annex13

Κυριακή 12 Ιουλίου 2026

 Μία ημέρα σαν σήμερα, στις 12 Ιουλίου 1856, ο λήσταρχος Νταβέλης έπεσε νεκρός στην Αράχοβα στην τελευταία μάχη που έδωσε με τους χωροφύλακες.

Ο λήσταρχος Νταβέλης είναι αυτό που σε άψογα… Ρουμελιώτικα θα λέγαμε «case study»! Η δράση του, οι τολμηρές επιδρομές του, η ικανότητά του να διαφεύγει από τους διώκτες του, η εμβληματική παρουσία του στα βουνά της Αττικής και της Ρούμελης, το μετέτρεψαν από έναν απλό ληστή σε έναν θρύλο που εξακολουθεί να γοητεύει.

Γύρω από το όνομά του, πλέχτηκαν δεκάδες ιστορίες. Κάποιες από αυτές βασισμένες σε πραγματικά περιστατικά και κάποιες άλλες γεννημένες από τη λαϊκή φαντασία. Αυτές οι ιστορίες είναι που δημιούργησαν έναν μύθο που ξεπερνά κατά πολύ τα όρια της ιστορικής πραγματικότητας.

Ανάμεσα στις πιο επίμονες αφηγήσεις ξεχωρίζουν δύο ερωτικές ιστορίες και οι οποίες για περισσότερο από έναν αιώνα τροφοδοτούν βιβλία, αφηγήσεις και λαϊκές παραδόσεις.

Η πρώτη αφορά τη Λουίζα Μπανκόλι, μία γυναίκα ιταλικής καταγωγής, με την οποία ο Νταβέλης φέρεται να διατηρούσε στενή (εξαιρετικά στενή) σχέση. Σύμφωνα, μάλιστα, με κάποιες από τις αφηγήσεις η Μπανκόλι ήταν τόσο ερωτευμένη μαζί του που προσπάθησε να τον βοηθήσει να διαφύγει στο εξωτερικό.

Ακόμη πιο διάσημος, όμως, είναι ο θρύλος που συνδέει τον λήσταρχο με τη Δούκισσα της Πλακεντίας. Η λαϊκή αφήγηση, θέλει τον Νταβέλη να επισκέπτεται κρυφά την αριστοκράτισσα μέσω μιας υπόγειας στοάς που ένωνε την σπηλιά του στην Πεντέλη με τον πύργο της.

Και οι δύο αυτές ιστορίες, όμως, όσο ωραίες και «πικάντικες» και αν ακούγονται, «πάσχουν» σε αρκετά σημεία, διότι οι ημερομηνίες… δεν βγαίνουν! Ειδικά σε ότι αφορά την ιστορία με την Δούκισσα.

Όπως συμβαίνει συχνά με τις αμφιλεγόμενες προσωπικότητες της ιστορίας, τα πραγματικά γεγονότα μπλέχτηκαν με τον μύθο, μετατρέποντας τον διαβόητο λήσταρχο σε… Καζανόβα των βουνών!

Ο κυβερνήτης των βουνών

Τρεις είναι οι περιοχές που διεκδικούν τον τίτλο της γενέτειρας του Χρήστου Νάτσιου, του ανθρώπου που θα μείνει στην ιστορία με το προσωνύμιο «λήσταρχος Νταβέλης». Σύμφωνα με μια εκδοχή γεννήθηκε στο Στείρι Βοιωτίας. Μια άλλη εκδοχή αναφέρει πως γεννήθηκε εκεί όπου τελικά σκοτώθηκε, στην Αράχοβα. Υπάρχει και μια τρίτη εκδοχή που λέει πως γεννήθηκε στα Στύρα Ευβοίας.

Και στις τρεις αυτές εκδοχές ο παρονομαστής είναι κοινός. Γεννήθηκε περίπου το 1832 σε μια φτωχή οικογένεια βοσκών με αρβανίτικη καταγωγή. Ο ίδιος ο Χρήστος Νάτσιος, άλλωστε, τα πρώτα χρόνια της ζωής του ήταν βοσκός. Για σχολείο και γράμματα, ούτε λόγος.

Η... κινηματογραφική δράση του Χρήστου Νάτσιου ξεκινάει από το Νταού Πεντέλης. Κάποια στιγμή και κάτω από άγνωστες συνθήκες βρέθηκε εκεί καθώς δούλευε ως βοσκός στα κοπάδια της περιοχής.

Λέγεται πως πηγή εσόδων για τον Χρήστο Νάτσιο ήταν το γάλα των ζώων το οποίο πουλούσε στην Αθήνα. Η... χάρη του έφτασε μέχρι τη Μονή Πετράκη στο Κολωνάκι. Σύμφωνα με κάποιες αφηγήσεις κάποια στιγμή και ενώ ήταν γνωστό πως έφευγε από το βουνό για να πουλήσει το γάλα στην πόλη, τον πλησίασε ο ηγούμενος της Μονής στην Πεντέλη και του ζήτησε να μεταφέρει ένα γράμμα σε μια μοναχή στη Μονή Πετράκη.

Ο Νάτσιος έκανε τον «ταχυδρόμο» 1-2 φορές αλλά χωρίς να καταφέρει να δει ποτέ την μοναχή. Μέχρι που η περιέργεια άρχισε να τον τρώει. Έτσι, κάποια στιγμή πήγε ένα από τα γράμματα του ηγούμενου σε έναν φίλο του που ήξερε να διαβάζει.

Όταν κατάλαβε πως δεν ήταν γράμματα αλλά... ερωτικά ραβασάκια, αποφάσισε να γνωρίσει ο ίδιος τη μοναχή. Κατάφερε να τη δει και από τότε φρόντιζε τακτικά, για να το θέσουμε ευγενικά, να πηγαίνει ο ίδιος το γάλα στη μοναχή.

Όταν ο ηγούμενος έμαθε τι ακριβώς συμβαίνει πίσω από την πλάτη του, προκειμένου να τιμωρήσει τον Νάτσιο, πήγε στις αρχές και τον κατήγγειλε για ζωοκλοπή. Οι χωροφύλακες τον συνέλαβαν, τον τιμώρησαν υποβάλλοντάς τον σε «φάλαγγα» (μέθοδος ''σωφρονισμού'' με διαδοχικά χτυπήματα στα πέλματα των ποδιών μέχρι αυτά να πρηστούν) και στη συνέχεια τον άφησαν ελεύθερο.

Χολωμένος ο Νάτσιος έφυγε από την Αθήνα και πήγε στα Στύρα στη νότια Εύβοια. Εκεί άρχισε και πάλι να δουλεύει ως βοσκός αλλά και πάλι είχε ερωτικά... μπλεξίματα. Ερωτεύτηκε την κόρη ενός παπά ο οποίος, όμως, την είχε αρραβωνιάσει με έναν πλούσιο τσέλιγκα.

Όταν ο παπάς έμαθε για τις περιπέτειες της κόρης του αποφάσισε να αναλάβει δράση. Όταν ένα απόσπασμα της χωροφυλακής έφτασε στο χωριό αναζητώντας κάποιον φυγόστρατο με το επώνυμο Νάστο, ο παπάς θεώρησε πως ήταν μια καλή ευκαιρία να ξεφορτωθεί τον εραστή της κόρης του και είπε στους χωροφύλακες πως ο Νάστος που ψάχνουν είναι ο Νάτσιος.

Μάταια ο νεαρός βοσκός προσπαθούσε να τους πείσει πως έχει γίνει παρεξήγηση και πως το επώνυμό του δεν ήταν Νάστος αλλά Νάτσιος. Υπό τον φόβο να συλληφθεί και να περάσει νέα βασανιστήρια, αντέδρασε και πάνω στην προσπάθειά του να διαφύγει, σκότωσε έναν χωροφύλακα.

Κάπως έτσι «πέθανε» ο Χρήστος Νάτσιος και «γεννήθηκε» ο λήσταρχος Νταβέλης που σήμαινε δυνατός. Η παρανομία ήταν, πλέον, μονόδρομος.

Βγήκε στο βουνό και εντάχθηκε στη συμμορία του ξακουστού - εκείνη την εποχή – ληστή Κακαράπη ο οποίος ήταν ξάδελφος της μητέρας του. Σύντομα, όμως, ο Νταβέλης έφτιαξε τη δική του συμμορία και λίγο καιρό αργότερα ήταν ήδη ο «κυβερνήτης» των βουνών της Αττικής και της Βοιωτίας.

Η τελευταία μάχη του Νταβέλη

Από εκείνο το σημείο και έπειτα όλα είναι λίγο - πολύ γνωστά. Ο λήσταρχος Νταβέλης έγινε ο φόβος και ο τρόμος. «Σπίτι» του Νταβέλη έγινε το «Σπήλαιο των Αμώμων». Η μήκους 112 μέτρων και πλάτους 40 μέτρων σπηλιά στην Πεντέλη.

Το συγκεκριμένο σπήλαιο έμεινε γνωστό ως η «σπηλιά του Νταβέλη» και η αλήθεια είναι πως κατά καιρούς παράγει περισσότερες απόκοσμες ιστορίες απ' όσες μπορούμε να μεταβολίσουμε! Εξωγήινοι, φαντάσματα, υπόγεια περάσματα, μαγνητικά πεδία και άλλα πολλά που ο μύθος θέλει να είναι η πηγή της ανεξάντλητης δύναμης του λήσταρχου Νταβέλη.

Η συγκεκριμένη σπηλιά, άλλωστε, ήταν το «φόντο» για να διαδοθεί η υποτιθέμενη ερωτική ιστορία του Νταβέλη με τη Δούκισσα της Πλακεντίας.

Ταξιδιώτες, χωρικοί, βοσκοί, χωροφύλακες που κινούνταν στις ορεινές περιοχές της Αττικοβοιωτίας είχαν μεγάλες πιθανότητες να αποκτήσουν την ίδια μοίρα: Να βρεθούν μπροστά στον λήσταρχο Νταβέλη ή σε κάποιο μέλος από τη συμμορία του.

Βέβαια, για να έχει την ανοχή των χωρικών φρόντιζε να κάνει και κάποια καλά. Προίκιζε κοπέλες φτωχών οικογενειών, έδινε χρήματα σε όσους πραγματικά το είχαν ανάγκη, τιμωρούσε τους «ψευτόμαγκες» που διέδιδαν ότι ήταν μέλη της συμμορίας του.

Η φήμη του λήσταρχου Νταβέλη έλαβε διαστάσεις θρύλου όταν οργάνωσε και εκτέλεσε την απαγωγή του αξιωματικού του Γαλλικού στρατού Μπερτώ (ή Μπρετώ). Τότε και ενώ βρισκόταν σε εξέλιξη ο Κριμαϊκός πόλεμος ο Γαλλικός και ο Αγγλικός στρατός είχαν καταλάβει την Αθήνα και τον Πειραιά προκειμένου να αποτρέψουν τη συμμετοχή της Ελλάδας στη σύρραξη.

Ο Νταβέλης έκανε την απαγωγή προκειμένου να ζητήσει λύτρα, επειδή, όμως, μιλάμε για έναν αξιωματικό του στρατού κατοχής, η πράξη του αυτή χαρακτηρίστηκε από τον λαό ως... αντιστασιακή. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, ο λήσταρχος κατάφερε αυτό που ήθελε. Γέμισε τις τσέπες του με λεφτά αφού η ελληνική κυβέρνηση, προκειμένου να γλιτώσει τον διεθνή διασυρμό, έσπευσε να πληρώσει αυτή τα λύτρα (30.000 δραχμές, ποσό τεράστιο για την εποχή) στον Νταβέλη.

Η δράση του λήσταρχου Νταβέλη ήταν τέτοια που πολλές φορές διάφοροι ταξιδιώτες ζητούσαν την προστασία του για να ταξιδέψουν. Στην πραγματικότητα, με σημερινούς... αστυνομικούς όρους, θα λέγαμε πως ο Νταβέλης «πωλούσε» προστασία.

Και κάπως έτσι φτάνουμε στην Ιταλίδα κόμισσα Λουίζα Μπανκόλι, μια πανέμορφη γυναίκα, η οποία βρισκόταν στην Ελλάδα για να μελετήσει το θέμα των ληστών που δρούσαν στην ύπαιθρο. Η κόμισσα κάποια στιγμή θέλησε να ταξιδέψει στους Δελφούς και αφού ήξερε πως... πάει το «πράγμα», προκειμένου να φτάσει με ασφάλεια, στον προορισμό της, ζήτησε την προστασία του Νταβέλη.

Οι δυο τους γνωρίστηκαν και ερωτεύτηκαν. Το πρόβλημα, ωστόσο, σύμφωνα με τη λαϊκή αφήγηση, (καθώς, πλέον, ο μύθος και η αλήθεια έχουν μπερδευτεί σε τέτοιο βαθμό που δύσκολα κανείς διακρίνει τι έχει πραγματικά συμβεί), είναι πως την Ιταλίδα κόμισσα είχε ερωτευτεί και ο Γιάννης Μέγας ένας πρώην σύντροφος, υπαρχηγός της συμμορίας και αδελφοποιτός (με ένα κόψιμο του χεριού, ένωναν τα αίματα τους για να δηλώνουν αδέρφια) με τον Νταβέλη.

Οι δρόμοι τους χωρίστηκαν όταν ο Μέγας αποφάσισε να αλλάξει τρόπο ζωής και να ακολουθήσει καριέρα αξιωματικού στη χωροφυλακή.

Την άνοιξη του 1856 ο λήσταρχος Νταβέλης επιτέθηκε στον σταθμό της χωροφυλακής στο Μενίδι όπου αφαίρεσε τον οπλισμό των ανδρών. Η κίνηση αυτή θεωρήθηκε ντροπιαστική για το Σώμα και αμέσως συγκροτήθηκε μια ειδική ομάδα, με αρχηγό τον Μέγα, που είχε σαν μοναδικό στόχο την εξόντωση του Νταβέλη.

Όταν το έμαθε αυτό η Λουίζα Μπανκόλι άρχισε να αλληλογραφεί με τον λήσταρχο προκειμένου να σχεδιάσουν τη διαφυγή του στην Ιταλία. Η αλληλογραφία αυτή, ωστόσο, (σύμφωνα πάντα με τον μύθο) έπεσε στα χέρια του Γιάννη Μέγα ο οποίος, πλέον, ξέροντας τις κινήσεις του Νταβέλη άρχισε να τον καταδιώκει δίχως έλεος.

Ο λήσταρχος Νταβέλης θεώρησε πως θα γλιτώσει αν υποχωρούσαν αυτός και η συμμορία του προς τον Παρνασσό, ωστόσο, στην Αράχωβα ο Νταβέλης περικυκλώθηκε στο Ζεμενό (εκεί που ο Οιδίποδας σκότωσε τον πατέρα του) και έπειτα από μάχη σκοτώθηκε. Εκεί σκοτώθηκε και ο Μέγας. Σύμφωνα με τον θρύλο οι δυο πρώην φίλοι αλλησκοτώθηκαν με τα λόγια του Νταβέλη να είναι: «ούτε ο Νταβέλης στα λημέρια, ούτε ο Μέγας στα παλάτια». Στην πραγματικότητα, όμως, φαίνεται πως ο λήσταρχος είχε σκοτωθεί νωρίτερα σε εκείνη την μάχη από τον αξιωματικό της χωροφυλακής.

Τέλος, αξίζει να σημειωθεί πως η ιστορία με τη Λουίζα Μπανκόλι, όπως και αυτή με τη Δούκισσα της Πλακεντίας, «μπάζει» καθώς δε «βγαίνουν» οι αριθμοί. Η Ιταλίδα κόμισσα ήταν κάμποσες... δεκαετίες μεγαλύτερη από τον Νταβέλη. Η λαϊκή αφήγηση «πρόσθεσε» αυτή την «πικάντικη» διάσταση στην κόντρα του Νταβέλη με τον Μέγα προκειμένου να την κάνει πιο ελκυστική.

Και είναι από εκείνες τις φορές που οι μικρές ιστορικές νοθείες επιτρέπονται.
Read More 0 comments

Σάββατο 11 Ιουλίου 2026


 

Only Because Of You · Roger Hodgson, In The Eye Of The Storm, ℗ 1984
Read More 0 comments

Παρασκευή 10 Ιουλίου 2026






Επιλογές από την εισαγωγή της μουσικής εκπομπής Μουσικό Κουτί

Read More 0 comments
Η Δίκη των Πιθήκων: Τον Μάρτιο του 1925, απαγορεύεται στο Τενεσί των ΗΠΑ η διδασκαλία της θεωρίας της εξέλιξης στα σχολεία. Στο Ντέιτον του Τένεσι, ένας νεαρός δάσκαλος με το όνομα Τζον Σκόουπς συνελήφθη από τις αρχές και οδηγήθηκε στο δικαστήριο. Η κατηγορία ήταν απόρροια της αντιδραστικής και σκοταδιστικής εποχής που διένυε τότε η Αμερική. Ο Σκόουπς δίδαξε στους μαθητές του τη θεωρία του Δαρβίνου και γι’ αυτό οδηγήθηκε σε δίκη, η οποία ονομάστηκε «Δίκη των πιθήκων» και έμεινε στην ιστορία των ΗΠΑ ως μία από τις σημαντικότερες δικαστικές διαμάχες.  O Σκόουπ ήταν γέννημα θρέμα του αμερικανικού Νότου. Είχε μόλις πάρει πτυχίο νομικής από το Πανεπιστήμιο του Κεντάκι, όταν μετακόμισε στο Ντέιτον και έπιασε δουλειά ως προπονητής ποδοσφαίρου στο Rhea County High School. Πολλές φορές, σε περίπτωση αδειών, λειτουργούσε και ως αναπληρωτής καθηγητής.

Την ίδια περίοδο, ο Τζον Μπάτλερ, οπάδος του προέδρου Μακάρθι, αγρότης και μέλος της Βουλής των Αντιπροσώπων του Τένεσι, διαβάζοντας σχετικές διαλέξεις, αποφάσισε πως η δαρβινική θεωρία ήταν «επικίνδυνη», κυρίως γιατί όταν τα παιδιά γυρνούσαν από το σχολείο, έλεγαν στους γονείς τους πως η Αγία Γραφή είναι γεμάτη ανοησίες. Μετά από πίεση που άσκησε ο Μπάτλερ, τον Μάρτιο του 1925, στην πολιτεία του Τένεσι ψηφίστηκε ένας νόμος που απαγόρευε την διδασκαλία της θεωρίας της εξέλιξης του Δαρβίνου στα δημόσια σχολεία.

Η επίσημη (και μοναδική πλέον) εκδοχή για την δημιουργία του κόσμου ήταν αυτή που υπήρχε στην Αγία Γραφή. (γελάστε όσο αντέχετε)

Ο νόμος, που πήρε το όνομα του Μπάτλερ, όριζε πως «είναι παράνομο για κάθε δάσκαλο, σε οποιοδήποτε από τα Πανεπιστήμια, κανονικά και όλα τα άλλα δημόσια σχολεία τής πολιτείας, που υποστηρίζονται εν όλω ή εν μέρει από τα δημόσια σχολικά κονδύλια, να διδάξει οποιαδήποτε θεωρία που αρνείται την ιστορία τής θείας δημιουργίας τού ανθρώπου, όπως διδάσκεται στην Βίβλο, και να διδάξει, αντίθετα, ότι ο άνθρωπος προέρχεται από μια κατώτερη τάξη ζώων». Όσοι δεν συμβιβάζονταν με τις υποδείξεις, θα πλήρωναν στο κράτος από 100 έως 500 δολάρια, ποινή ίδια με αυτήν της λαθραίας πώλησης ποτών.

Παρότι ο νόμος βρήκε πολλούς υποστηρικτές, η Αμερικανική Ένωση Πολιτικών Ελευθεριών (ACLU), αποφάσισε πως έπρεπε να επέμβει. Έτσι, άρχισε να αναζητά έναν δάσκαλο από την πολιτεία του Τένεσι, ο οποίος θα δεχόταν να διδάξει την εξέλιξη κατά παράβαση του νόμου. Η ίδια θα του προσέφερε δωρεάν νομική και οικονομική κάλυψη, αν τελικά το έκανε.

Τότε μπήκε στο παιχνίδι ο Σκόουπς, ο οποίος μάλιστα προέτρεψε τους μαθητές του να καταθέσουν εναντίον του. Μετά από καταγγελία τριών από αυτών, ο Σκόουπς συνελήφθη και οδηγήθηκε στη δικαιοσύνη.

Η δίκη ξεκίνησε τον Ιούλιο του ίδιου έτους. Ήταν η πρώτη φορά που δίκη μεταδίδονταν ζωντανά στο ραδιόφωνο. Η μικρή πόλη του Ντέιτον για πρώτη φορά στην ιστορία της γνώρισε δημοσιότητα. Πολλοί διάσημοι δημοσιογράφοι έσπευσαν να καλύψουν το γεγονός, ανάμεσά τους και ο HL. Mencken της «Baltimore Sun», εφημερίδα η οποία χρηματοδοτούσε κι αυτή την υπεράσπιση του Σκόουπ.

Ο Mencken, μάλιστα, ήταν αυτός που έδωσε τον τίτλο «η Δίκη των Πιθήκων» (The Monkey Trial) ο οποίος χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα για το θέμα.

Κατά τη διάρκεια της δίκης, σύμβουλος της πολιτικής αγωγής ήταν ο φονταμεταλιστής, βαπτιστής Γουίλιαμ Τζένινγκς Μπράιαν, ο οποίος ήταν τρεις φορές υποψήφιος για την Προεδρία των ΗΠΑ, είχε 36 χρόνια να ασκήσει το επάγγελμα του δικηγόρου και αποκαλούσε τον εαυτό του «ειδήμονα στην Αγία Γραφή». Ο Μπράιαν δεν καταλάβαινε καθόλου την εξέλιξη και είχε την συνήθεια αντί να την αποκαλεί ‘evolution’, να την προφέρει ‘evil-ution’. Kάθε φορά που ανέβαινε στο βήμα, διακήρυσσε πως ο Λόγος του Θεού, όπως αποκαλύπτεται στη Βίβλο, υπερισχύει κάθε ανθρώπινης γνώσης. Είχε μάλιστα τοποθετήσει στην είσοδο του δικαστηρίου μια μεγάλη πινακίδα, στην οποία αναγραφόταν η φράση «Διαβάστε την Βίβλο σας».

Επικεφαλής της ομάδας υπεράσπισης ήταν ο ποινικολόγος Κλάρενς Ντάροου, γνωστός αγνωστικιστής, ο οποίος προσέφερε εθελοντικά τις υπηρεσίες του. Ο Ντάροου εκτός από αίτημα για την αφαίρεση της πινακίδας, προσπάθησε αρχικά να κηρύξει τον νόμο αντισυνταγματικό, με τη λογική ότι καλλιεργούσε το θρησκευτικό μίσος ανάμεσα στους πολίτες. Ωστόσο ο δικαστής απέρριψε το αίτημά του, όπως και κάθε προσπάθεια που έκανε η υπεράσπιση να φέρει γνωστούς επιστήμονες να μιλήσουν για την εξελικτική θεωρία. Τότε ο Ντάροου κάλεσε τον ίδιο τον Μπράιαν να καταθέσει. Με ένα απόσπασμα από τη «Γένεση» στο χέρι, τον ρώτησε για την ύπαρξη του Αδάμ και της Εύας, την γυναίκα του Κάιν και τον πληθυσμό της αρχαίας Αιγύπτου. Τον στρίμωξε τόσο, που κέρδισε τις εντυπώσεις, αλλά και τον θαυμασμό του (προκατειλημμένου) κοινού.

Στην ίδια γραμμή πλεύσης, ο Σκόουπ στην απολογία του δήλωσε: «Εντιμότατε, αισθάνομαι ότι έχω καταδικαστεί για την παραβίαση ενός άδικου νόμου. Θα συνεχίσω και στο μέλλον, όπως και στο παρελθόν να αντιτίθεμαι σ’ αυτόν τον νόμο, με οποιονδήποτε τρόπο μπορώ. Κάθε άλλη ενέργεια θα αποτελούσε παραβίαση των ιδανικών μου της ακαδημαϊκής ελευθερίας· δηλαδή, να διδάξω την αλήθεια όπως αυτή κατοχυρώνεται στο Σύνταγμά μας, της προσωπικής και της θρησκευτικής ελευθερίας. Νομίζω ότι το πρόστιμο είναι άδικο».

Τίποτα από αυτά, ωστόσο, δεν συγκίνησε τους δικαστές, που διακρίθηκαν καθ’ όλη τη διάρκεια της δίκης για τη μεροληπτική τους στάση. Ο Σκόουπ κρίθηκε ένοχος και του επιβλήθηκε πρόστιμο 100 δολαρίων, το οποίο αργότερα ακυρώθηκε από το εφετείο λόγω ενός νομικού κενού. Ο Γουίλιαμ Τζένινγκς Μπράιαν πέθανε στον ύπνο του (!!!) πέντε ημέρες μετά το πέρας της δίκης, σε ηλικία 67 ετών.

Παρά τον θόρυβο, ο νόμος του Μπάτλερ συνέχισε να ισχύει μέχρι το 1967. Η «Δίκη των Πιθήκων» ήταν ένα από τα πρώτα δείγματα της διαμάχης επιστήμης και θρησκείας και απόδειξη των σκοτεινών χρόνων του μακαρθισμού στις ΗΠΑ. Αργότερα, η δίκη αποτυπώθηκε πολλές φορές στο θεατρικό σανίδι, την μικρή και την μεγάλη οθόνη.
Read More 0 comments

Τετάρτη 1 Ιουλίου 2026

 ΙΟΥΛΙΟΣ, ο έβδομος μήνας του Γρηγοριανού ημερολογίου, με διάρκεια 31 ημερών, ήταν ο πέμπτοs μήvαs του δεκάμηνου ρω­μαϊκού έτουs, απ’ όπου η αρχική ονομασία του, Quintilis, δηλαδή Πέμπτοs (μήvαs), από το λατινι­κό quintus(=πέμπτοs). 

Με την προσθήκη των μηνών Ιανουαρίου και Φεβρουάριου από τον Νουμά Πομπίλιο (715-673 π.Χ.), και την κατοπινή προώθησή τουs στην αρχή του έτουs, ο Ιούλιος έγινε ο έβδομος μήvαs του, διατηρώντας πάvτωs την ονομασία Quintilis.

Αργότερα, το 44 π.Χ.-710 A.U.C. (AbUrbaeConditae= Από Κτiσεωs Πόλεως [Ρώμης] ) ο Μάρκος Αντώνιος, μετά τη δολοφονία του Ιούλιου Καίσαρα στουs Eιδούs Μαρτίου (15 Μαρτίου), μετο­νόμασε τον Quintilis σε Julius(Ιούλιο), προς τιμήν του αναμορφωτή του ημε­ρολογίου Ιουλίου Καίσαρα, που, σύμφωνα με την παράδοση, είχε γεννηθεί την 7η ημέρα αυτού του μήνα. Η αλλαγή επικυ­ρώθηκε ταυτόχρονα από τη Ρωμαϊκή Σύγκλητο. Όπως αναφέρει ο Πλούταρχος, «...Των δε λοιπών έκαστον από της τήξεως, ώσπερ αριθμούντες ωνόμαζον πέμπτον, έκτον, έβδομον, όγδοον, ένατον, δέκατον. Είτα ο πέμπτος, από Καίσαρος του καταγωνισαμένου Πομπήιον, Ιούλιος...» (Βίος Νουμά, 19). Έκτοτε ο μήvαs αυτός διατηρεί την ονομασία του στο Ιουλιανό και το Γρηγοριανό, αλλά και στο Νέο Διορθωμένο Ιουλιανό ημερολόγιο.

Στις Nώvεs Ιουλίου, και ιδιαίτερα την 7η μέρα του, γίνονταν στη Ρώμη, προς τιμήν της Ήρας, οι Nonae Caprotinae, γιορτές στις οποίες, εκτός από τις Pωμαiεs πατρίκιες, είχαν δικαίωμα να λαμβά­νουν μέρος και οι σκλάβεs τουs.

Τον Ιούλιο εορτάζονταν στη Ρώμη και στις άλλες μεγάλες πόλεις της Ιταλικής χερσονήσου τα Matralia, μια γιορτή που άλλοι ερευνητές την το­ποθετούν στα μέσα Ιουνίου. Ηταν αφιερωμένη στη materMatuta, την Ινώ ή Λευκοθέα, θεά της πρωίας. Η Matuta, αρχικά προσωποποίηση της αυγής, αργότερα ετιμάτο ως θεά προστάτιδα της μητρότητας και τηs τεκνοποίησης, ιδιότητες επίσης της Ήρας - άλλωστε, κατ’ άλλουs, materMatuta ήταν μία από τις προσφωνήσεις της Ήρας ως προστάτιδας θεάς του τοκετού και της μητρότητας. Πpώτos ο Σέρβιος Tύλλιοs (578-534 π.Χ.), ο έκτος βασιλιάς τηs Ρώμης, οικοδόμησε, στο Forum Boarium της Ρώμης, ναό της Matuta. Έκτοτε καθιερώθηκαν προς τιμήν της τα Matralia. Μεταγενέστερα, οι Ρωμαίοι καθιέρωσαν τη Matuta και ως θεά προστάτιδα της θάλασσας και των ναυτικών.

Στην Ελλάδα, παρά την επικράτηση ως επίσημου του Ιουλιανού ημερολογίου και ονοματολογίου των ρωμαϊκών μηνών, ποτέ δεν έπαψε να υπάρχει η παράλληλη ανεπίσημη γεωργική, κτηνοτροφική ή, αργότερα, χριστιανική ονοματοθεσία των μηνών. Όλες αυτές οι ovoμασίες είναι σχετικές με τη θέση των μηνών στο έτos, με τις γεωργικές και τις κτηνοτροφικές εργασίες που εκτελούνται στουs αντίστοιχους μήvεs, καθώs και με τις χριστιανικές εορτές, που πανηγυρίζονται κατά τη διάρκειά τoυs.

Ετσι, ο Ιούλιος αναφέρεται ως Ιούλιος ο θεριστής και ο Λέων, το ζωδιακό του σύμβολο. Δευτερόλnς και Δευτερογιούλns, ως δεύτεpos και κύριos μήvαs του καλοκαιριού, εφ’ όσον πpώτos μήvαs του καλοκαιριού – Πρωτόλης, Πρωτογιούvns ή Πρωτογιούλης-θεωρείται και είναι ο Ιoύvιos.

Γενικά στην αγροτική Ελλάδα ο Ιούλιος ονομάζεται Αλωνάρη, Αλωνιστής, Aλωvnτήs, Αλωvιάτnς ή Αλωνευτής, γιατί τότε γίνεται το αλώνισμα των δημητριακών. Στα ορεινά της πατρίδας μαs συναντάται και με την ονομασία Θεριστής, καθώs εκεί, στα πιο ψυχρά, δηλαδή, κλίματα, ο θερισμός γίνεται τον Ιούλιο.

O Ιούλιος αναφέρεται ακόμα ως Anλιάs ή Αηλιάτns, από τη γιορτή, στις 20 του μnvόs, του προφήτη Ηλία, ο οποίος, ωs έφορος των καιρικών φαινομένων, τιμάται ιδιαιτέρως από τους γεωργούς. Ετσι, είναι συvnθισμέvες, σε περιπτώσεις αvoμβρίας, οι λιτανείες και παρακλήσεις προς τον προφήτη για να έλθει η ευεργετική βροχή.

Ο Ιούλιος συνδυάζεται και με άλλουs αγίους που γιορτάζονται κατά τη διάρκειά του. Υπάρχει, σχετικά, η λαϊκή ρήση: «Ο Αηλιάς κόβει σταφύλια και η Αγία Μαρίνα σύκα», με την έννοια ότι από τη μέρα του προφήτη Ηλία αρχίζει ο τρύγος, ενώ ήδη από τη γιορτή της Αγίας Μαρίνας, στις  17, έχουν αρχίσει να ωριμάζουν και τα σύκα. Στη Ρόδο, εξάλλου, ο Ιούλιος λέγεται και Φουσκoμnvάς ή Xασκόμnvας, γιατί τότε φουσκώνουν και χάσκουν, δηλαδή ωριμάζουν και ανοίγουν, τα σύκα. Κι ακόμα, επειδή στη διάρκειά του ωριμάζουν τα σταφύλια και γυαλίζει η ρώγα τoυs, σε διάφορες περιοχές, ιδιαίτερα στη Νάξο και τη Χίο, ο Ιούλιος αναφέρεται ωs Γυαλιστής ή Γυαλινός.

Στη Σωζόπολη (Ανατολική Ρωμυλία) τον Ιούλιο ονόμαζαν και Αηκερακίτη, απ’ τη γιορτή της Αγίας Κυριακής, την 7η ημέρα του, ενώ στον Πόντο λεγόταν και Χoρτοκόπος, επειδή τότε έκοβαν το χόρτο στουs αγρούς, με τον κοκκινίζοντα λαμπρό αστέρα Αντάρη να απαστράπτει στο μέσον του.
Read More 0 comments

Τρίτη 23 Ιουνίου 2026

 Για όσους νομίζουν, ότι τα Τάγματα Ασφαλείας ήταν το μοναδικό φαινόμενο ένοπλης συνεργασίας με τους κατακτητές στη σύγχρονη ελληνική ιστορία, κάνουν λάθος.

Πάμε να κάνουμε ένα ταξίδι στο χρόνο θυμίζοντας ποιος ήταν ο περιβόητος Δημήτριος Νενέκος, τέως οπλαρχηγός στην περιοχή της Πάτρας κατά την Επανάσταση του 1821, καταγόμενος από το χωριό Ζούμπατα.

Όταν το 1825 η Επανάσταση αρχίζει να πνέει τα λοίσθια, ο Ιμπραήμ Πασάς εισβάλει στην Πελοπόννησο. Κάπου εκεί, ο Ιμπραήμ κι ο Δελή Αχμέτ Πασάς επιχειρούν να προσελκύσουν τους χωρικούς των Ζουμπατοχωρίων, οι οποίοι βρίσκονταν σε  άθλια οικονομική κατάσταση, αφού το εμπόριο της περιοχής είχε «παγώσει», λόγω των ένοπλων συγκρούσεων εξ αιτίας της έντονης παρουσίας και μετακίνησης των Οθωμανών από και προς το φρούριο της Πάτρας.

Εκμεταλλευόμενος την εν λόγω οικονομική κατάσταση των συγχωριανών του Νενέκου, ο Ιμπραήμ τους υποσχέθηκε ελεύθερες εμπορικές και φιλικές σχέσεις με τους Τούρκους της Πάτρας, άνευ καμίας ενόχλησης και με την εγγύηση των τοπικών Πασάδων, αλλά με ένα μόνο αντάλλαγμα: Το “προσκύνημα”.

Τη διεκπεραίωση αυτής της βρώμικης δουλειάς ανέλαβε ο Νενέκος, ο οποίος επηρέαζε σχεδόν άπαντες τους κατοίκους των Ζουμπατοχωρίων.
Για το λόγο αυτό, ο Νενέκος οργάνωσε 2.000 ενόπλους, υπό τις διαταγές έτερων τουρκοπροσκυνημένων οπλαρχηγών της περιοχής (Κοντογεωργακαίοι, Σταμάτης Μποτιώτης, Χαρμπίλας, Γκολφίνος Λουμπεστιάνος, Τσετσεβίτες, Κώστας Γκερμπεσιώτης, αδελφοί Οικονομόπουλοι κλπ), οι οποίοι κατόπιν την κοπάνησαν από τις τάξεις των ένοπλων προδοτών, όταν αντελήφθησαν πως η Επανάσταση δεν θα ηττηθεί τελικά.

Tα προδοτικά ένοπλα τμήματα του Νενέκου ακολουθούσαν τα στρατεύματα του Ιμπραήμ σαν οπισθοφυλακή, με αρκετές συμμετοχές σε συγκρούσεις με τους επαναστάτες.

Τους τουρκοπροσκυνημένους κατοίκους των Ζουμπατοχωρίων περιγράφει γλαφυρότατα ο Φωτάκος στα «Απομνημονεύματα περί της Ελληνικής Επαναστάσεως» (τ.Α’, σελ.395): «Οἱ δὲ ἄνθρωποι αὐτοὶ εὔκολα παραδίδονται εἰς τὴν ὕλην, καὶ διὰ νὰ αἰσχροκερδήσουν, προδίδουν τὰ πάντα. Τοιοῦτοι ἦσαν οἱ Ἕλληνες, οἵτινες παρεκινήθησαν ἀπὸ τὸν Δελῆ Ἀχμὲτ πασᾶν εἰς τὸ προσκύνημα. Τὸν Τοῦρκον τοῦτον, τοῦ ὁποῖου ἡ πονηρία, καὶ ἡ μεγάλη του κολακεία ἑνώθησαν μὲ την πλεονεξίαν τοῦ Νενέκου καὶ ἐτεχνάσθησαν μυρίους τρόπους καὶ μέσα, ὅπως διαδώσουν τὸ προσκύνημα». Σημειωτέον, ότι η προδοτική στάση του Νενέκου και των κατοίκων των Ζουμπατοχωρίων ώθησε το Γέρο του Μοριά, αφενός να διατάξει την εκτέλεση του Νενέκου κι αφετέρου να αναφωνήσει το γνωστό «Φωτιά και τσεκούρι στους προσκυνημένους».

Το 1945, η Ελλάδα γίνεται η μόνη ευρωπαϊκή χώρα, η οποία, όχι μόνο δεν τιμώρησε τους συνεργάτες των Ναζί, αλλά τους τοποθέτησε στον κρατικό μηχανισμό, στο στρατό και στα σώματα ασφαλείας.
Ορισμένοι, δε, εκ των επικεφαλής των Ταγμάτων Ασφαλείας (Γερακίνης, Κουρκουλάκος κ.α)  διορίζονται διοικητές τραπεζών και δημοσίων οργανισμών.
Οι τύποι αυτοί, καθιέρωσαν την κουλτούρα τους στο σκληρό πυρήνα του κράτους και σε τμήματα της κοινωνίας, τα οποία είτε ήταν εντελώς καθυστερημένα (κοινωνικά, οικονομικά, μορφωτικά κλπ), είτε τελούσαν σε άμεση (οικονομική- επαγγελματική) εξάρτηση με το μετεμφυλιακό καθεστώς, με αποτέλεσμα η εξάρτηση αυτή να αποκτήσει μόνιμο χαρακτήρα, έως και σήμερα (παρακράτος, Χ.Α. Τζήμεροι, Μπάμπηδες κλπ).

Το άγριο κυνηγητό των οπλαρχηγών της Επανάστασης στη μετεπαναστατική Ελλάδα και των αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης μετά την αποχώρηση των Ναζί, καθώς και το διαχρονικό καθεστώς εξάρτησης της χώρας, καθόρισαν και το ιδεολογικό στίγμα της (ούτως, ή άλλως εξαρτημένης κι ετερόφωτης) ελληνικής άρχουσας τάξης, το οποίο διαπέρασε διαχρονικά κι ορισμένα τμήματα της κοινωνίας: Ο ραγιαδισμός κι ο δοσιλογισμός, ως εθνική κι ατομική αρετή!

askordoulakos
Read More 0 comments
 Σαν σήμερα, 23 Ιούνη 1996, πέθανε ο Ανδρέας Παπανδρέου. Τριάντα χρόνια μετά, το όνομά του εξακολουθεί να προκαλεί έντονες πολιτικές και συναισθηματικές αντιδράσεις. Για κάποιους παραμένει ο ηγέτης που έδωσε φωνή στους «μη προνομιούχους». Για άλλους ο άνθρωπος που εγκαινίασε μια περίοδο πελατειακού κράτους και πολιτικής παρακμής.

Η αλήθεια βρίσκεται πολύ πιο βαθιά από τις απλουστεύσεις.

Ο Ανδρέας δεν υπήρξε ούτε ο «εθνάρχης των φτωχών» που παρουσιάζουν οι νοσταλγοί του, ούτε το απόλυτο κακό που περιγράφουν οι νεοφιλελεύθεροι επικριτές του. Υπήρξε η πολιτική έκφραση μιας ολόκληρης ιστορικής περιόδου, τότε που μεγάλα λαϊκά στρώματα, βγαίνοντας από τη δικτατορία και τη μετεμφυλιακή καταπίεση, αναζητούσαν δικαίωση, κοινωνική άνοδο και δημοκρατικές ελευθερίες.

Δεν είναι τυχαίο ότι η άνοδος του ΠΑΣΟΚ το 1981 στηρίχθηκε σε συνθήματα που μιλούσαν για εθνική ανεξαρτησία, λαϊκή κυριαρχία και κοινωνική απελευθέρωση. Εκείνη την εποχή, εκατομμύρια εργαζόμενοι, αγρότες και νεολαίοι είδαν στο πρόσωπο του Ανδρέα τον άνθρωπο που αμφισβητούσε, έστω λεκτικά, την κυριαρχία του ντόπιου και ξένου κεφαλαίου.

Και πράγματι, η πρώτη περίοδος της διακυβέρνησής του συνδέθηκε με σημαντικές δημοκρατικές και κοινωνικές κατακτήσεις. Η αναγνώριση της Εθνικής Αντίστασης, η κατάργηση θεσμών που κουβαλούσαν το βάρος του εμφυλίου, η διεύρυνση κοινωνικών δικαιωμάτων και η βελτίωση της θέσης των εργαζομένων δεν μπορούν να διαγραφούν από την ιστορική μνήμη.

Όμως η ιστορία δεν γράφεται μόνο με προθέσεις και συνθήματα.

Το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα δεν αμφισβήτησε ποτέ τις βασικές δομές της καπιταλιστικής εξουσίας. Η πολυδιαφημισμένη «Αλλαγή» δεν μετατράπηκε ποτέ σε κοινωνικό μετασχηματισμό. Αντίθετα, με το πέρασμα των χρόνων, το κίνημα που γεννήθηκε ως φορέας ελπίδας μετατράπηκε σε βασικό πυλώνα διαχείρισης του συστήματος.

Η μεγαλύτερη επιτυχία του Ανδρέα, από τη σκοπιά της άρχουσας τάξης, δεν ήταν όσα υποσχέθηκε αλλά όσα κατάφερε να αφομοιώσει. Οι κοινωνικές διεκδικήσεις, οι ριζοσπαστικές διαθέσεις και η μεταπολιτευτική ορμή εγκλωβίστηκαν τελικά στα όρια της κυβερνητικής εναλλαγής και της κοινοβουλευτικής διαχείρισης.

Γι’ αυτό και τριάντα χρόνια μετά τον θάνατό του, η συζήτηση για τον Ανδρέα Παπανδρέου παραμένει ζωντανή. Όχι επειδή αφορά μόνο ένα πρόσωπο, αλλά επειδή αφορά ένα κρίσιμο ερώτημα που εξακολουθεί να απασχολεί τον λαϊκό κόσμο:

Μπορεί μια πολιτική δύναμη να αλλάξει πραγματικά τη ζωή των πολλών χωρίς να συγκρουστεί με τα οικονομικά και ταξικά συμφέροντα που καθορίζουν την εξουσία;

Η πορεία του Ανδρέα Παπανδρέου έδωσε τη δική της ιστορική απάντηση. Και ίσως γι’ αυτό εξακολουθεί να μας αφορά μέχρι σήμερα.

Υ.Γ: Τριάντα χρόνια μετά τον θάνατο του Ανδρέα Παπανδρέου, το πολιτικό σύστημα επιχειρεί να αναστήσει μύθους και νοσταλγίες. Όμως οι εργαζόμενοι δεν έχουν ανάγκη από επιστροφή σε περασμένες εποχές. Έχουν ανάγκη από συλλογικούς αγώνες, ταξική οργάνωση και μια προοπτική που να υπερβαίνει τα όρια της διαχείρισης του ίδιου συστήματος που γεννά ανισότητες, πολέμους και κοινωνική αδικία. Η ιστορία δεν γυρίζει πίσω. Το ζητούμενο είναι να προχωρήσει μπροστά.

Γ.Γ.
Read More 0 comments

Δευτέρα 22 Ιουνίου 2026

 Το θερινό ηλιοστάσιο αποτελούσε πάντοτε μια μαγική και συναρπαστική στιγμή για την ανθρωπότητα, φορτισμένη με βαθιά νοήματα που έχουν τις ρίζες τους σε αρχαίες παραδόσεις χιλιάδων ετών. Κάθε χρόνο, εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο περιμένουν με ανυπομονησία αυτή την ημερομηνία για να γιορτάσουν την επίσημη άφιξη του καλοκαιριού, οργανώνοντας γιορτές και υπαίθριες εκδηλώσεις.

Ωστόσο, αυτό το σημαντικό αστρονομικό γεγονός περιβάλλεται από πολυάριθμες λανθασμένες αντιλήψεις και επιστημονικές ανακρίβειες, οι οποίες μεταφέρονται από γενιά σε γενιά. Η έλευση του αστρονομικού καλοκαιριού συνοδεύεται από μια σειρά εξαιρετικά επίμονων μύθων, που συχνά επισκιάζουν τους πραγματικούς ουράνιους μηχανισμούς που διέπουν το εκπληκτικό Ηλιακό μας Σύστημα.

Η αποδόμηση αυτών των παρανοήσεων είναι απαραίτητη για να κατανοήσουμε καλύτερα τις πολύπλοκες και θαυμαστές δυναμικές που συνδέουν τη Γη με το άστρο της, επιτρέποντάς μας να παρατηρούμε τον ουρανό με μεγαλύτερη επίγνωση, κριτική σκέψη και διάθεση για επιστημονική ανακάλυψη.

Το ηλιοστάσιο πέφτει πάντα στις 21 Ιουνίου

Μία από τις πιο διαδεδομένες πεποιθήσεις αφορά την ακριβή ημερομηνία του φαινομένου. Πολλοί θεωρούν δεδομένο ότι η αλλαγή της εποχής συμβαίνει κάθε χρόνο στις 21 Ιουνίου.

Η αστρονομική πραγματικότητα είναι διαφορετική και πολύ πιο δυναμική. Ο πλανήτης μας χρειάζεται περίπου 365 ημέρες και 6 ώρες για να ολοκληρώσει μία πλήρη περιφορά γύρω από τον Ήλιο, ταξιδεύοντας στο Διάστημα με μέση ταχύτητα περίπου 107.000 χιλιομέτρων την ώρα. Αυτή η χρονική απόκλιση διορθώνεται κάθε τέσσερα χρόνια με το δίσεκτο έτος και έχει ως αποτέλεσμα η ακριβής στιγμή του ηλιοστασίου να μεταβάλλεται.

Έτσι, η αστρονομική μετάβαση μπορεί να συμβεί στις 20 Ιουνίου, στις 21 Ιουνίου ή, σε εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις, ακόμη και στις 22 Ιουνίου.

Η Γη βρίσκεται πιο κοντά στον Ήλιο

Μια άλλη ευρέως διαδεδομένη παρανόηση είναι ότι οι υψηλές θερμοκρασίες οφείλονται στο ότι η Γη βρίσκεται πιο κοντά στον Ήλιο.

Στην πραγματικότητα, κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού στο Βόρειο Ημισφαίριο, η Γη βρίσκεται στο πιο απομακρυσμένο σημείο της τροχιάς της από τον Ήλιο, σε απόσταση άνω των 152 εκατομμυρίων χιλιομέτρων.

Η πραγματική αιτία της ζέστης είναι αποκλειστικά η κλίση του άξονα της Γης. Κατά το καλοκαίρι στο Βόρειο Ημισφαίριο, ο Βόρειος Πόλος είναι στραμμένος προς τον Ήλιο, επιτρέποντας στις ηλιακές ακτίνες να προσπίπτουν πιο κάθετα στην επιφάνεια του πλανήτη. Αυτή η πιο άμεση ακτινοβολία προκαλεί εντονότερη θέρμανση του εδάφους και της ατμόσφαιρας.

Είναι η πιο ζεστή ημέρα του χρόνου

Παρότι το θερινό ηλιοστάσιο χαρίζει τις περισσότερες ώρες φωτός μέσα στο έτος, δεν συμπίπτει με τις υψηλότερες θερμοκρασίες του καλοκαιριού.

Η ατμόσφαιρα και οι ωκεανοί της Γης λειτουργούν ως τεράστιες δεξαμενές θερμότητας, οι οποίες χρειάζονται αρκετές εβδομάδες για να απορροφήσουν και στη συνέχεια να απελευθερώσουν τη συσσωρευμένη ενέργεια.

Το φαινόμενο αυτό είναι γνωστό ως θερμική αδράνεια και εξηγεί γιατί οι υψηλότερες θερμοκρασίες καταγράφονται συνήθως από τα τέλη Ιουλίου έως και τον Αύγουστο. Η μέγιστη ηλιακή ακτινοβολία χρειάζεται χρόνο για να θερμάνει τις μεγάλες υδάτινες μάζες και να επηρεάσει τα ατμοσφαιρικά ρεύματα που κινούνται συνεχώς σε όλο τον πλανήτη.

Ο Ήλιος ανατέλλει από την Ανατολή και δύει στη Δύση

Από τα σχολικά μας χρόνια μαθαίνουμε ότι ο Ήλιος ανατέλλει από την Ανατολή και δύει στη Δύση.

Η διατύπωση αυτή είναι απολύτως σωστή μόνο κατά τις ημέρες των ισημεριών. Την ημέρα του θερινού ηλιοστασίου, για έναν παρατηρητή στο Βόρειο Ημισφαίριο, η ανατολή του Ήλιου μετατοπίζεται σημαντικά προς τα βορειοανατολικά, ενώ η δύση του μετατοπίζεται αντίστοιχα προς τα βορειοδυτικά.

Η φαινομενική τροχιά του Ήλιου σχηματίζει ένα πολύ μεγαλύτερο τόξο στον ουρανό, γεγονός που εξηγεί τις πολλές ώρες φωτός που απολαμβάνουμε κατά τη συγκεκριμένη περίοδο του έτους.
Read More 0 comments

Κυριακή 21 Ιουνίου 2026

 Πολύ συχνά σπεύδουμε να κατηγορήσουμε μια γυναίκα ότι δεν μιλά ή δεν φεύγει, ενώ βρίσκεται σε κακοποιητική σχέση. 

Ακούμε σχόλια του τύπου «Γιατί κάθεται; Για να κάθεται, τα θέλει», «Είναι άξια της μοίρας της», «Μα καλά, τα παιδιά της δεν τα σκέφτεται;», «Αφού η ίδια δεν θέλει να βοηθήσει τον εαυτό της, πώς μπορούμε εμείς;», «Οι αδύναμες γυναίκες δίνουν κακό παράδειγμα και στις υπόλοιπες», «Αφού αυτή που ήταν δικηγόρος δεν μίλησε, σιγά να μη μιλήσουν οι άλλες» και λοιπά πικρά και άδικα σχόλια, γιατί, αφενός μεν, τα σχόλια από την ασφάλεια της πολυθρόνας μας δεν βοηθούν και δεν εξηγούν το πρόβλημα, αφετέρου το να φύγει μια γυναίκα από μια τέτοια σχέση δεν είναι καθόλου εύκολη ούτε προσωπική υπόθεση, όπως οι περισσότερες έρευνες πεδίου με πραγματικά περιστατικά μάς δείχνουν.

Το να εγκαταλείψει μια γυναίκα τον κακοποιητή σύντροφο δεν είναι προσωπική υπόθεση. 
Είναι μια συνθήκη πολυπαραγοντική. Πολλές γυναίκες αναφέρουν πως νιώθουν εγκλωβισμένες σε έναν φαύλο κύκλο από τον οποίο δεν μπορούν να ξεφύγουν. Είναι ο αποκαλούμενος «κύκλος της βίας» και είναι ένας κύκλος στον οποίο ο θύτης οδηγεί το θύμα προκειμένου να κάμψει τις αντιστάσεις του, μέχρι το τελευταίο να παραιτηθεί.

Η κακιά στιγμή δεν είναι μία!
Ο «κύκλος της βίας» είναι πολλές κακές στιγμές που ξεκινούν από τη λεκτική βία, την υποτίμηση του θύματος, την αποξένωση από το περιβάλλον του, τη ζήλια, τον οικονομικό έλεγχο και καταλήγουν στις σωματικές βλάβες και συχνά στη γυναικοκτονία.
Στα πρώτα στάδια του κύκλου της βίας το θύμα ελπίζει ακόμη ότι τα πράγματα θα βελτιωθούν και δίνει ευκαιρίες στη σχέση. Μετά, κατά την κλιμάκωση, συνειδητοποιεί την αλήθεια, αλλά πιστεύει ότι αν προβάλει αντίσταση θα χειροτερέψει την κατάσταση.
Κάποιες βρίσκουν τη δύναμη να εγκαταλείψουν τον κακοποιητή, οι περισσότερες όμως όχι, για πολλούς λόγους.

Ας δούμε τους κυριότερους.

1. Φόβος για τη ζωή τους ή περαιτέρω κακοποίηση
Ο κυριότερος λόγος για τον οποίο οι γυναίκες διστάζουν να φύγουν είναι γιατί φοβούνται για τη ζωή τους. Έχουμε δει πολλές περιπτώσεις γυναικών, με παραδείγματα την Κυριακή στους Αγίους Αναργύρους και την Ενκελέιντα στο Μενίδι, οι οποίες κατάφεραν και ξέφυγαν, αλλά για πολλούς και διαφορετικούς λόγους και αδυναμίες του συστήματος δεν κατάφεραν να επιζήσουν. Τα περιστατικά αυτά δεν αναιρούν το γεγονός ότι πολλές γυναίκες που ακολούθησαν τον δρόμο της φυγής κατάφεραν και να επιζήσουν, αλλά η απειλή κατά της ζωής και ο τρόπος με τον οποίο τη βιώνει το θύμα είναι ο ισχυρότερος ανασταλτικός παράγων που κάνει τα θύματα να μένουν.

2. Φόβος για τη ζωή ή την κακοποίηση των παιδιών
Σε μια κακοποιητική σχέση τα παιδιά πολλές φορές εργαλειοποιούνται για τη χειραγώγηση του θύματος. Άλλοτε οι δράστες προχωρούν πέρα από την απειλή, κακοποιώντας πράγματι τα παιδιά συστηματικά, προκειμένου να έχουν υπό τον έλεγχό τους το θύμα. Η απειλή αυτή έχει ισχυρότερη επιρροή στο θύμα ακόμη και από την απειλή κατά της ίδιας του της ζωής. Αν τα παιδιά κινδυνεύουν, οι γυναίκες δεν θα εγκαταλείψουν τον κακοποιητή, παρά μόνο αν έχουν ένα ασφαλές και αποτελεσματικό σενάριο εξόδου.

3. Φόβος για την απώλεια της επιμέλειας των παιδιών
Η εργαλειοποίηση των παιδιών πολλές φορές επεκτείνεται και στην απειλή για αίτηση αφαίρεσης της επιμέλειας των παιδιών ή συνεπιμέλειας, ειδικά στις περιπτώσεις που οι γυναίκες δεν είναι οικονομικά ανεξάρτητες.

4. Δεν έχουν πού να πάνε 
Ακόμη και όταν οι γυναίκες έχουν αποφασίσει τη φυγή τους, οι ειδικοί τις συμβουλεύουν να καταφύγουν σε ένα ασφαλές σπίτι, ενός προσώπου που δεν γνωρίζει ο δράστης, προκειμένου να μην τις ακολουθήσει. Με δεδομένο όμως ότι οι ξενώνες κακοποιημένων γυναικών ή τα safe houses δεν επαρκούν για όλες τις περιπτώσεις κακοποίησης ή δίνουν μια λύση στην καλύτερη περίπτωση για περιορισμένο χρονικό διάστημα και με επίσης δεδομένο ότι τις περισσότερες φορές οι γυναίκες αυτές είναι απομονωμένες από φίλους και γνωστούς, είναι εξαιρετικά δύσκολο να βρεθεί κάποιος συγγενής που δεν γνωρίζει ο δράστης. 

5. Δεν έχουν οικονομική ανεξαρτησία (οικονομική βία)
Επιπλέον, για τις γυναίκες που δεν έχουν οικονομική ανεξαρτησία και δεν μπορούν να συντηρήσουν τον εαυτό τους ή τα παιδιά τους η φυγή φαντάζει ένα μεγάλο αδιέξοδο.

6. Δεν εμπιστεύονται το δικαστικό σύστημα και την αστυνομία
Η γραφειοκρατία, οι χρονοβόρες και κοστοβόρες διαδικασίες, από την υποδοχή ενός συμβάντος έμφυλης βίας στην αστυνομία μέχρι την επώδυνη ιατροδικαστική εξέταση και την απάνθρωπη δικαστική οδό που οδηγεί στη δευτερογενή θυματοποίηση των γυναικών, αποτρέπουν πολλές γυναίκες από την καταγγελία της βίας εναντίον τους και την αναζήτηση προστασίας από την αστυνομία και το κοινωνικό κράτος. 
Πολλές, δε, αποτρέπονται από το να καταθέσουν μήνυση ή αμφισβητείται η μαρτυρία τους ή διώκονται αυτομάτως για ψευδή καταμήνυση από τον δράστη, η οποία συνήθως συνοδεύεται και από ασφαλιστικά μέτρα συνεπιμέλειας, όταν υπάρχουν παιδιά, με αποτέλεσμα από θύματα να βρίσκονται ξαφνικά διωκόμενες. Αποφεύγουν, κατά συνέπεια, να «μπλέξουν» σε έναν τέτοιο λαβύρινθο, από τον οποίο δεν είναι βέβαιο ότι θα βγουν αλώβητες.

7. Κοινωνικός στιγματισμός και κυρίαρχη πατριαρχία
Η στερεοτυπική αντίληψη για τον ρόλο του άνδρα και της γυναίκας μέσα στο σπίτι οδηγεί τη γυναίκα να πιστεύει ότι «φταίει» εκείνη για την κακοποιητική συμπεριφορά. Δεν είναι λίγες οι φορές που οι γυναίκες απευθύνθηκαν στους γονείς και συγγενείς τους και αποτράπηκαν από το να εγκαταλείψουν τον κακοποιητή. Πόσες φορές δεν έχουμε ακούσει τη φράση «Τι του έκανες;» ή «Έλα, μωρέ, άντρας είναι, ξέφυγε μια φορά» ή «Το άξιζε» για αιτίες ασήμαντες, όπως, για παράδειγμα, αν δεν μαγείρεψε καλά το φαγητό. Αυτό έχει ως αποτελέσμα η γυναίκα να αυτοκατηγορείται, πιεσμένη από το κοινωνικό της περιβάλλον, και να νιώθει ντροπή που δεν κατάφερε η ίδια να ανταποκριθεί στον ρόλο της και «προκάλεσε» την οργή του συντρόφου. Σε αυτή την περίπτωση, η γυναίκα έχει υποκύψει πλήρως στον ρόλο του θύματος, συνεχίζει να προσπαθεί για να «βελτιώσει» τις φερόμενες ως αδυναμίες της και δεν είναι σε θέση να καταλάβει ότι η βία δεν δικαιολογείται σε καμία περίπτωση, και άρα να εγκαταλείψει τον σύζυγό της.

8. Έλλειψη ενσυναίσθησης/βοήθειας από το περιβάλλον
Ο μόνος τρόπος για να καταφέρουν οι γυναίκες να ξεφύγουν είναι το κοινωνικό τους περιβάλλον, συγγενείς, φίλοι, γνωστοί, γείτονες, να αντιληφθούν τι συμβαίνει και να επέμβουν προκειμένου να τις βοηθήσουν να σχεδιάσουν μια στρατηγική φυγής. Αυτό όμως δεν συμβαίνει συχνά. Πόσες φορές δεν έχουμε ακούσει τη φράση «Φοβήθηκα μη μπλέξω» ή « Άκουσα τον καβγά, αλλά πίστεψα ότι ήταν ένα καβγαδάκι μεταξύ του ζευγαριού» ή «Εγώ κοιτάω τη δουλειά μου και δεν ανακατεύομαι στα ξένα σπίτια» ή «Φοβήθηκα μήπως μου κάνει και εμένα κακό».
Ο νόμος, όμως, πλέον δίνει στην αστυνομία δυνατότητα επέμβασης ακόμη και με ανώνυμη καταγγελία οποιουδήποτε και οποιασδήποτε. 

9. Τα πράγματα θα αλλάξουν
Πολλές γυναίκες, συνήθως όταν είναι στα αρχικά στάδια του κύκλου βίας, υπομένουν τη βία πιστεύοντας ότι κάτι θα αλλάξει. Ότι, ίσως με την κατάλληλη θεραπεία και ψυχολογική στήριξη, ο δράστης θα αλλάξει. Σπάνια συμβαίνει όμως αυτό. Συνήθως η κακοποιητική συμπεριφορά είναι επαναλαμβανόμενη και κλιμακούμενη. Το θύμα όμως δεν μπορεί ή δεν θέλει να το γνωρίζει αυτό και κατά συνέπεια μένει και δίνει δεύτερες, μάταιες, ευκαιρίες στη σχέση.

10. Με αγαπάει
Και τέλος, η ταύτιση της βίας με την αγάπη, τόσο από την πλευρά του δράστη για τη χειραγώγηση του θύματος όσο και από την πλευρά του θύματος. Ακούσαμε γνωστό δικηγόρο να δηλώνει πόσο αγαπάει τη γυναίκα του μετά τον άγριο ξυλοδαρμό της. Πολλές φορές έχουμε ακούσει γυναίκες να δηλώνουν «Με αγαπάει κατά βάθος» ή «Ήταν η κακιά στιγμή. Όταν συνέρχεται, μου ζητάει συγγνώμη και λέει ότι με αγαπάει». Η αγάπη και η βία είναι έννοιες ασύμβατες. Οι γυναίκες, όμως, που βρίσκονται σε αυτή την έντονη ψυχολογική κατάσταση δεν μπορούν να δουν καθαρά.

Οι έρευνες μάς δείχνουν ότι 9 στις 10 γυναίκες δεν μπορούν για όλους ή για κάποιους από αυτούς τους λόγους να σπάσουν τον κύκλο της βίας. 

Εμείς όμως μπορούμε. Υπάρχουν πολλοί τρόποι να βοηθήσουμε μια γυναίκα να διασωθεί από μια τραυματική και κακοποιητική σχέση.

Ο απλούστερος είναι να καλέσουμε τη Γραμμή SOS 15900, που δίνει τη δυνατότητα και σε τρίτα πρόσωπα να επικοινωνήσουν άµεσα µε έναν φορέα αντιµετώπισης της έµφυλης βίας ή να αναζητήσουν συμβουλές για το πώς μπορούν τα ίδια να σταθούν δίπλα σε ένα θύμα έμφυλης βίας. Η γραμμή λειτουργεί σε 24ωρη βάση, 365 ημέρες τον χρόνο. Μπορούν επίσης να στείλουν e-mail: sos15900@isotita.gr.
Read More 0 comments

Σάββατο 20 Ιουνίου 2026

 ΜΕ ΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΟΚΤΟΝΙΕΣ να έχουν φτάσει τις 7 μέχρι τώρα για το 2026 (και ακόμα είμαστε στα μέσα Ιούνη), ενώ οι συλλήψεις για ενδοοικογενειακή βία ξεπερνούν και τις 200 ανά εβδομάδα, η μαύρη λίστα της βίας κατά των γυναικών συνεχίζει να προκαλεί αποτροπιασμό και προβληματισμό. Σε κάθε νέο περιστατικό γυναικοκτονίας, το αίτημα για νομική κατοχύρωση του όρου «γυναικοκτονία» επανέρχεται ξανά και καθίσταται όλο και πιο επιτακτικό. Η κοινωνία θλίβεται και συμπονά τα θύματα, εκφράζει την απέχθειά της για τους δράστες, ενώ επιχειρήματα και αντεπιχειρήματα ακούγονται για το κατά πόσο υφίσταται ο όρος γυναικτονία, για τις ευθύνες της πολιτείας, για το πώς θα γίνει πιο αποτελεσματικό το panic button και για το πώς θα γίνουν αυστηρότερες οι ποινές. Γυναικοκτονίες πάντα υπήρχαν, αλλά άλλοτε εμφανιζόντουσαν στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων ως «εγκλήματα πάθους», με όλη την ανόητη ρομαντικοποίηση που φέρει ο όρος. Τουλάχιστον, πάψαμε να τις συνδέουμε αποκλειστικά με την ερωτική παραφορά.

Τα αίτια των γυναικοκτονιών είναι βαθιά και δομικά, αναπόσπαστα συνδεδεμένα με τις έμφυλες ανισότητες και τα σεξιστικά στερεότυπα που επιβάλλει η πατριαρχία. Είναι αυτή η ριζωμένη αντίληψη πως η γυναίκα είναι κατώτερη και κτήμα ενός άντρα που οδηγεί στην κακοποίηση και στον έλεγχο, στην άρνηση του δικαιώματος μιας γυναίκας για ελεύθερη βούληση και αυτενέργεια, που καταλήγει εν τέλει στη γυναικοκτονία. Είναι αδύνατον για τον γυναικοκτόνο να αποδεχτεί πως η γυναίκα μπορεί να θέλει να ζήσει χωρίς αυτόν. Είναι τέτοιο πλήγμα για τον εγωισμό του που προτιμά να τη σκοτώσει ή και να αυτοκτονήσει κάποιες φορές παρά να δεχτεί πως ό,τι του ανήκει δικαιωματικά θα ζει μακριά του. Και δεν χρειάζεται καν να του ζητήσει να χωρίσουν για να τη σκοτώσει. Η 26χρονη Γαρυφαλλιά δολοφονήθηκε επειδή τόλμησε να μιλήσει απαξιωτικά στον δολοφόνο της.

Ωστόσο, παρά τις τόσες αναλύσεις στα ΜΜΕ, τις εκδηλώσεις λύπης και τις διακηρύξεις για το τι μέλλει γενέσθαι για την αντιμετώπιση του φαινομένου, η κοινωνία μοιάζει να παρακολουθεί αποστασιοποιημένη, λες και παρατηρεί ένα γεγονός ανεξάρτητο από ό,τι η ίδια προωθεί και από ό,τι ενδημεί στους κόλπους της. Λες και ξαφνικά κάποιοι άντρες αποφασίζουν να σκοτώσουν πρώην ή νυν συντρόφους, αποκομμένοι από το περιβάλλον τους. Μιλάμε αρκετά για τις συνέπειες και τις λύσεις εκ των υστέρων και για την υποστήριξη στις κακοποιημένες γυναίκες, αλλά πόσο μιλάμε για τα βαθύτερα αίτια;

Σε αρκετά περιστατικά γυναικοκτονιών, οι συγγενείς του δράστη, στην προσπάθειά τους να δικαιολογήσουν ή και να εξηγήσουν στον εαυτό τους την πράξη, ρίχνουν με διάφορους έμμεσους τρόπους την ευθύνη στο θύμα. Συχνά ακούμε πως υπήρχε «τρίτο πρόσωπο», πως η γυναίκα ήταν άπιστη, τον κορόιδευε, του έδινε ψεύτικες υποσχέσεις, του έτρωγε λεφτά ή τέλος πάντων δεν ήταν και πρόσωπο άμεμπτο και άσπιλο. Λες και αν δεν ήταν, αυτό δίνει το παραμικρό δικαίωμα σε κάποιον να αφαιρέσει μια ζωή. Ακόμα και τα «ήθελε να χωρίσουν» και «του ζήτησε διαζύγιο» ακούγονται λες και προσάπτουν κάποια βαριά κατηγορία. Ακόμα κι αν όλα αυτά δεν είναι παρά απέλπιδες προσπάθειες για να δικαιολογήσουν τον δικό τους άνθρωπο, από πίσω ακούγεται ο απόηχος παγιωμένων πεποιθήσεων της κοινωνίας. Σεξιστικά κλισέ όπως «τα ήθελε», «πήγαινε γυρεύοντας», «κάτι θα του έκανε κι αυτή», «τον κεράτωνε», αν και ακούγονται σαν γραφικά κουτσομπολιά από γειτονίτσα του ’50 με ασβεστωμένες αυλές, γυναίκες δίπλα στις μπουγάδες και άντρες να παίζουν τάβλι στα καφενεία, δυστυχώς εξακολουθούν να αναπαράγονται. Η περίπτωση της γυναικοκτονίας της Ελένης Τοπαλούδη, που «πήγαινε γυρεύοντας», είναι η πιο χαρακτηριστική. Ποιος θα περίμενε ποτέ πως η κοινωνία θα δικαιολογούσε τους δολοφόνους μιας αθώας κοπέλας επειδή διέπραξε το ανήκουστο να μη συναινέσει σε ό,τι δεν ήθελε. Η γυναίκα λοιπόν όχι μόνο δεν έχει το δικαίωμα να λέει «όχι», αλλά αν δεν ακολουθεί και τα «πρέπει» και την ηθική του μικροαστικού πουριτανισμού, θα βρεθεί υπόλογη και γι’ αυτό. Ακόμα και αγρίως δολοφονημένη.

Σιγά-σιγά αρχίζει να γίνεται πιο κατανοητό πως στο θέμα δεν χωράνε απλουστευμένα και αφελή «ας έφευγε». Αυτό δείχνουν και τα πολλά παραδείγματα γυναικοκτονιών που έγιναν ακριβώς τη στιγμή που η γυναίκα αποφάσισε να φύγει ή κατήγγειλε τον κακοποιητή της. Υπάρχουν διάφορα στάδια κατά τα οποία το θύμα χάνει την αυτοεκτίμησή του, απομονώνεται από το φιλικό και οικογενειακό περιβάλλον και παγιδεύεται μέσω χειριστικών συμπεριφορών και επαναλαμβανόμενων μοτίβων. Όταν πλέον αντιληφθεί πως πρέπει να ξεφύγει, είναι ήδη αργά.

Το σίγουρο είναι πως η κοινωνία δεν γίνεται να νίπτει τας χείρας της και αν δεν γίνει σαφές πως οι αιτίες είναι παντού γύρω μας, θα στέκουμε ανήμποροι μπροστά σε κάθε νέα δολοφονία. Είναι τάχα αμέτοχοι όλοι αυτοί που ευθέως ή εμμέσως κατηγορούν το θύμα; Όλοι αυτοί που δικαιολογούν τη βία κατά των «άπιστων» γυναικών; Να νιώθει άραγε υπεύθυνο το περιβάλλον των γυναικοκτόνων; Να ένιωσε πως υπέθαλπε και προστάτευε έναν εν δυνάμει δολοφόνο; Πόσοι ανέλαβαν δράση όταν έβλεπαν βίαιες συμπεριφορές κοντινού τους ανθρώπου; Τουλάχιστον για τις φορές που υπήρχαν ενδείξεις, γιατί, ως γνωστόν, αρκετοί γυναικοκτόνοι δείχνουν ένα εντελώς διαφορετικό πρόσωπο στους οικείους τους. Τέλος, να νιώθουν υπεύθυνοι όσοι γνώριζαν λεπτομέρειες για υποθέσεις κακοποίησης, αλλά προτίμησαν να μην εμπλακούν;

Μία άλλη παράμετρος του ζητήματος, που δεν συζητείται συχνά, είναι η κοινωνική πίεση προς τις γυναίκες για τη σύναψη σχέσης και τη δημιουργία οικογένειας. Μπορεί να μη γίνεται στον βαθμό που γινόταν παλιότερα, αλλά δεν έχει εκλείψει. Πώς θα ήταν άραγε μια κοινωνία όπου κανείς δεν θα πίεζε κανέναν για να κάνει σχέση, η δημιουργία οικογένειας και η τεκνοποίηση θα ήταν απλώς μια επιλογή και όχι μονόδρομος και κανείς δεν θα αντιμετώπιζε τους singles ελαφρώς απαξιωτικά; Πώς θα ήταν μια κοινωνία όπου ο χωρισμός δεν θα ήταν οπωσδήποτε κάτι απευκταίο ή όνειδος; Άραγε να νιώθουν κάποια ευθύνη και για τις γυναικοκτονίες όσοι πιέζουν αφόρητα ή πιο έμμεσα και με πιο ύπουλους τρόπους τις γυναίκες να βρουν μια οποιαδήποτε σχέση, ακόμα και με κάποιον ακατάλληλο, που θα τους εξασφαλίσει κοινωνική καταξίωση και, αν τυχόν αποτύχουν, τις στιγματίζουν; Ασφαλώς και δεν υπάρχει αιτιακή σχέση με τις γυναικοκτονίες. Αλλά μια κοινωνία χωρίς αφόρητη πίεση για ζευγάρωμα θα οδηγούσε πολλούς και σε μια πιο ώριμη και πιο προσεκτική επιλογή συντρόφου και όχι υπό συνθήκες πίεσης και σίγουρα όλοι όσοι έχουν εμφανή τον μισογυνισμό τους δεν θα έβρισκαν τόσο εύκολα σύντροφο.

Γενιές γυναικών μεγάλωσαν σε μόνιμο καθεστώς βίας, ανεχόμενες τον κακοποιητή τους γιατί ήξεραν ότι δεν είχαν άλλη επιλογή και γιατί έμαθαν πως πρέπει να υπομένουν αγόγγυστα τα βάσανά τους. Όταν πλέον άρχισαν να έχουν περισσότερες επιλογές, το αποτέλεσμα ήταν να τις σκοτώνουν, και αυτό βλέπουμε με τόση ένταση τα τελευταία χρόνια.

Δικαιούται η πατριαρχική κοινωνία μας να χύνει κροκοδείλια δάκρυα σε κάθε νέα γυναικοκτονία, όταν η ίδια έχει οπλίσει το χέρι των δραστών με διάφορους τρόπους; Όταν μεγαλώνει τα αγόρια με πρότυπα ματσίλας και τα εκπαιδεύει για το πώς είναι οι σωστοί άντρες και μαθαίνει τα κορίτσια πως πρέπει να είναι πειθήνια και να μη σηκώνουν ανάστημα; Όταν η ίδια έχει εμφυσήσει σε τόσες γενιές την ιδιοκτησιακή αντίληψη για τη γυναίκα; Αυτή η κοινωνία, λοιπόν, δεν έχει το δικαίωμα να μοιρολογεί υποκριτικά με κάθε νέο περιστατικό γυναικοκτονίας, αλλά πρέπει τουλάχιστον να αναλογίζεται τις ευθύνες της και να αναζητά λύσεις στη ρίζα του φαινομένου. Δεν είναι αμέτοχη. Είναι συνένοχη.

Εάν είστε επιζώσα ενδο-οικογενειακής ή άλλου είδους έμφυλης βίας ή αν στο περιβάλλον σας υπάρχει θηλυκότητα που υφίσταται κάτι από τα παραπάνω, τηλεφωνήστε για βοήθεια και συμβουλευτική στην υπηρεσία Εθνικής Εμβέλειας «Γραμμή SOS»: 15900 ( Η κλήση είναι δωρεάν, και τα στοιχεία των καλούντων είναι απόρρητα).
Μπορείτε επίσης να αποστείλετε mail στο sos15900@isotita.gr
Read More 0 comments

Δευτέρα 15 Ιουνίου 2026


Ατλαντίδα, El Dorado, Τροία, είναι μερικές από τις μυθικές πόλεις, όπου εκατοντάδες άτομα αφιέρωσαν την ζωή τους στην αναζήτηση τους. Κάποιες από αυτές βρέθηκαν, κάποιες άλλες όμως, εξακολουθούν να κινούνται στην σφαίρα της "μυθολογίας", εξάπτοντας την φαντασία των απανταχού θαυμαστών και εξερευνητών.





The City Of The Caesars

Επίσης γνωστή ως Wandering City ή City of Patagonia, πρόκειται για μια μυθική πόλη που θεωρείται ότι βρίσκεται στο νοτιότερο άκρο της Νότιας Αμερικής στην περιοχή γνωστή ως Παταγονία. Η πόλη δεν έχει βρεθεί ποτέ και θεωρείται από τους περισσότερους ότι είναι ένας μύθος, αλλά υπήρχαν αρκετοί στο πέρασμα του χρόνου που την αναζήτησαν, κυρίως άποικοι εξερευνητές. Λέγεται ότι είχε ιδρυθεί από τους επιζώντες ενός ισπανικού ναυαγίου και θεωρείται ότι στην πόλη υπήρχαν τεράστιες ποσότητες από χρυσό και κοσμήματα. Με την πάροδο του χρόνου, δημιουργήθηκαν διάφοροι μύθοι για την πόλη, με μερικούς από αυτούς να αναφέρουν ότι κατοικείτε από γίγαντες με ύψος 10 ποδιών και άλλοι ότι είναι μια πόλη φάντασμα που εμφανίζεται και εξαφανίζεται.

Τροία

Η πόλη έγινε διάσημη από τα επικά ποιήματα του Ομήρου. Γνωστή για τον τρωικό πόλεμο, η αρχαία Τροία ήταν μια ισχυρά οχυρωμένη πόλη χτισμένη σε έναν λόφο κοντά στον ποταμό Scamander. Η παράκτια θέση, της επέτρεψε να γίνει μια μεγάλη ναυτική δύναμη, και οι κοντινές πεδιάδες παρείχαν άριστο έδαφος για τις καλλιέργειες. Η Τροία θεωρήθηκε από πολλούς ότι ήταν στην ουσία ένας μύθος, έως ότου ανασκάφηκε αρχικά το 1870 από τον Heinrich Schliemann, ο οποίος ανακάλυψε ότι υπήρξαν στην πραγματικότητα πολυάριθμες πόλεις στην περιοχή, οι οποίες κατά τη διάρκεια των ετών είχαν χτιστεί η μία πάνω από την άλλη.
Βέβαια, υπάρχουν και εκείνοι που αμφισβητούν τα ευρήματα και υποστηρίζουν ότι τα αρχαία αυτά ερείπια δεν έχουν καμιά σχέση με την αρχαία Τροία.

Η χαμένη πόλη του Ζ

Υποθετικά βρίσκεται βαθιά στις ζούγκλες της Βραζιλίας. Στην χαμένη πόλη του Ζ, λέγεται ότι ζούσε ένας προηγμένος πολιτισμός με ένα περίπλοκο δίκτυο από γέφυρες, δρόμους και ναούς. Η μανία για την πόλη, άρχισε όταν βρέθηκε ένα έγγραφο στο οποίο ένας Πορτογάλος εξερευνητής, επέμεινε ότι είχε επισκεφτεί την πόλη το 1753, αλλά δεν βρέθηκε κανένα στοιχείο για τον ίδιο ποτέ. Η πόλη του Ζ έγινε ακόμα πιο διάσημη μετά την εξαφάνιση του εξερευνητή Percy Fawcett, ο οποίος το 1925 εξαφανίστηκε χωρίς κανένα ίχνος, ενώ αναζητούσε την πόλη. Κατά την διάρκεια των ετών που ακολούθησαν, διάφοροι άλλοι τυχοδιώκτες έχουν πεθάνει ή εξαφανιστεί στην προσπάθειά τους να ανακαλύψουν την πόλη. Τα τελευταία χρόνια, μια πόλη γνωστή ως Kuhikugu, ανακαλύφθηκε στο τροπικό δάσος του Αμαζονίου και παρουσίασε στοιχεία περίπλοκων οχυρώσεων και εφαρμοσμένης μηχανικής, που οδήγησε πολλούς να σκεφτούν ότι αυτή η πόλη μπορεί να είναι η πηγή του μύθου της Ζ.


Το Κάμελοτ

Το Κάμελοτ είναι ένα κάστρο και μια αυλή που συνδέονται με τον θρυλικό βασιλιά Αρθούρο. Εμφανίστηκε για πρώτη φορά στα γαλλικά ρομάντζα του 12ου αιώνα και, μετά το «Lancelot-Grail Cycle», περιγράφηκε τελικά ως η φανταστική πρωτεύουσα του βασιλείου του Αρθούρου και σύμβολο του κόσμου του Αρθούρου.
Οι ιστορίες το εντοπίζουν κάπου στη Μεγάλη Βρετανία και μερικές φορές το συσχετίζουν με πραγματικές πόλεις, αν και δεν αποκαλύπτεται η ακριβής του θέση. Οι περισσότεροι μελετητές θεωρούν ότι είναι εντελώς φανταστική, καθώς η απροσδιόριστη γεωγραφία της ήταν ιδανική για τους συγγραφείς ιπποτικών ρομαντικών βιβλίων. Παρ’ όλα αυτά, οι διαφωνίες σχετικά με την τοποθεσία του “πραγματικού Κάμελοτ” εμφανίστηκαν τον 15ο αιώνα και συνεχίζουν να μαίνονται ακόμη και σήμερα σε δημοφιλή έργα και για τουριστικούς σκοπούς.

Πέτρα

Η Petra βρίσκεται στην Ιορδανία κοντά στη νεκρή θάλασσα και πιστεύεται ότι ήταν ένα κέντρο εμπορίου για τα καραβάνια. Το πιο εντυπωσιακό χαρακτηριστικό γνώρισμά, είναι η έξοχη αρχιτεκτονική της πέτρας, η οποία είναι χαραγμένη στους βράχους των περιβαλλόντων βουνών. Αυτό βοήθησε στο να γίνει η PETRA μια φυσικά ενισχυμένη πόλη όταν καθιερώθηκε ως πρωτεύουσα το 100 π.χ. Υπάρχουν αποδείξεις ότι δημιουργήθηκαν πολλά τεχνολογικά επιτεύγματα στην πόλη, όπως τα φράγματα και οι δεξαμενές, οι οποίες βοήθησαν τους κάτοικους στις πλημμύρες της περιοχής και αποθήκευαν το νερό για χρήση σε περιόδους ξηρασίας. Μετά από εκατοντάδες χρόνια ευημερίας, η πόλη πέρασε σε παρακμή, όταν οι Ρωμαίοι κατέλαβαν την περιοχή και το 363 μ.χ. ένας σεισμός κατέστρεψε πολλά από τα κτίρια της. Η Petra εγκαταλείφθηκε τελικά και ξεχάστηκε έως ότου να αποκαλυφθεί και να γίνει στον κόσμο ευρέως γνωστή το 1812 από έναν Ελβετό εξερευνητή.

El Dorado

Μία από τις πιο διάσημες θρυλικές πόλεις, το El Dorado ήταν μια μυθική αυτοκρατορία που υποτίθεται ότι βρίσκεται στις ζούγκλες της Νότιας Αμερικής. Η ονομασία της σημαίνει "The Golden One" και η πόλη κυβερνιόταν από έναν ισχυρό βασιλιά και διέθετε ανείπωτο πλούτο σε χρυσό και κοσμήματα. Την εποχή των κατακτήσεων, η πόλη ήταν το όνειρο κάθε κατακτητή και πολλές καταστροφικές εκστρατείες ξεκίνησαν σε αναζήτηση της. Η πιο γνωστή από αυτά, ήταν με επικεφαλής τον Gonzalo Pizarro, ο οποίος το 1541 οδήγησε μια ομάδα 300 στρατιωτών και πολλές χιλιάδες Ινδούς στη ζούγκλα, στην αναζήτηση του El Dorado. Η ομάδα του αποδεκατίστηκε από την ασθένεια, την πείνα και επιθέσεις από τους ντόπιους. Έτσι αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την εκστρατεία και να γυρίσει με άδεια χέρια.

Memphis

Ιδρύθηκε το 3.100 π.χ. και ήταν η πρωτεύουσα της αρχαίας Αιγύπτου. Χρησίμευε ως διοικητικό κέντρο για εκατοντάδες χρόνια πριν εγκαταλειφθεί με την άνοδο της Θήβας και της Αλεξάνδρειας. Στο αποκορύφωμά της, η Memphis εκτιμάται ότι είχε πληθυσμό άνω των 30.000 κατοίκων, καθιστώντας την, την μεγαλύτερη πόλη της αρχαιότητας. Με τα χρόνια, η τοποθεσία της Μέμφις ξεχάστηκε μέχρι να ανακαλυφθεί πάλι, από μια εκστρατεία του Ναπολέοντα στα τέλη του 1700. Δυστυχώς, πέτρες από τα ερείπια είχαν διατεθεί για την κατασκευή γύρω οικισμών, και πολλά σημαντικά μέρη της περιοχής παραμένουν άγνωστα στους ιστορικούς.

Angkor

Η περιοχή της Καμπότζης Angkor, εξυπηρέτησε ως κέντρο εξουσίας για την αυτοκρατορία των Χμερ από το 800 μ.Χ. έως και το 1400. Η περιοχή εγκαταλείφθηκε μετά από την πτώση της αυτοκρατορίας που έληξε με μία εισβολή από τον στρατό της Ταϊλάνδης το 1431, αφήνοντας την τεράστια πόλη και τους χιλιάδες βουδιστικούς ναούς να χαθούν από την ζούγκλα. Η πόλη έμεινε σχεδόν αμετάβλητη μέχρι το 1800, όταν μια ομάδα Γάλλων αρχαιολόγων άρχισε να μελετά την πόλη. Η Angkor και τα περίχωρα της, που έχουν το μέγεθος του Λος Άντζελες και έχει αναγνωριστεί ως η μεγαλύτερη προ-βιομηχανική πόλη στον κόσμο και ο φημισμένος ναός του Angkor Wat θεωρείται ότι είναι το μεγαλύτερο θρησκευτικό μνημείο που υπάρχει.

Πομπηία

Η ρωμαϊκή πόλη της Πομπηίας καταστράφηκε το 79 μ.Χ. όταν εξερράγη το ηφαίστειο Βεζούβιος, θάβοντας το σύνολο της πόλης κάτω από 60 πόδια τέφρας και βράχων. Στην πόλη, εκτιμάται ότι ζούσαν περίπου 20.000 κάτοικοι και θεωρείτο ένα από τα μέρη που προτιμούσε η ανώτερη τάξη της ρωμαϊκής κοινωνίας για τις διακοπές. Τα ερείπια της πόλης, ανακαλύφθηκαν το 1748 από τους εργάτες που έχτιζαν στην περιοχή ένα παλάτι για τον βασιλιά της Νάπολης και από τότε στην Πομπηία γίνονται συνεχώς ανασκαφές από αρχαιολόγους. Κατά ειρωνικό τρόπο, η καταστροφή που προκλήθηκε από τον Βεζούβιο, βοήθησε να διατηρηθεί η αρχιτεκτονική δομή της πόλης, μαζί με αμέτρητες τοιχογραφίες και γλυπτά, βοηθώντας τους σύγχρονους ιστορικούς να κατανοήσουν καλύτερα την ζωή στην αρχαία Ρώμη.

Ατλαντίδα

Αυτή η θρυλική πόλη έχει γίνει πηγή κερδοσκοπίας από τότε που πρώτος ο φιλόσοφος Πλάτων έγραψε γι' αυτήν το 360 π.χ. Περιγράφεται από τον Πλάτωνα ως ένας προηγμένος πολιτισμός με τεράστια ναυτική δύναμη. Η Ατλαντίς, λέγεται ότι είχε κατακτήσει ένα μεγάλο μέρος της Ευρώπης πριν να βυθιστεί στη θάλασσα ως αποτέλεσμα κάποιας μορφής περιβαλλοντική καταστροφή. Ενώ η ιστορία του Πλάτωνα θεωρείται από κάποιους ως λογοτεχνικό έργο, η ιδέα ότι ένας πολιτισμός βρισκόταν χρόνια μπροστά από την εποχή του τεχνολογικά, κατέλαβε τη φαντασία των αμέτρητων συγγραφέων αλλά και τυχοδιωκτών, με αποτέλεσμα να υπάρξουν πολλές αποστολές που ξεκίνησαν για να αναζητήσουν την πόλη. Ίσως η πιο γνωστή περίπτωση, είναι αυτή του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, όταν οι Ναζί, υποτίθεται, ότι οργάνωσαν ένα ταξίδι στο Θιβέτ με την ελπίδα να βρουν απομεινάρια του πολιτισμού των Ατλάντων.

Machu Picchu

Από όλες τις χαμένες πόλεις που έχουν βρεθεί και μελετηθεί, ίσως καμία δεν είναι πιο μυστηριώδης από το Μάτσου Πίτσου. Στην απομονωμένη περιοχή της κοιλάδας Urubamba στο Περού, αυτή η πόλη δεν είχε λεηλατηθεί από τους κατακτητές και είχε μείνει άγνωστη η ύπαρξή της μέχρι το 1911, όταν την ανακάλυψε ο ιστορικός Hiram Bingham. Η πόλη χωρίζεται σε περιοχές, και διαθέτει πάνω από 140 διαφορετικές δομές που οροθετούνται από πέτρινους τοίχους. Λέγεται ότι χτίστηκε το 1400 από τους Ίνκας και εγκαταλείφθηκε μετά από 100 χρόνια περίπου, κατά πάσα πιθανότητα, όταν ο πληθυσμός της άρχισε να αποδεκατίζεται από την ευλογιά που έφεραν μαζί τους οι Ευρωπαίοι. Υπήρξαν πολλές εικασίες όσο αναφορά την χρησιμότητα της πόλης, καθώς επίσης και γιατί οι Ίνκας επέλεξαν για την οικοδόμηση της πόλης, μία τέτοια περίεργη θέση. Ορισμένοι είπαν ότι ήταν ένα είδος ιερού ναού, ενώ άλλοι υποστήριξαν ότι χρησιμοποιήθηκε ως φυλακή. Οι πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι πρόκειται προφανώς για προσωπική περιουσία του αυτοκράτορα των Ίνκας, Pachacuti και η θέση επελέγη, επειδή τα κοντινά βουνά ήταν σημαντικά για την μυθολογία-αστρολογία των Ίνκας.

Κνωσός

Η περιοχή γύρω από την πόλη κατοικούνταν από την 7η χιλιετία π.Χ., όμως η πόλη γνώρισε μεγάλη ανάπτυξη υπό την κυριαρχία του Μινωικού Πολιτισμού, όταν και αριθμούσε περισσότερους από 8.000 κατοίκους, από τον 19ο μέχρι και τον 16ο αιώνα π.Χ. Η πόλη καταστράφηκε μία φορά τον 14ο αιώνα π.Χ., με πιθανότερα αίτια είτε την επιδρομή των Μυκηναίων, είτε ενδεχομένως από το τσουνάμι που προκάλεσε η μεγάλη ηφαιστειακή έκρηξη στη Σαντορίνη. Η πόλη καταστράφηκε ολοσχερώς από μία μεγάλη πυρκαγιά έναν αιώνα αργότερα παρότι ελάχιστοι κάτοικοι παρέμειναν σε αυτήν έως τον 9ο αιώνα μ.Χ.

Νίμρουντ, Ιράκ

Η πόλη ιδρύθηκε τον 13ο αιώνα π.Χ. και τον 9ο αιώνα ανακηρύχθηκε Πρωτεύουσα των Ασσυρίων. Στην ακμή της η πόλη αριθμούσε πάνω από 100.000 κατοίκους και ήταν από τις σημαντικότερες πόλεις στη Μέση Ανατολή. Καταστράφηκε ολοσχερώς και εγκαταλείφθηκε το 612 π.Χ., όταν την κατέλαβαν και τη λεηλάτησαν οι Βαβυλώνιοι.

Παλένκε, Μεξικό

Ήταν ίσως η σημαντικότερη από τις πόλεις – κράτη των Μάγια, καθώς περιλαμβάνει τα σημαντικότερα αρχαιολογικά ευρήματα του Πολιτισμού της Κεντρικής Αμερικής, και έφτασε στην ακμή της από το 500 έως το 700 μ.Χ., χωρίς όμως να υπάρχουν στοιχεία όσον αφορά το μέγεθος του πληθυσμού της. Εγκαταλείφθηκε σταδιακά από τον 8ο αιώνα για άγνωστους λόγους. Όταν οι Ισπανοί έφτασαν στην πόλη τον 15ο αιώνα ήταν τελείως εγκαταλελειμμένη.

Τενοτστιτλάν, Μεξικό

Ήταν η Πρωτεύουσα των Αζτέκων και αποτελεί ιδιάζουσα περίπτωση, καθώς η περιοχή κατοικείται μέχρι σήμερα, και δεν είναι άλλη από την Πόλη του Μεξικού. Παρόλα αυτά η επιβλητική Τενοτστιτλάν καταστράφηκε ολοσχερώς από τους Ισπανούς λίγο μετά την κατάκτησή της και πάνω στα ερείπιά της χτίστηκε η Πόλη του Μεξικού. Η Τενοτστιτλάν ιδρύθηκε το 1325 μ.Χ. πάνω στη λίμνη Τεξκόκο και στην ακμή της ήταν μία από τις μεγαλύτερες πόλεις του κόσμου αριθμώντας πάνω από 200.000 κατοίκους. Καταστράφηκε το 1521 και σήμερα μπορούμε να δούμε μόνο τα ερείπιά της διασκορπισμένα στην Πόλη του Μεξικού.

Μοχένιο-Ντάρο, Πακιστάν

Η πόλη ιδρύθηκε κάπου στα 2600 π.Χ. και εγκαταλείφθηκε για άγνωστους λόγους το 1900 π.Χ. Η πραγματική ονομασία της πόλης και του λαού που την κατοικούσε είναι ακόμη άγνωστα, καθώς η γλώσσα τους δεν έχει ακόμη αποκρυπτογραφηθεί. Προς το παρόν ο λαός που άκμασε κατά μήκους του Ινδού ποταμού στο Πακιστάν και την Ινδία αποκαλείται ως «πολιτισμός της κοιλάδας του Ινδού». Η ύπαρξη του συγκεκριμένου πολιτισμού ήταν παντελώς άγνωστη έως το 1922 όταν και ξεκίνησαν οι ανασκαφές στο συγκεκριμένο σημείο.

Vijayanagara, Ινδία

Η πόλη κατασκευάστηκε από την ομώνυμη Αυτοκρατορία, ώστε να αποτελέσει την Πρωτεύουσά της το 1336 μ.Χ. στη σημερινή Νότια Ινδία. Το 1565 έπεσε στα χέρια των Μουσουλμάνων έπειτα από τη νίκη τους στον πόλεμο και σταδιακά άρχισε η ερήμωσή της με τις ευλογίες των κατακτητών, κάτι που ολοκληρώθηκε έπειτα από έναν αιώνα περίπου. Εικάζεται ότι η Vijayanagara κατά τον 15ο αιώνα ήταν από τις μεγαλύτερες πόλεις του κόσμου με πληθυσμό που υπολογίζεται ότι ξεπερνούσε τις 500.000 κατοίκους.

Παλμύρα η μυθική πόλη των Φοινίκων

Στην καρδιά της συριακής ερήμου στέκονται ακόμα τα καλοδιατηρημένα ερείπια της αρχαίας μυθικής πόλης των Φοινίκων, η ιστορία της οποίας είναι ταυτισμένη με τη βασίλισσα Ζηνοβία, την «Κλεοπάτρα της Συρίας»
Η πόλη των Φοινίκων παρέμεινε σβησμένη από τον χάρτη -αλλά και από τη μνήμη των ανθρώπων- μέχρι τον 17ο αιώνα, όταν δύο Άγγλοι περιηγητές ανακάλυψαν τυχαία τα ερείπιά της κάτω από την άμμο.
Γνωστή ως «νύμφη της ερήμου», η Παλμύρα αποτελούσε ήδη από τον 11ο π.Χ. αιώνα έναν σημαντικό σταθμό καραβανιών, αφού η περιοχή της όασης διέθετε άφθονα νερά. Αυτό το γεγονός τη βοήθησε να αναδειχθεί σταδιακά σ’ έναν εξαιρετικής σημασίας κόμβο μεταξύ Ανατολής και Δύσης και να λάβει μια περίοπτη θέση πάνω στον εμπορικό Δρόμο του Μεταξιού.

Ουρ, "η πόλη του θεού της Σελήνης"

Γύρω στην τέταρτη π.Χ. χιλιετία, οι Σουμέριοι έκτισαν τις πρώτες οργανωμένες πόλεις που είδε ποτέ ο άνθρωπος και τις οργάνωσαν σε πόλεις-κράτη, κάτι ακόμα αδιανόητο για της περίοδο εκείνη.
Η πόλη προστατευόταν από τείχη τα οποία είχαν στο κέντρο τους ένα βαθμιδωτό πύργο με το ναό της θεότητας που τους προστάτευε, ο οποίος χρησιμοποιούνταν και ως αστρονομικό παρατηρητήριο. Τριγύρω υπήρχαν ναοί, δωμάτια ιερέων, αποθήκες, όπως και μια από τις μεγαλύτερες βιβλιοθήκες που βρέθηκαν ποτέ. Εκεί βρέθηκαν και οι αρχαιότεροι γραπτοί νόμοι. Οι Σουμέριοι της Ουρ ήταν σκληροί και αδίστακτοι πολεμιστές χωρίς κανένα έλεος. Η πόλη καταστράφηκε στις αρχές της δεύτερης χιλιετίας, δίνοντας τη θέση της ανάμεσα στα δυο ποτάμια στους Ελαμίτες, οι οποίοι κρατώντας από τους Σουμέριους μόνο τη γλώσσα αλλά αφομοιώνοντας και επεκτείνοντας τον πολιτισμό τους έφτιαξαν κάτω από τη βασιλεία του Χαμουραμπί την ισχυρή και φημισμένη χώρα της Βαβυλώνας, 90 χιλιόμετρα νότια της Βαγδάτης.
Εκεί, το 1927, ο βρετανός αρχαιολόγος Γούλεϋ έφερε στο φως αμύθητους θησαυρούς από το βασιλικό νεκροταφείο με τους δυο χιλιάδες τάφους. Τα ευρήματα ξεπερνούσαν κάθε προσδοκία. Χρυσάφι, εκπληκτικά αντικείμενα τέχνης, αντικείμενα πολεμιστών..

Read More 0 comments
Η ομορφιά της Δημιουργίας ξεδιπλώνεται παντού γύρω μας, αδιαμφισβήτητα. Αυτό που δεν είναι πάντα φανερό στα μάτια μας, είναι ότι αυτή διέπεται από αρμονικούς κανόνες, δηλαδή από μαθηματικά.

Ο μεγάλος αρχαίος μαθηματικός και φιλόσοφος Πυθαγόρας ήταν ο πρώτος που εισήγαγε τη «χρυσή αναλογία» που αντιστοιχεί στον άρρητο αριθμό 1,618 ... και δίνει αρμονικές αναλογίες. Πολύ μεταγενέστερα, δόθηκε σ’ αυτόν τον αριθμό το όνομα «φ», προς τιμήν του γλύπτη Φειδία, ο οποίος εφάρμοζε αυτή την αναλογία σε όλα του τα έργα.

Η τελειότητα του Παρθενώνα και η αρμονία που εκπέμπει, οφείλεται στο ότι είναι κατασκευασμένος με απόλυτο σεβασμό στον αριθμό «φ», οριοθετημένος από « χρυσά ορθογώνια». Και ο “χορός” συνεχίζεται από τις σπείρες του όστρακου του ναυτίλου, μέχρι τις σπείρες του γαλαξία,  και από τις δίνες του νερού μέχρι την κίνηση του τυφώνα.


Η μαγεία της αρμονίας δεν αφήνει απ΄ έξω τον άνθρωπο. Οι αναλογίες του προσώπου και των μερών του ανθρώπινου σώματος, χαρακτηρίζονται αρμονικές όσο πιο πολύ τείνουν προς τον αριθμό «φ». Τα άκρα μας, οι φάλαγγες των δακτύλων μας, ακόμη και τα δόντια μας διέπονται από την χρυσή αναλογία, η οποία βάζει τη σφραγίδα της και στα δακτυλικά μας αποτυπώματα και στην έλικα του DNA.


Είναι ο αριθμός της ομορφιάς και της καλαισθησίας.

Ο Λεονάρντο Ντα Βίντσι μελέτησε με πάθος τον «χρυσό αριθμό», όπως ο ίδιος τον ονόμασε, και τον εφάρμοσε στα έργα του. Μία ενδελεχής μελέτη του πάνω στις αναλογίες του ανθρώπινου σώματος  εμπεριέχεται  στο  σχέδιό του, του Ανθρώπου του Βιτρούβιου, όπου οι σχέσεις μεταξύ των μελών του σώματος είναι σύμφωνα με τη «χρυσή αναλογία». Το έργο του, η Τζοκόντα, υπόκειται τέλεια στον κανόνα των «χρυσών ορθογώνιων», που είναι εφαρμογή του αριθμού «φ».



Στη μουσική, ο Μότσαρτ και πολύ αργότερα ο Bela Bartok, χρησιμοποίησαν στα μουσικά τους  κομμάτια  χρονικές αναλογίες σύμφωνες με τον «χρυσό αριθμό», αν και για τον πρώτο αμφισβητείται κατά πόσο το έκανε συνειδητά.

Ένα άλλο θαυμαστό παιχνίδι της φύσης με τους αριθμούς  είναι η εμφάνιση της «Ακολουθίας Φιμπονάτσι».

Ο Φιμπονάτσι ήταν Ιταλός μαθηματικός που έζησε γύρω στα 1200. Είναι αυτός που εισήγαγε την χρήση του αραβικού δεκαδικού συστήματος στην  Ευρώπη. Οι  «αριθμοί Φιμπονάτσι» είναι μία ακολουθία σύμφωνα με την οποία κάθε νέος αριθμός προκείπτει από το άθροισμα των δύο προηγούμενων αριθμών: 0, 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55, 89, 144............

Είναι  ενδιαφέρον ότι ο λόγος δύο διαδοχικών αριθμών, όσο προχωρά η ακολουθία, τόσο πιο πολύ προσεγγίζει τον «χρυσό αριθμό φ».

Το πιο εντυπωσιακό όμως είναι τα ατελείωτα παραδείγματα στη  Φύση όπου η Ακολουθία Φιμπονάτσι εφαρμόζεται με ευλάβεια. Την συναντούμε στον κόσμο των φυτών, στη διάταξη των φύλλων πάνω στους μίσχους, των πετάλων των λουλουδιών και των σπόρων τους, στο κουκουνάρι και στις πευκοβελόνες, στο φλοιό του ανανά, στο κουνουπίδι και στο μπρόκολο, στη διάταξη των δακτυλίων στους φλοιούς. Φαίνεται ότι μ’ αυτό τον τρόπο αξιοποιείται ο μέγιστος διαθέσιμος χώρος τους, και είναι ο καλύτερος τρόπος για να προβάλουν όλα τα  μέρη τους στον ήλιο, ή να εκθέτουν τη γύρη τους στα έντομα, όσο γίνεται περισσότερο.

























Η «Ακολουθία Φιμπονάτσι» διέπει και το ζωικό βασίλειο. Εμφανίζεται στον ιστό της αράχνης  και στις σπείρες του σαλιγγαριού και του ναυτίλου, όπως ειπώθηκε και  παραπάνω. Επίσης στα μελίσσια, ο πληθυσμός των εργατριών μελισσών σε σχέση με τους κηφήνες, αναπτύσσεται με βάση την Ακολουθία Φιμπονάτσι, και ο λόγος τους τείνει στη « χρυσή αναλογία».

Τελικά η Φύση υπόκειται στη μαγεία των αριθμών, ή οι αριθμοί εκφράζουν τη μαγεία της  Δημιουργίας; Το σίγουρο είναι ότι όλα διέπονται από οικουμενικούς κανόνες, γιατί η ουσία τους είναι κοινή!

Read More 0 comments

Πέμπτη 1 Μαΐου 2025

Σ’ ένα βιβλίο με τίτλο «Σκυλάνθρωποι» (του συγγραφέα Κυριάκου Διακογιάννη)
είναι καταγεγραμμένη η ενδιαφέρουσα αφήγηση μίας Ελβετίδας, η οποία επεξηγεί γιατί οι Ευρωπαίοι και γενικότερα οι ξένοι, συμπεριφέρονται με ελεεινό τρόπο κατά των Ελλήνων.

«Τα ζώα δεν συγχωρούν ποτέ στον άνθρωπο τη βελτίωση της συμπεριφοράς τους, γιατί νιώθουν ότι αυτή η βελτίωση τα απομακρύνει από τη φύση τους. 
Και όποτε δίνεται η ευκαιρία, το μίσος εκρήγνυται», 
«Είναι ακριβώς αυτό που συμβαίνει με εμάς τους Ευρωπαίους και τους Έλληνες. 


Αν υπάρχει μια φυλή στον κόσμο που κυριολεκτικά τη μισώ αφόρητα, αυτή η φυλή είναι οι Έλληνες.»

Χρόνια ένιωθα “ψυχικά καταπιεσμένη” γιατί «οι Σοφοί μας Δάσκαλοι δεν μας δίδαξαν τίποτα που να μην το είχαν ήδη Ανακαλύψει, Εξηγήσει, να μην το είχαν Τεκμηριώσει, να μην το είχαν Τελειοποιήσει οι Αρχαίοι Έλληνες.

Κι αν κάποτε ανέφεραν κανέναν άλλο συγγενή της Γνώσης και της Σοφίας που δεν ήταν Έλληνας, στο τέλος πάντα κατέληγαν ότι η Γνώση του και η Σοφία του ήταν βασισμένες επάνω στη Σοφία κάποιου Έλληνα Φιλοσόφου.

Σιγά σιγά ένιωθα πως οι Γνώσεις μου, οι Σκέψεις μου, τα Αισθήματά μου, η Προσωπικότητά μου, ο Κόσμος μου, η Ύπαρξή μου ως το πιο έσχατο κύτταρό μου ήταν όλα επηρεασμένα, ήταν ταγμένα σε αυτό που σήμερα ονομάζουμε:

“Η Φιλοσοφία των Αρχαίων Ελλήνων.”»

Αυτά όλα καταστάλαζαν στα βάθη της ψυχής της Ελβετίδας «ένα φλογερό μίσος για καθετί το ελληνικό».

Και η συνέχεια:
«Αργότερα στο πανεπιστήμιο η κατάσταση έγινε δραματική. 
Ο Ασκληπιός από τη μια, ο Ιπποκράτης απ’ την άλλη!
Ο Γαληνός τη μια μέρα, ο Ορειβάσιος την επομένη! 
Αέτιος το πρωί, Αλέξανδρος Τραλλιανός τ’ απόγευμα! 
Παύλος ο Αιγινίτης από ‘δω, Στέφανος ο Αθηναίος από ‘κει. 

Δεν μπορούσα ν’ανοίξω βιβλίο χωρίς να βρω μπροστά μου την ελληνική παρουσία.
Δεν τολμούσα να πιάσω στα χέρια μου λεξικό για να βρω μια δύσκολη, σπάνια, μια χρήσιμη, μια έξυπνη, μια όμορφη, μια μεστωμένη λέξη. 
Όλες ελληνικές! Και άλλες αμέτρητες σαν την άμμο των θαλασσών και των ποταμών, ελληνικής και αυτές προέλευσης!»

«Πρόκειται για φαινόμενο ομαδικό. Έτσι αισθανόμαστε λίγο πολύ όλοι μας απέναντι στους Έλληνες. 
Τους μισούμε, όπως τα ζώα τους θηριοδαμαστές. 
Και μόλις μας δίνεται η ευκαιρία, χυμάμε, τους δαγκώνουμε και τους κατασπαράζουμε. 

Γιατί στο βάθος ξέρουμε ότι κάποτε ήμασταν ζώα με όλη τη σημασία της λέξης και είναι αυτοί, οι Έλληνες, πάλι οι Έλληνες, πάντα οι Έλληνες, που μας εξώσανε από τη ζωώδικη υπόσταση και μας ανεβάσανε στην ίδια με τους εαυτούς τους ανθρώπινη βαθμίδα.

Δεν αγαπάμε κάτι που θαυμάζουμε.
Ρίξε μια ματιά στην ιστορία και θα διαπιστώσεις ότι όλοι οι Ευρωπαίοι, με αρχηγούς τους Λατίνους και το Βατικανό, λυσσάξαμε να τους εξαφανίσουμε τους Έλληνες από το πρόσωπο της γης.
Δεν θα βρεις και δεν θα φανταστείς συνδυασμό εγκλήματος, πλεκτάνης και παγίδας που δεν το σκαρφιστήκαμε και δεν το πραγματώσαμε για να τους εξολοθρεύσουμε.

Σύμφωνα με το armynews η ιστορία με το μίσος κατά των Ελλήνων δεν ξέφτισε. Ο σύγχρονος πολιτισμένος άνθρωπος είναι ο ίδιος και χειρότερος. 

Δεν θα επιτρέψει ποτέ το Βατικανό να επιβιώσει στην αυλόπορτα της Ευρώπης, στα πλευρά της Ασίας και στο κατώφλι της Αφρικής ο Ελληνισμός, γιατί θεωρούν ότι τους αφαιρεί Σεβασμό και Κύρος.

Για αυτό, παρόλο που τους μισώ, γιατί δεν προέρχομαι από τη φυλή τους, δεν μπορώ να μη τους θαυμάζω και να μη τους σέβομαι και θα συνεχίσω να Μελετάω τον Πλάτωνα, τον Σωκράτη και τον Περικλή όσο θα ζω, διδάσκοντας στα παιδιά μου τη Δύναμη της Σοφίας τους και την επιρροή της στη Ζωή μας και στην Ευτυχία μας.»

Αποσπάσματα απ το βιβλίο "Σκυλάνθρωποι",  του Κυριάκου Διακογιάννη.
Read More 0 comments

Τετάρτη 25 Δεκεμβρίου 2024

Μια ημέρα σαν σήμερα, στις 25 Δεκεμβρίου 1989, ο σκληρός δικτάτορας της Ρουμανίας, Νικολάε Τσαουσέσκου, εκτελέστηκε μαζί με τη σύζυγό του Έλενα.

Η ευημερία των λαών υπήρξε ανέκαθεν το άλλοθι των τυράννων», είχε πει ο νομπελίστας Αλμπέρ Καμύ και η φράση αυτή βρίσκει την εφαρμογή της σε πολλές περιπτώσεις.

Μια από αυτές τις περιπτώσεις είναι και του Νικολάε Τσαουσέσκου, του ανθρώπου που με σιδηρά πυγμή κυβέρνησε τη Ρουμανία.

Στα μάτια των περισσότερων ο Τσαουσέσκου ήταν ένας άτρωτος ηγέτης που δεν χρειαζόταν να πει κάτι δεύτερη φορά προκειμένου αυτό να γίνει πραγματικότητα.

Όσο άτρωτος, ωστόσο, και να έδειχνε, ωστόσο, όταν το πρώην ανατολικό μπλοκ κατέρρευσε βρέθηκε αντιμέτωπος με την οργή του λαού. Το τέλος του ήρθε με τρόπο σκληρό και ήταν ανάλογο του τρόπου που κυβερνούσε.

Η άνοδος του Τσαουσέσκου

Στη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου στην, κατεχόμενη από τους Ναζί, Ευρώπη αναπτύχθηκαν πολλά αντάρτικα κινήματα. Οι Παρτιζάνοι της Γιουγκοσλαβίας και το ΕΑΜ-ΕΛΑΣ στην Ελλάδα ήταν ίσως τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα.

Υπήρχαν, ωστόσο, και χώρες όπου δεν υπήρξε αντίσταση στον εχθρό. Μια από αυτές ήταν η Ρουμανία. Αν κάποιος ερευνήσει τον λόγο για τον οποίο έγινε αυτό θα διαπιστώσει πως στη συντριπτική τους πλειονότητα οι Ρουμάνοι ήταν υπέρ του Άξονα επειδή τους έδωσε πίσω εδάφη που πρόσφατα είχαν χάσει εξαιτίας (κυρίως) της επεκτατικής πολιτικής της Ρωσίας.

Τον Αύγουστο του 1944, ωστόσο, ο Κόκκινος Στρατός ήταν αυτός που απελευθέρωσε τη χώρα από τις δυνάμεις κατοχής. Έτσι, οι ντόπιοι κομμουνιστές ήταν αυτοί που ανέλαβαν τις τύχες της χώρας.

Κάπως έτσι φούντωσε ξανά το προπολεμικό αντιρωσικό μένος των Ρουμάνων το οποίο, πλέον, ήταν αντισοβιετικό μένος.

Η Ρουμανία, με ηγέτη τότε τον Γκεόργκε Γκεοργκίου – Ντεζ, έγινε μέλος του Συμφώνου της Βαρσοβίας. Οι σχέσεις μεταξύ Ντεζ και Μόσχας ήταν καλές μέχρι που η ηγεσία της ΕΣΣΔ αποφάσισε να «μοιράσει» τις χώρες του Συμφώνου σε αυτές που θα παρήγαγαν αγροτικά προϊόντα και σε αυτές που στήριζαν τη βιομηχανική ανάπτυξη.

Η Ρουμανία θα έμπαινε στην πρώτη «ομάδα» και αυτό ήταν κάτι που έβρισκε αντίθετο τον Ντεζ ο οποίος ήταν αναγκασμένος να εγκαταλείψει τα σχέδια που είχε για τη βιομηχανία της χώρας. Ο ηγέτης της Ρουμανίας στράφηκε κατά της ΕΣΣΔ και το 1964 το Κομμουνιστικό Κόμμα της χώρας προέβη στη «Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας» του. Την επόμενη χρονιά ο Ντέζ διαγνώστηκε με μια εξαιρετικά επιθετική μορφή καρκίνου.

Κάπως έτσι ξεκίνησε η μάχη της διαδοχής. Από τη μια ο Γκεόργκε Απόστολ ο οποίος ήταν η επιλογή του Ντεζ και από την άλλη ο Νικολάε Τσαουσέσκου ο οποίος κατάφερε και εξελέγη νέος Γενικός Γραμματέας του ΚΚΡ στις 22 Μαρτίου 1965.

Ο Νικολάε Τσαουσέσκου γεννήθηκε στο χωριό Σκορνιτσέστι της επαρχίας Όλτ στις 26 Ιανουαρίου 1918. Σε μικρή ηλικία πήγε στο Βουκουρέστι προκειμένου να μάθει την τέχνη του υποδηματοποιού. Εκεί ήρθε σε επαφή με την κομμουνιστική ιδεολογία και πολύ γρήγορα ανέπτυξε έντονη δράση.

Η αστυνομία τον περιέγραφε ως «επικίνδυνο κομμουνιστή ακτιβιστή». Το 1936 ο Τσαουσέσκου συνελήφθη και φυλακίστηκε για αντιφασιστική δράση. Όταν αποφυλακίστηκε γνώρισε και παντρεύτηκε την σύντροφο της ζωής του, την Έλενα Πετρέσκου.

Δεν σταμάτησε τη δράση του, ούτε, φυσικά, σταμάτησαν οι σε βάρος του διώξεις. Το 1943 φυλακίστηκε ξανά και τότε ήταν που γνώρισε τον Ντεζ που έγινε ο άνθρωπος που τον βοήθησε να αποκτήσει πρόσβαση και γνωριμίες στο ΚΚΡ.

Χωρίς ιδιαίτερη μόρφωση και με πλήρη απώλεια χιούμορ αλλά έξυπνος και ετοιμόλογος, ο Τσαουσέσκου βάσισε τα πρώτα χρόνια της διακυβέρνησής του σε δύο πυλώνες. Ο πρώτος ήταν η προσέγγιση με τη Δύση και μια «αύρα» φιλελευθερισμού στις πολιτικές που εφάρμοζε. Ο δεύτερος πυλώνας ήταν η πειθαρχία στις αποφάσεις του Κόμματος και κυρίως η μη ανοχή της κριτικής σε ότι αφορούσε τη διακύβερνηση.

Το 1974 αυτοανακηρύχθηκε πρόεδρος της Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας της Ρουμανίας. Από εκείνο το σημείο και έπειτα άλλαξε και πρόσωπο. Η ενεργειακή κρίση του 1970 επηρέασε και τη Ρουμανία. Το ΔΝΤ επέβαλε σκληρούς όρους για την αποπληρωμή των δανείων που είχε πάρει ο Τσαουσέσκου επέβαλε σκληρότατα μέτρα λιτότητας που «γονάτισαν» τον λαό.

Ο κόσμος βλέποντας τον Τσαουσέσκου και ιδιαίτερα τη σύζυγό του να ζουν μία... χλιδάτη ζωή αντέδρασε και τότε ανέλαβε δράση η περίφημη «Σεκουριτάτε», η Κρατική Ασφάλεια της Ρουμανίας που έκανε τον τρόμο συνώνυμο της καθημερινότητας των πολιτών. Οι παρακολουθήσεις, τα βασανιστήρια και η λογοκρισία του Τύπου ήταν στην ημερήσια διάταξη.

Η πτώση και η εκτέλεση ενός σκληρού δικτάτορα

Από τις αρχές του 1989, με τον κόσμο να βρίσκεται στο κατώφλι κοσμοϊστορικών αλλαγών, ο Τσαουσέσκου άρχισε να απομονώνεται από τα υπόλοιπα κομμουνιστικά καθεστώτα. Ο ηγέτης της Ρουμανίας δεν έδειχνε να αντιλαμβάνεται τη νέα πραγματικότητα.

Την ώρα που το πρώην ανατολικό μπλοκ εμφάνιζε σημάδια αποσύνθεσης και ο λαός πεινούσε, ο Τσαουσέσκου ζητούσε από την κρατική τηλεόραση να μεταδίδει εικόνες από γεμάτα σούπερ μάρκετ όπου χαρούμενοι πολίτες ψώνιζαν όποιο αγαθό ήθελαν.

Σταδιακά άρχισαν να διοργανώνονται μεγάλες αντικαθεστωτικές διαδηλώσεις οι οποίες ολοένα και έπαιρναν πιο βίαιη μορφή. Η επανάσταση που τελικά έριξε τον Τσαουσέσκου ξεκίνησε από την Τιμισοάρα. Εκεί φάνηκε πως οι οργισμένοι πολίτες δεν είχαν καμία διάθεση να υποχωρήσουν παρά τη σκληρή καταστολή.

Βλέποντας την κατάσταση να ξεφεύγει, ο Τσαουσέσκου θεώρησε πως αν έβγαινε ο ίδιος να μιλήσει στον λαό θα υπήρχε μια εκτόνωση. Έγινε, όμως, ακριβώς το αντίθετο. Στις 21 Δεκεμβρίου 1989, ο Τσαουσέσκου, επιχείρησε να μιλήσει στο κέντρο του Βουκουρεστίου.

Στην Πλατεία Ανακτόρων (σημερινή Πλατεία της Επανάστασης) είχαν συγκεντρωθεί χιλιάδες άνθρωποι οι οποίοι, οκτώ λεπτά μετά την έναρξη της ομιλίας του Τσαουσέσκου άρχισαν να φωνάζουν αντικαθεστωτικά συνθήματα. Μέσα στον γενικό χαμό ακούστηκε ένας πυροβολισμός και οι άνδρες της ασφάλειας, φυγάδευσαν τον Τσαουσέσκου ο οποίος φαινόταν να τα έχει χαμένα.

Οι άνθρωποι που ήταν στο κοντινό του περιβάλλον, τον συμβούλεψαν να εγκαταλείψει τη χώρα. Εκείνος, όμως, θέλησε να κάνει μια ακόμα ομιλία προκειμένου να «γυρίσει» την κατάσταση. Την επόμενη ημέρα επιχείρησε ξανά να μιλήσει στο συγκεντρωμένο πλήθος αλλά η κατάσταση έγινε ακόμα χειρότερη και ο Τσαουσέσκου με την Έλενα πρόλαβαν και έφυγαν τελευταία στιγμή με ελικόπτερο.

Στη διάρκεια της πτήσης ο Τσαουσέσκου τηλεφώνησε το αρχηγείο του στρατού και ζήτησε να στείλουν στο Βουκουρέστι ισχυρές δυνάμεις προκειμένου να καταστείλουν τις διαδηλώσεις. «Έγινε επανάσταση. Είστε μόνος. Καλή τύχη», ήταν η απάντηση που έλαβε!

Λίγες ώρες αργότερα ο Τσαουσέσκου και η σύζυγός του, συνελήφθησαν. Δικάστηκαν από έκτακτο στρατοδικείο σε μια διαδικασία που περισσότερο θύμιζε φάρσα παρά οτιδήποτε άλλο. Είναι ενδεικτικό πως οι Τσαουσέσκου δεν είχαν καν δικηγόρο. Ο εξέχων δικηγόρος Νίκου Τεοντορέσκου που ορίστηκε να τους αναλάβει απλά τους είπε πως ο μόνος τρόπος για να γλιτώσουν την εκτέλεση θα ήταν να δηλώσουν ψυχικά ασθενείς αλλά οι Τσαουσέσκου αρνήθηκαν.

Η δίκη ολοκληρώθηκε με συνοπτικές διαδικασίες μέσα σε περίπου μια ώρα! Το προεδρικό ζεύγος καταδικάστηκε σε θάνατο με τη βασική κατηγορία να είναι η γενοκτονία σε βάρος του λαού της Ρουμανίας καθώς ο Τσαουσέσκου θεωρήθηκε υπεύθυνος για το θάνατο 60.000 ανθρώπων στη διάρκεια των 24 ετών της διακυβέρνησής του!

Η θανατική ποινή εκτελέστηκε, μια ημέρα σαν σήμερα, ανήμερα των Χριστουγέννων του 1989. Το εκτελεστικό απόσπασμα αποτελούνταν από οκτώ στρατιώτες του συντάγματος αλεξιπτωτιστών. Η εκτέλεση έγινε στη Στρατιωτική Μονάδα UM 01417, στο Τιργκοβίστε.

Ορίστηκε να εκτελεστούν ξεχωριστά αλλά είπαν πως τελευταία τους επιθυμία ήταν να πεθάνουν μαζί κάτι που σεβάστηκε ο επικεφαλής του εκτελεστικού αποσπάσματος Ιονέλ Μποέρου.

«Σταμάτησε τους Νίκου, θα μας σκοτώσουν σαν τα σκυλιά», είπε η Έλενα στον σύζυγό της ενώ τα τελευταία λόγια της σκληρής Έλενας ήταν κάτι βρισιές προς έναν από τους στρατιώτες. Ο Τσαουσέσκου τραγουδούσε τη «Διεθνή». Λίγο πριν ανοίξουν πυρ, φώναξε: «Να ζήσει η Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Ρουμανίας. Ανεξάρτητη και ελεύθερη».

Ο τελευταίος γύρος των πυρών μαγνητοσκοπήθηκε. Λέγεται πως στο σώμα του Νικολάε και της Έλενας Τσαουσέσκου βρέθηκαν 120 σφαίρες αφού όσοι στρατιώτες ήταν παρόντες, όταν το απόσπασμα αποχώρησε, άδειασαν πάνω τους όσες γεμιστήρες είχαν διαθέσιμες!

Τα πτώματα των Τσαουσέσκου μεταφέρθηκαν στο Βουκουρέστι και ενταφιάστηκαν στο νεκροταφείο Γκέντσεα την ίδια ημέρα.
Read More 0 comments

Αναγνώστες