώνα, η σύγχυση μεταξύ επιστήμης και ιστορίας. Ο μύθος χρησιμοποιεί μία εικονογραφία ή διαφορετικά έναν συμβολισμό για να διηγηθεί αυτά που δεν μπορούν να περιγραφούν διαφορετικά, και τότε είναι που ο σύγχρονος νους επιχειρεί να μεταφράσει αυτά όχι με έναν συμβολικό τρόπο, αλλά μέσω εμπειρίας.

Τα σύμβολα και τα δρώμενα του μύθου ντύνονται με το ένδυμα της ιστορικής αναφοράς γεγονός όμως που ακυρώνει την ίδια τη φύση του συμβόλου το οποίο εξακολουθεί να λειτουργεί σε ένα πεδίο ερμηνείας και ύπαρξης μέσα στον ίδιο τον παρατηρητή. Μαθαίνοντας το μύθο μαθαίνεις για τον ίδιο το ρόλο σου μέσα σε αυτόν τον κόσμο της δημιουργίας.

 ”Ο μύθος λειτουργεί σαν μία διαφάνεια μπροστά στα μάτια του παρατηρητή μέσω της οποίας θα μπορέσει να περιγράψει την υπερβατικότητα της ίδιας της ύπαρξής του. Αν ένας οποιοσδήποτε θεός μπει μπροστά από αυτή τη διαφάνεια, (δηλ. η αδυναμία του σύγχρονου ανθρώπου να αντιληφθεί τον κόσμο του με έναν συμβολικό τρόπο) τότε αποκόβει τον άνθρωπο από αυτή την υπερβατικότητα και τον μετατρέπει σε έναν πιστό ακόλουθο και λατρευτή που δεν έχει ούτε μπορεί κατά διάνοια να εισχωρήσει στο ίδιο το μυστήριο της ύπαρξής του.

Νοσεί με λίγα λόγια από από την παθολογία της θεολογίας και της επιστημονικότητας, την παθολογία της πραγματικότητας των πέντε αισθήσεων, την παθολογία της ερμηνείας σύμφωνα με το ιερό βιβλίο είτε θρησκευτικό είτε επιστημονικό, την παθολογία της σωστής ερμηνείας της λέξης που είναι φυσικά δογματικά μία και μοναδική.”

Δεν είναι τυχαίο που σε κάθε μυθολογία του κόσμου δεν υπάρχει ένα ενιαίο και αδιάσπαστο σώμα ιστοριών, παρά συναντάμε ένα πλήθος παραλλαγών τις οποίες οι αρχαίοι δεν ασχολήθηκαν ποτέ να τις κανονικοποιήσουν σε ένα συγκεντρωτικό έργο όπως μετέπειτα έγινε με τη Βίβλο.

Ο μύθος έχοντας ουσιαστικά τέσσερεις αρκετά ενεργούς ρόλους—μυστικιστικό, κοσμολογικό, κοινωνιολογικό και διδακτικό—εμπεριέχει μία δυναμική που αν συνδυαστεί με την εσωτερική δύναμη του κάθε ατόμου μπορεί να υποστηρίξει άξια την πορεία του σε αυτή τη ζωή. Πολλοί από εμάς ακολουθούμε πιστά διάφορους μύθους που άκριτα υιοθετήσαμε, τους λατρεύουμε τους πιστεύουμε ενώ στην πραγματικότητα δεν είναι εκείνοι που βρίσκονται σε αρμονία με την ίδια μας την ύπαρξη, αλλά σε συμφωνία με τις τσέπες κάποιων αυτοαποκαλούμενων ερευνητών-διδασκάλων, θρησκευτικών, πολιτικών, επιστημονικών κτλ. Ο μύθος δεν έχει σκοπό να δέσει την αντίληψη του ανθρώπου, αλλά εφόσον γνωρίσει εκείνα τα ερεθίσματα και τις εικόνες που τον εμπνέουν να τον στηρίξει διαμορφώνοντας τη δική του προσωπική μυθολογία.

Σημαντικό κομμάτι ενός μύθου είναι το δρώμενο, η πράξη ή διαφορετικά εκείνη η αναπαράσταση που σκοπό έχει να ενθυμίσει στον θεατή ποια είναι η θέση του μέσα στο σύμπαν. Αν και σήμερα μπορεί να μην πράττουμε τα ίδια δρώμενα της αρχαίας Ελλάδας ή να συμμετέχουμε σε αυτά, η ίδια η ζωή και πολύ περισσότερο οι πράξεις μας λειτουργούν σαν ένα δρώμενο. Ακόμα και η ετοιμασία του καθημερινού μας φαγητού είναι μία πράξη, ένα είδος τελετουργικού που αποκτά και ένα κοινωνικό χαρακτήρα όταν σε ένα δείπνο συμμετέχουν και οι φίλοι μας.

Αν και ποτέ δεν το πολυσκεφτόμαστε αυτό όταν τρώμε, ότι κάνουμε δηλαδή κάτι αρκετά σημαντικό στην πραγματικότητα κάθε φορά συμβαίνει αυτό, συμμετέχουμε σε ένα δρώμενο που ταυτόχρονα δεν έχουμε και επίγνωση του τι κάνουμε (αν και δεν θα έπρεπε παντα να συμβαίνει αυτό) και δεν αντιλαμβανόμαστε τις επιμέρους προεκτάσεις αυτής της πράξης.

Ο άνθρωπος μπορεί λόγω του πεπερασμένου της φύσης του να μην είναι ικανός να αντιληφθεί άμεσα όλες αυτές τις λεπτές ενέργειες που τον περιτριγυρίζουν, αλλά μπορεί να τις νιώσει μέσα από την ίδια του την εμπειρία και τις πράξεις ή τα δρώμενα στα οποία αποφασίζει να συμμετάσχει. Ο μύθος όπως αναφέραμε τον βοηθάει σαν ένα εργαλείο να δώσει μορφή σε αυτή την υπερβατικότητα, να την περιγράψει και να την κατανοήσει όσο αυτό είναι δυνατό, για αυτό το λόγο είναι πάντα εύκαμπτος, εύπλαστος και όχι δογματικός. Πού βρίσκονται όμως οι θεοί σε όλο αυτό το δρώμενο;

Στην τραγωδία του Ευριπίδη, Ηρακλής, ο ομώνυμος ήρωας, γιος του Δία και μίας θνητής, θα έλεγε κανείς πως πράττοντας τους άθλους του εξασφάλισε για πολλούς ανθρώπους μία πιο ήρεμη ζωή στην οποία μπορούσαν καλύτερα να προσφέρουν θυσίες στους θεούς τους. Παρόλα αυτά, η Ήρα γεμάτη ζήλεια για τα ερωτικά παραπτώματα του συζύγου της τρελαίνει τον Ηρακλή και τον παρακινεί παρά τη θέλησή του να σκοτώσει την αγαπημένη του γυναίκα και τα παιδιά του.

Ο ίδιος ο Ηρακλής αρνείται να δεχθεί αυτό που έχει γίνει και μέσα από τα λόγια του ποιητή αναφωνεί: «Τα βάσανά μου έχουν φθάσει στα όριά τους. Δεν πιστεύω ότι οι θεοί διακατέχονται από σφοδρή επιθυμία για παράνομες σχέσεις ή ότι αλυσοδένουν ο ένας τον άλλον…. Αυτός ο θεός που είναι πραγματικός θεός δεν έχει ανάγκη υλικών αγαθών. Όλα αυτά είναι απλά παραμύθια για τους ποιητές.»

Με λίγα λόγια ο Ηρακλής ποσώς ενδιαφέρεται για τα παιχνιδάκια που παίζουν οι θεοί μεταξύ τους—στα οποία είναι και το θύμα—για τον πολύ απλό λόγο πως όλα αυτά δεν τον βοηθούν στο να μάθει πώς πρέπει να ζει. Αν το σκεφτεί κανείς διαφορετικά, ακόμα και η αθανασία που τάζουν οι θεοί στους ήρωες δεν είναι τίποτα άλλο από την θέση που θα αποκτήσει ο ήρωας μόνος του, δηλ. εκείνη της λατρείας του ήρωα σαν ανάμνηση, υπενθύμιση και παράδειγμα προς μίμηση για τις επόμενες γενεές.

  “Με λίγα λόγια οι ίδιοι οι άνθρωποι έχουν την υποχρέωση να φτιάξουν τον δρόμο τους και να φανούν ανώτεροι από τους ίδιους εκείνους τους ασήμαντους θεούς τους, ενώ παράλληλα αποδεικνύουν ότι στην ουσία δεν υφίστανται—τουλάχιστον σαν πραγματικοί θεοί.”

Στην καλύτερη περίπτωση λοιπόν η αρχαία Ελληνική θρησκεία—αν αυτή είναι η σωστή λέξη που την περιγράφει, ή μήπως όχι;—αφήνει ένα σημαντικό πλεονέκτημα αφού επιτρέπει στους θνητούς να ξεδιπλώσουν το χαρακτήρα τους. Είναι ένα σύνολο συμπεριφοράς για εκείνους που μπορούν να φέρουν ευθύνες παρά να καρπώνονται αγαθά και να λαμβάνουν απολαβές και τιμές. Δεν υπάρχει ενιαίο δόγμα ή θεολογική συνάφεια, δεν υπάρχει αγία έδρα, ισχυρό ιερατείο, δεν υπάρχει μία και μοναδική πίστη και ασφαλώς καμία εξασφάλιση ότι ο θεός του καθενός θα συμπεριφερθεί σωστά (αλήθεια τι ακριβώς σημαίνει αυτό το τελευταίο).

Ο Campbell θα έλεγε ότι οι Ελληνικοί θεοί δεν είναι τίποτα άλλο παρά μία άλλη ράτσα ανθρώπων και θα θεωρούσε για παράδειγμα την επίσκεψη του Οδυσσέα στο νησί του θεού Ήλιου εκείνη τη στιγμή που ο ήρωας φθάνει στο ύψιστο σημείο της φώτισής του κατά τη διάρκεια του ταξιδιού του. Από τις πρώτες ραψωδίες της Ιλιάδας ο αναγνώστης αντιλαμβάνεται άμεσα ότι όλοι αυτοί οι ήρωες δεν μπορούν να καταφέρουν σχεδόν τίποτα από μόνοι τους αν δεν βοηθηθούν σε σημαντικό βαθμό από τους θεούς τους ή τις επιπτώσεις των πράξεών τους. Το παράδειγμα του Αχιλλέα είναι χαρακτηριστικό.

Η θέση του να αποσυρθεί από τη μάχη σαν αντίποινα για την αρπαγή της Βρισηίδας από τον Αγαμέμνονα θέτει σε κίνδυνο όχι μόνο την έκβαση του πολέμου, αλλά οδηγεί και στο θάνατο του καλύτερού του φίλου, του Πατρόκλου. Από τους πρώτους στίχους του προοιμίου μας πληροφορεί ο ποιητής πως όλα γίνονται σύμφωνα με τις επιταγές του Δία, «Διός ετελείωτο βουλη.»

Οι θνητοί στην Ιλιάδα βρίσκονται μέσα σε μία συνεχή ομίχλη για το τι πραγματικά συμβαίνει εφόσον οι θεοί παίρνουν μέρος στον πόλεμο μεταμφιεσμένοι, παρεμβαίνουν για να σώσουν τους αγαπημένους τους ήρωες και κάποιες φορές τραυματίζονται (ναι, αν και αθάνατοι συμβαίνει και αυτό).

Άλλες φορές γίνονται παρεμβατικοί στέλνοντας όνειρα στους θνητούς είτε για να τους εμψυχώσουν είτε για να τους παραπλανήσουν και άλλες φορές στέλνουν οιωνούς που οι θνητοί επιβάλλεται να τους λάβουν πάρα πολύ σοβαρά.

Σε άλλες πτυχές της ανθρώπινης ζωής μαθαίνουμε ότι οι θνητοί πριν κάποιο σημαντικό ξεκίνημα πρέπει να έχουν την εύνοια των θεών και μερικοί από αυτούς είναι ακόμα και σε θέση να προβλέψουν το μέλλον για αυτούς μέσω αντιπροσώπων σε μαντεία. Αλήθεια γιατί ένας θεός όπως ο Απόλλωνας να μιλάει με γρίφους στο μαντείο του στους Δελφούς και πόσο μάλλον να προβλέπει το μέλλον αν δεν το ξέρει ήδη όντας ένας θεός; Μία απάντηση σε αυτό δίνει ο φιλόσοφος Ηράκλειτος λέγοντας ότι ο Απόλλωνας ούτε αποκαλύπτει, αλλά ούτε και κρύβει την αλήθεια. Στέλνει οιωνούς.»

Συνοψίζοντας οι αρχαίοι Ελληνικοί θεοί είναι απόμακροι και μιλούν με γρίφους ή στην χειρότερη περίπτωση εξαπατούν τους θνητούς επίτηδες. Είναι θεοί που τους παραπλανούν και καμιά φορά τους αφαιρούν τη ζωή, θεοί που δεν δίνουν πάντα τις καλύτερες συμβουλές στους θνητούς-πιστούς τους και παίρνουν ενεργό μέρος σε πολέμους ευνοώντας την μία ή την άλλη παράταξη. Κανένας αρχαίος Έλληνας, αλλά ούτε και Ρωμαίος θα ήταν φυσικά σε θέση να θεωρήσει ότι οι θεοί του έδιναν μεγάλη σημασία και ενδιαφέρονταν ουσιαστικά για την ανθρωπότητα.

Εκείνοι οι θεοί που βρίσκονταν στις υψηλές θέσεις τις ιεραρχίες κατοικούσαν απομονωμένοι μακριά από τους θνητούς στον Όλυμπο. Αν και καμιά φορά κάποιους από αυτούς έδειχνε συναισθήματα αγάπης και προστασίας απέναντι σε ορισμένους διαλεχτούς θνητούς, ιδιαίτερα εκείνους με τους οποίους είχαν κάνει παιδιά μαζί τους, δεν μπορούμε να πούμε ότι αυτή τους η πράξη είναι ανιδιοτελής. Συνήθως ένας θεός ή θεά ερωτεύεται έναν ωραίο θνητό ή θνητή, κάνουν ένα παιδί και αργά ή γρήγορα (μάλλον γρήγορα) τους εγκαταλείπουν.

Ακόμα και στην περίπτωση της θεάς Αθηνάς και του πολυαγαπημένου της ήρωα Οδυσσέα δεν βρίσκεται εκείνη πάντα για αυτόν όταν τη χρειάζεται. Πάντα παίρνει τη μορφή θνητής μπροστά του και ενώ τον διαβεβαιώνει ότι δεν θα τον εγκαταλείψει ποτέ, τον αφήνει στην τύχη του γιατί δεν μπορεί να αντιταχθεί στην οργή του θείου της Ποσειδώνα. Τα ομηρικά έπη παρουσιάζουν με τον καλύτερο τρόπο τι είναι οι θεοί και γιατί είναι τόσο διαφορετικοί από τους θνητούς.

“Έχουν σκοπό να δείξουν ποια είναι τα όρια της ανθρώπινης αντίληψης, το μέγεθος της άγνοιας που έχουν οι θνητοί εφόσον οι θεοί παίζουν μαζί τους, αλλά και κάτι αρκετά σημαντικό: παρουσιάζουν ότι κάθε φορά που ο ήρωας φθάνει στο έσχατο σημείο της καταστροφής του εξαθλιωμένος με αυτά που τον έχουν βρει καθόλου τυχαία και είναι έτοιμος να ενεργοποιηθεί είτε για να πάρει εκδίκηση, είτε για να πάρει τη ζωή στα χέρια του, πάντα στη γωνία τον περιμένει ένας θεός να τον σταματήσει, να τον κάνει να σκεφθεί λογικά, να του προσφέρει υποστήριξη, να τον ελέγξει και να τον κάνει—για κάποιους από τους πιο τυχερούς—«αθάνατο.»”

Η περίπτωση της Αθηνάς με τον Οδυσσέα, αλλά και τον Ηρακλή όπως αναφέραμε πιο πάνω είναι μόνο μερικά παραδείγματα. Ένα άλλο παράδειγμα είναι αυτό του Οιδίποδα που από τη στιγμή που γεννήθηκε οι θεοί όχι μόνο τον σπρώχνουν προς την καταστροφή με κάθε δυνατό τρόπο, όχι μόνο επιτρέπουν να γίνουν αυτά τα εγκλήματα που έκανε, αλλά του έχουν στερήσει ίσως το πολυτιμότερο αγαθό: την ίδια του την ταυτότητα. Και το δράμα για την οικογένεια του Οιδίποδα δεν σταματάει εδώ: πολύ σωστά ο Σοφοκλής αναφέρει στην τραγωδία του «Αντιγόνη» ότι ο ένας φόνος θα φέρει τον άλλον μέχρι που οι θεοί να καταστρέψουν ολόκληρη την οικογένεια.

Μπορεί πολλοί από εσάς να αναρωτιέστε ήδη τι μπορεί να διδάξει ο μύθος, παρά το να κλειστεί κάποιος στο σπίτι του προσπαθώντας να μείνει αδρανής. Στις Βάκχες του Ευριπίδη διαβάζουμε ότι το καλύτερο που έχετε να κάνετε είναι να «διατηρείτε το μέτρο και προσφέρετε δεήσεις, προσευχές και τιμές στους θεούς. Αυτή είναι και η καλύτερη θέση που μπορούν να υιοθετήσουν οι θνητοί.» Ενδεχομένως αυτή η συμβουλή να είναι συνετή, αλλά γίνεται να την ακολουθήσει κάποιος; Πώς μπορεί να γνωρίζει κάποιος τι είναι μέτρο, αν και εφόσον είμαστε θνητοί συνήθως διαπράττουμε σφάλματα;

 "Πώς μπορεί κάποιος να γνωρίζει τη βούληση των θεών αν τα μηνύματα που στέλνουν είναι αμφιλεγόμενα, αν οι θεοί δεν εμφανίζονται ποτέ και ακόμα και αν εμφανιστούν ανάμεσά μας μπορεί να μην είναι και η πιο σωστή κίνηση είτε να τους μιλήσουμε είτε να τους κοιτάξουμε; (δες την ιστορία του Ακταίονα).

Γιατί λοιπόν οι θεοί δεν βοηθούν τους ανθρώπους να απελευθερωθούν από την άγνοιά τους; Ίσως αυτό συμβαίνει γιατί αυτό που ονομάζουμε θεοί δεν υπάρχουν για αυτό το λόγο. Γιατί μπορεί ο Δίας και όλη του η οικογένεια ή οι αντίστοιχοι θεοί που έχουν τη δύναμη να μη δημιούργησαν αυτή την ανθρωπότητα. Πολύ απλά την κληρονόμησαν όπως και οι προκάτοχοί τους. Σε καμία περίπτωση αυτοί οι θεοί δεν έσκυψαν με αγάπη ή ανάλογα συναισθήματα πάνω από αυτή την ανθρωπότητα, δες το μύθο του Προμηθέα και της Πανδώρας.”

Οι μύθοι λοιπόν, ένας συνδυασμός ρεαλιστικότητας και φαντασίας είναι ένας τρόπος όπου επιβεβαιώνει ότι ο κόσμος αυτός δεν είναι δίκαιος, ακόμα και αν κάποιος έχει δίκιο (βλέπε την περίπτωση της Αντιγόνης) και ότι η ίδια η ζωή δεν είναι καθόλου εύκολη και εξαιρετικά μίζερη για τους θνητούς. Μία εξαιρετική σκηνή από τον Όμηρο που δείχνει στον αναγνώστη ότι σε ύστατες στιγμές πόνου και δυστυχίας κανένας ήρωας δεν στρέφει τη σκέψη του προς τους θεούς του είναι όταν ο βασιλιάς της Τροίας, Πρίαμος πηγαίνει σαν ικέτης στον Αχιλλέα για να ζητήσει το νεκρό σώμα του γιου του, Έκτορα για ταφή. Εκεί ο Αχιλλέας αφηγείται μία ιστορία στον Πρίαμο, για δύο πιθάρια που έχει ο Δίας. Το ένα πιθάρι είναι γεμάτο καλά πράγματα και το άλλο αντίθετα γεμάτο με κακό.

Ο Δίας έχει την ικανότητα να δώσει τους ανθρώπους λίγο από το ένα και λίγο από το άλλο περιεχόμενο ή μόνο κακό. Το ίδιο το κείμενο επιβεβαιώνει ότι η απόλυτη ευτυχία δεν είναι προνόμιο των θνητών. Και εκείνη τη στιγμή που κανένας θεός δεν μπορεί να συμπάσχει μαζί με έναν θνητό για τις δυστυχίες του, είναι ο Αχιλλέας που παρηγορεί τον Πρίαμο όταν εκείνος του φιλάει τα χέρια που σκότωσαν πολλούς από τους γιους του. Ακόμα και στο τέλος του Οιδίποδα μετά την τύφλωσή του ζητάει τις κόρες του να τον συνοδεύσουν.

Ακόμα και στην περίπτωση που οι θεοί συγκινηθούν για το χαμό κάποιου θνητού, οπως στην περίπτωση του Δία που έχυσε δάκρυα αίματος για τον επικείμενο θάνατο του γιου του Σαρπηδόνα, ο τελευταίος δεν είναι σε θέση να αντιληφθεί ότι αυτό γίνεται προς τιμήν του.

Ένα από τα πράγματα, λοιπόν που ο αρχαίος Ελληνικός μύθος διδάσκει είναι η υπευθυνότητα που πρέπει να έχει κάποιος απέναντι στον εαυτό του για αυτό και πρόκειται για ένα σύστημα που απευθύνεται σε όχι μικρούς ανθρώπους, ένα σύστημα που θα σε φορτώσει με πολύ περισσότερες υποχρεώσεις, παρά τιμές. Είναι ένας δρόμος που στο βάθος του δεν κάνει τίποτα άλλο παρά να ενθαρρύνει τους ήρωες να αμφισβητούν τους θεούς γιατί η ίδια αυτή η πράξη τούς βοηθήσει να ορίσουν και κατανοήσουν τα ανθρώπινα όριά τους.

Είναι ξεκάθαρο ότι παρά τις εμφανείς διαφορές του τότε και του σήμερα αυτές οι ίδιες ιστορίες αποτελούν έναν αρκετά καλό οδηγό και σύμβουλο αρκεί να μην περιμένετε να έρθετε σε επαφή με αυτές μέσω του κινηματογράφου, αλλά διαβάζοντας αυτές αυτούσιες. Είναι πολύ καλύτερο βάζετε εσείς οι ίδιοι τα όρια της δράσης σας ακόμα και αν αυτά είναι κάποιες φορές πεπερασμένα από να σας τα βάζουν κάποιοι συνεχώς δογματικά και αυθαίρετα.

Διάβασε τους μύθους με μάτια γεμάτα θαυμασμό καθώς οι μύθοι αποκαλύπτουν κοσμικά μηνύματα. Διάβασε τους μύθους χρησιμοποιώντας τον ενεστώτα χρόνο: η αιωνιότητα είναι το Τώρα. Διάβασε τους μύθους στο πρώτο πληθυντικό πρόσωπο: ο μύθος ζει ακόμα μέσα σου. Κάθε μύθος που έχει αξία εκπέμπει και σήμερα έναν μαγνητισμό. Παρατήρησε τις εικόνες και τις ιστορίες οι οποίες σε ελκύουν και εκείνες που σε απωθούν.

Ψάξε να βρεις για επαναλαμβανόμενα πρότυπα, αλλά μη χαθείς σε λεπτομέρειες. Σπάσε τους παρωχημένους τρόπους σκέψεις και άνοιξε τους ορίζοντές σου: η μυθολογία βρίσκεται παντού και αναπαράγεται παντού δρώντας σαν ένας συνεκτικός κρίκος συνεργειακά και τελετουργικά. Να θυμάσαι ότι οι μύθοι είναι δημόσια όνειρα και τα όνειρα προσωπικοί μύθοι.

Read More 0 comments